İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/2213 K.2023/804

Taraflar arasındaki davada İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, tazminat istemine ilişkindir. İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...

Davacıların açtığı manevi tazminat davası haksız fiil hükümlerine göre sürücü davalı ... aleyhine açılmış olup bu tür manevi tazminat davalarında genel görevli mahkememiz görevli olmakla birlikte , her iki davanın aynı kazadan kaynaklandığı , kusura ve gelir durumuna yönelik delillerin usul ekonomisi ilkesi de gözetilerek birlikte toplanmasının faydalı olacağı , mahkemeler arasında farklı kararlar çıkmasının önüne geçmek gerektiği , aynı kazayla ilgili açılan maddi tazminat davasında özel görevli mahkeme bulunduğundan manevi tazminat davasının da özel görevli mahkemece görülebileceği dikkate alınarak davaların ayrılmasına gerek görülmemiştir.

Bu nedenlerle açılan davada mahkememiz görevsiz olduğundan davanın görev nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

Bu hükme göre, iş bu dosyanın davalısı ...'na karşı açılan davanın, haksız fiil hükümlerine göre açılmış olduğu ve ticari dava olmadığı anlaşıldığından, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karşı görevsizlik kararı vermek gerekmiştir. ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir.

TTK'nın 5. maddesi ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verilmiştir.

7155 Sayılı Kanunun 20. Maddesi ile 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ile "Bu Kanunun 4. Maddesince ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Somut olayda; davacılar tarafından, haksız fiil teşkil eden trafik kazasından kaynaklı tazminat taleplerine ilişkin olarak, araç sürücüsü ile ZMMS sigortacısı olan sigorta şirketlerine karşı dava birlikte açılmıştır. Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında görevli mahkeme, genel hukuk mahkemesi olan asliye hukuk mahkemesi ise de; dava, diğer davalılar ile birlikte karşı tarafın ZMMS yaptırdığı sigorta şirketine karşı açılmıştır.

Davalı ..., sigorta poliçesi nedeniyle sorumlu tutulmuş olup, zorunlu sigortalar, TTK'nın 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 4/1-(a) ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikteki bu davada asliye ticaret mahkemesi görevli bulunmaktadır. Ancak Asliye Ticaret Mahkemesince 08/04/2022 tarihli ara karar ile davalı ... şirketlerine yönelik davanın dosyadan tefrik edildiği ve 2022/268 sayılı esasa kaydedildiği, gerekçeli kararda belirtildiği üzere ...

Sigorta A.Ş aleyhine açılan davanın 6325 Sayılı Kanun'un 18/A maddesi uyarınca davacı tarafça dava şartının yerine getirilmediği, iş bu dava şartının sonradan tamamlanabilir nitelikte de olmadığı, aksinin kabulü düzenlemenin amacına aykırı olacağı değerlendirilerek davanın usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalı ...Ş hakkındaki dava dosyadan tefrik edildikten sonra, dosyada kalan davalı ile davacı gerçek kişidir.

Davacının ve davalının dosyada tacir olduğuna dair bir delil bulunmadığından, açılan dava TTK'nın 4/1. maddesinde açıklandığı şekilde ticari dava niteliğinde değildir. Başka bir ifadeyle davacı ile davalı gerçek kişiler arasındaki uyuşmazlık, haksız fiil niteliğinde olup, uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca İstanbul 15. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere