İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/2284 K.2022/2021

Taraflar arasında görülen dava sırasında davalılar vekili tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Taraflar arasında görülen dava sırasında davalılar vekili tarafından sunulan ret dilekçesinde özetle; mahkeme üye Hakimi ... imzalı ara kararda "davalı tarafından itiraz dilekçesi sunulduğu, söz konusu kararın istinaf kanun yoluna tabi olması sebebiyle itiraz dilekçesinin istinaf talep dilekçesi olarak işleme alınması sonucunda;

davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf karar harcının yatırılmamış olması sebebiyle davalıya yatırılmayan harçlar için tebliğden itibaren 1 haftalık kesin süre içinde istinaf harçlarını ikmal etmesi için muhtıra" yazılması dosyaya vakıf olunmadığı gibi taleple bağlılık ilkesininde açıkça çiğnendiğini göstermekte olduğunu, kaldıki 14.12.2021 tarih ve ... iş emir nolu uyapdan sunulan dilekçesinde açıkça "istinaf,temyiz,itiraz gibi süreci uzatacak işlemlerde taraf olmadığımız olmayacağımız beyan" etmemize rağmen Hakim ... imzalı ara kararda "davalı tarafından itiraz dilekçesi sunulduğu,

söz konusu kararın istinaf kanun yoluna tabi olması sebebiyle itiraz dilekçesinin istinaf talep dilekçesi olarak işleme alınması sonucunda; davalı tarafından istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf karar harcının yatırılmamış olması sebebiyle davalıya yatırılmayan harçlar için tebliğden itibaren 1 haftalık kesin süre içinde istinaf harçlarını ikmal etmesi için muhtıra" yazılması halen uyap sisteminden göndediğimiz dilekcelerin;

yine hakimlere sunulmadığı veya yine hakimlerin tarafımızı ciddiye almadıkları, dosyaya vakıf olmadıkları sonucunu doğurduğunu, bu haliyle dosyanın ve davanın devam etmesinin mümkün olmadığını, çok özel çok istisnai bir durum olan hakimin çekilmesi konusunda bile gerekli hassasiyeti gösteremeyen bir mahkemenin, bir hakimin adil bir karar vereceği düşünülemez olduğunu, anılan seben ve gerekçelerle;

sayın mahkemeyi ve kararda imzası olan Sayın ...ile "davalının verilen yasal süreye rağmen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile istinaf karar harcını süresinde yatırmadığı anlaşılmakla, hmk.nun 344.maddesi gereğince, istinaf talebinden vazgeçmiş sayılmasına" kararında imzası olan sayın Hakim ...'ı reddettiğini beyan ve talep ettiği görülmüştür.

Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır.

Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması, dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır.

HMK 41.maddesi red sebebi ve bu sebebe ilişkin inandırıcı delil veya emare gösterilmemiş ise red talebinin, reddi istenen hakim tarafından geri çevrileceğini düzenlemiş olup, hakimin reddini talep eden tarafın red sebebine ilişkin mutlak bir ispat vasıtası olarak delil göstermesi zorunlu olmayıp, red sebebine ilişkin emareler de yeterlidir. Yargı yetkisi Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır. (Anayasa m.9) Hakimler görevlerinde bağımsızdır.

Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verirler. Bu nedenle hakimler önüne gelen uyuşmazlıkları kanuni çerçevesinde çözmek zorundadırlar. Bu işlemi yaparken hakim bir olay ile ilgili kuracağı hükümle tarafların adalet duygusunu zayıflatacağını değil, güçlendireceğini düşünüp hedefleyerek çalışmalı, kanunlardan aldığı güçle hareket etmelidir.

Hakim tarafların geçerli ve kanuni delillere dayanmayan soyut iddiaları karşısında başkalarına ve kendisine yabancı kalarak hukukun ne dediğini söyleme yetkisini kullanıp, yargılama işlemi ile yargı kararlarının kişisel görüş, inanç ve duyguların aracı olamayacağını, aksine hakimlerin yansız ve kanunlardan aldığı güçle adaleti sağlamaya çalıştığını davanın taraflarına inandırmalıdır.

Yargılama sırasında, taraflardan birinin mahkeme hakimi hakkında şikayette bulunması veya aleyhine dava açması veya mahkeme hakiminin davanın taraflarından biri hakkında şikayette bulunması (suç duyurusunda bulunması) HMK.nın 36/1-d maddesindeki "davalı olmak" anlamında yorumlanamaz. Suç duyurusunda bulunulması hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebep olarak da düşünülemez.

Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı, reddeden davalılar tarafından, yapılan yargılamada suistimallerin olduğunu, talepler hakkında gerekli özenin gösterilmediği, talep olmayan hususlarda değerlendirme yapıldığını, bayan hakimin çekilmesi hususunda talebi olmamasına rağmen verilen kararın istinaf harç ve masrafların temini için müzekkere gönderildiği, talebe aykırı işlem yapıldığını, böyle bir taleplerinin olmadığı yönünde dilekçe sunulmasına rağmen işlem yapıldığını;

dosyaya gerekli hassasiyeti göstermeyen hakimlerin adil karar veremeyeceğini belirttiği, Hakim ...ve ...'ı reddettiğini belirtilmiş olup, iddia edilen hususların hakimin tarafsız davranmadığı yönünde kanaat oluşturduğuna ilişkin sebepler ile dilekçesinde beyan edilen mahkeme hakimin şikayet edildiği gerekçelerinin somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi sebeplerinin bulunmadığı,

red sebebi olarak ileri sürülen hususların işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilmeyeceği, yapılan yargılamadan önce var olmayan ve derdest yargılama sırasında dava açılması, Cumhuriyet Savcılığına veya HSK'ya şikayette bulunulmasının HMK'nın 36/1-d maddesi uyarınca davalı olarak yorumlanamayacağı, mercice verilen ret kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla bu hususa ilişkin istinaf itirazları yerinde değildir.

İlk derece mahkemesince HMK'nın 42/4 maddesi gereğince davalılar aleyhine para cezasına hükmedilmişse de, tüm dosya kapsamına göre davalılar red talebini kötü niyetle yaptığına ilişkin bir olgu veya bilgi söz konusu olmadığından davalıların para cezası ile tecziyesi yasaya uygun değildir. Bu husus yeniden yargılamayı gerektiren bir eksiklik olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında aşagıdaki şekilde yeniden hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere