İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/1521 K.2023/131

Taraflar arasındaki davada İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline (haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle) ilişkindir.

İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... tarafların ticari şirket yani tüzel kişi tacir olduğu, davalının sorumluluğunda olan sokak lambasının düşerek sigortalı şirkete ait araca zarar verdiğinin idia edildiği , böyle bir uyuşmazlığın tarafların (zarar ve tazmin açısından) ticari işletmelerini ilgilendirdiği , kural olarak ticari şirketlerin adi bir işinin bulunmadığı dikkate alındığında davanın bu haliyle nispi ticari dava niteliğinde olduğu kabul edilmelidir.

Öyleyse ; ortada nispi bir ticari dava bulunduğu, davaya bakmakta görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu anlaşıldığından davanın görev nedeniyle usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

Eldeki davada, açıklanan tüm yasal mevzuatın bir arada değerlendirilmesi neticesinde; davacının haklarına halef olduğu sigortalısının tacir olmadığı, dava konusu edilen alacağın da bu anlamda her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir husustan doğmamış ve mutlak ticari dava da söz konusu olmadığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği ve Mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmakla görevsizlik kararı verilerek ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun, 3 Temmuz 1944 tarih ve 5746 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 22.3.1944 tarih ve 37 E. - 9 K. sayılı kararında bu husus "sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir ticari dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" şeklinde vurgulanmaktadır. Somut olayda, uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK'nın 1472. (6762 sayılı TTK'nın 1301) maddesi uyarınca, dava dışı sigortalı ... adına kayıtlı ... plakalı aracın hasarlanması nedeniyle oluşan hasar bedelinin halefiyet ilişkisine dayalı olarak davalılardan rücuan tahsili talebine yöneliktir.

Davacı sigorta şirketi, sigortalısı ... yerine geçerek dava açmıştır.Davacı şirketin halefi olduğu sigortalının tacir olduğuna dair dosyada bir delilin bulunmadığı, sigortalı aracın da hususi araç olduğu, anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere