İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/1706 K.2023/597

Taraflar arasındaki davada İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat istemine ilişkindir.

Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...Aynı davada, bir kısım davalılar hakkında genel mahkemenin, diğer davalılar hakkında ise uzman olan özel mahkemenin görevli bulunması halinde, uyuşmazlık aynı olaydan kaynaklanıyor ve zarar tek ise ya da taleplerden birisi yönünden verilecek karar diğerini doğrudan ilgilendirecek nitelikte bulunuyorsa; sözkonusu özel mahkeme ile genel mahkeme arasında "yargılama usulüne" ilişkin esaslı farklılıklar bulunmaması kaydıyla, bütün taraflar ve talepler yönünden uzman olan özel yetkili mahkemece yargılama yapılarak uyuşmazlığın çözülmesi gerekir.

Bu husus, hukukun öngörülebilir olmasının, usûl ekonomisinin ve davaların makul süre içinde bitirilmesi yükümlülüğünün de gereğidir. Bu durumda Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olması nedeniyle dava ticari dava olup uyuşmazlığın çözümü asliye ticaret mahkemesi görev alanı içinde kaldığından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... Şeklindeki yargı içtihatlarından da anlaşıldığı üzere, farklı mahkemelerin görevli olduğu asıl ve birleşen davalar yönünden davaların görevli mahkemelerinde görülmesine yönelik kamu düzeni kuralı işletilmek üzere; işbu dava dosyası yönünden.

(Önceki Esas: Gaziosmanpaşa 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/85 Esas sayılı dosyası) trafik kazasından kaynaklı ölüm nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkin olup; sigorta şirketi davalı konumunda olmadığından eldeki davada davanın açıldığı tarih olan 15/02/2016 tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun mutlak ve nisbi ticari dava kriterlerinin somut olayda bulunmadığı anlaşıldığından,

HMK 114/1-c ve HMK 115/2 madde hükümleri uyarınca mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, görevli mahkemenin Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunun tespitine,

-Mahkememizin görevsizliğe ilişkin davanın usulden reddine yönelik kararının istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde öncesinde İstanbul Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararı sebebiyle dosya mahkememize tevzi edilmiş olduğundan olumsuz görev uyuşmazlığı çıkacağından görevli mahkemenin tespiti ve merci tayini için dosyanın İstanbul BAM ilgili daire başkanlığına resen gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesi ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

7155 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ile "Bu Kanunun 4. Maddesince ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Somut olayda; davacı tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat ve tespit taleplerine ilişkin olarak, araç sürücüsü, araç işleteni ile birleşen davalarda ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketlerine karşı dava birlikte açılmıştır.

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme, genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de; dava, diğer davalılar ile birlikte karşı tarafın ZMMS yaptırdığı sigorta şirketine karşı açılmıştır. Davalı sigorta şirketi, sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır. Ancak Asliye Ticaret Mahkemesince 08/02/2022 tarihli oturumda, ara karar ile davalıaraç maliki ve sürücüye yönelik davanın dosyadan tefrik edildiği ve 2022/122 Esasa kaydının yapıldığı diğer dosyalar bakımından esastan karar verildiği, bu dosya bakımından davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalılar hakkındaki dosyalardan iş bu dosya tefrik edildikten sonra, dosyada kalan davalı ile davacı gerçek kişi ile araç maliki şirkettir. Davacının ve gerçek kişi davalının dosyada tacir olduğuna dair bir delil bulunmadığından, açılan dava TTK'nın 4/1. maddesinde açıklandığı şekilde ticari dava niteliğinde değildir.

Başka bir ifadeyle davacı ile davalı gerçek kişiler arasındaki uyuşmazlık, haksız fiil niteliğinde olup, uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Gaziosmanpaşa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere