İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/115 K.2022/2464

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat istemine ilişkindir.

Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... uyuşmazlık konusunun her iki taraf açısından ticari iş olmasının ve her iki tarafında tacir sıfatına haiz olduğu, ticari işletmelerini ilgilendirdiğinden dolayı ticari dava sayılması gerektiğinden 6102 sayılı TTK'nın 4. ve 5. maddeleri uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu anlaşılmakla, 6100 sayılı HMK'nın 114 ve 115. maddeleri uyarınca mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır hükmü uyarınca dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Davanın ve talebin kanuni dayanağı. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6.maddesinden ibarettir. Kamulaştırmasız el atma halinde, bedel tespitine ilişkin hususlar 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun Geçici 6.maddesi ile düzenlenmiş olup, aynı kanunun 37.maddesine göre, Kamulaştırma Kanunundan doğan, adli yargıda görülmesi gereken uyuşmazlıklar, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemelerinde görülür.

Bu düzenlemelere göre, kamulaştırmasız el atma talebi ile açılan davalarda, görevli mahkemeler, taşınmazın bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Ankara BAM 13. HD. 2017/882 Esas ve 2017/1186 Karar sayılı ilamında da bu husus belirtilmiştir.

Görev kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden gözetilir.Görev 6100 sayılı HMK’nun 114/1.fıkrası (c) bendine göre dava şartı olup, HMK’nun 115/2.maddesine göre dava şartı eksikliği halinde davanın usulden reddi gerekir. Açıklanan maddi ve hukuki olgular karşısında, mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dosya içeriğine ve iddianın ileri sürülüş biçimine göre, davacı tarafından davanın mülkiyet hakkına dayanılarak açıldığı, davalının çekişme konusu taşınmazı fuzulen işgal ettiği iddiasıyla el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğinde bulunduğu anlaşıldığına göre; anılan isteğin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerinden kaynaklandığı ve uyuşmazlığın çözümünün 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2/1. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinin görevinde bulunduğu kuşkusuzdur.

Diğer yandan. Türk Ticaret Kanununun 4. maddesinde, bu Kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı Kanunun 5. maddesinin ikinci fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara ticaret mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanununun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir" düzenlemesi getirilmiştir. Bir hukuki işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için kanunun amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.

Somut olayda, uyuşmazlığa konu elektrik direğinin dava dışı Tedaş'a ait olduğu, kullanımının işletme hakkı devir sözleşmesi gereğince davalı tarafa ait olduğu, kamulaştırmasız el atmanın önlenmesi ve ecri misil isteminde bulunulduğu, kamuluştırma hukukundan kaynaklanan davalara bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. ( aynı mahiyette İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 1. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2019/520 -KARAR NO: 2019/478.

2. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2019/626 -KARAR NO: 2019/960. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 13. HUKUK DAİRESİ ESAS NO: 2017/882 -KARAR NO: 2017/1186)

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere