İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/2898 K.2023/1403

Taraflar arasındaki davada İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir. İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... TTK'nın 4/1-a maddesinde, “TTK'nda öngörülen” hususlardan kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari davalar arasında sayılmıştır. Kambiyo senetleri, 6102 sayılı TTK'nun 670 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Bu nedenle, TTK'nda düzenlenmiş olan kambiyo senedinden kaynaklanan hukuk davaları, mutlak ticari dava olup, aynı yasanın 5/1. maddesi gereğince uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çözümlenmesi gerekmektedir. Bononun kambiyo senedi vasfı taşıyıp taşımadığı hususu da görevli Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından değerlendirilmelidir. Yargıtay 20.Hukuk Dairesi'nin güncel uygulaması da aynı yöndedir.

Açıklanan gerekçelerle görev yönünden dava şartı eksikliği nedeniyle HMK 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince davanın usulden reddine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... tacir sıfatını haiz olmayan kardeşler arasında düzenlenen senetlerin kambiyo senedi vasfı bulunmayıp, senetler adi senet hükmündedir.

Bu itibarla mahkemece davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bu yönden bozulmasına karar vermek gerekmiştir..." ilamında belirtildiği üzere kambiyo vasfı bulunmayan senetten kaynaklanan ve davacı tarafın tacir fakat davacı vekilinin de 6 nolu celsedeki beyanlarından davaya konu zamanaşımına uğramış kambiyo vasfı bulunmayan adi senedin davacının ticari işletmesi ile ilgili olmadığını,

tacir olmayan davalı yana borç olarak verilmesi karşılığından davalıdan alındığı, davalının 03.01.2022 tarihli dilekçesi ile kendisinin tacir olmadığı vergi mükellefi olmadığı ve herhangi bir odaya da kayıtlı olmadığını bildirdiği anlaşılmakla, davacının ticari işletmesi ile de ilgili olmayan uyuşmazlıkla ilgili davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu 6102 sayılı TTK 4. Maddesinden anlaşılmaktadır.

Davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı sonucuna ulaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı tarafın, kambiyo vasfı bulunmayan senette yazılı bedelin tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkin davaya bakma görevinin ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNDE olduğu anlaşılmakla ,mahkememizin görevsizliği ile. 6100 sayılı kanunun 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca, Davanın dava şartı noksanlığı-görev yönünden USULDEN REDDİNE, ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı hüküm altına alınmış, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağı belirtilmiştir.

Buna göre, bir uyuşmazlığın ticari dava nitelikte olabilmesi için, her iki tarafın da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı takibe konu senetten kaynaklı alacağın tahsilini talep etmekle, senedin keşide edildiği tarih itibariyle zamanaşımı süresinin dolmuş olmasına, delil başlangıcı niteliğinde olan senedin kambiyo senedi vasfını kaybetmiş bulunmasına, davalının tacir olmamasına göre uyuşmazlığın genel hükümler çerçevesinde İstanbul 22. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere