İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/2945 K.2023/1408

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ve İstanbul Anadolu 6. Tüketici Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesince "...

Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin değerlendirilmesine göre görevli mahkeme İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi olduğu İstanbul İli Yargı sınırları içerisinde İstanbul Anadolu Adliyesi bünyesinde Denizcilik İhtisas Mahkemesinin bulunmadığı, söz konusu alandaki ihtilafların halli için İstanbul Merkez (Çağlayan) Ticaret Mahkemesinin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi) yetkili ve görevli olduğu anlaşılmakla ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 6. Tüketici Mahkemesince, "...

Alacağın TTK'nun 1352/1-l maddesinde düzenlenen, "geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dahil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler" kapsamında bir deniz alacağı olduğu, davanın açıklanan bu niteliğine göre, uyuşmazlığın çözümünde TTK’nın deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanmasının zorunlu olduğu, bu durumu değerlendirme görevinin de Denizcilik İhtisas Mahkemesine ait olduğu, mahkememizin görevli olmadığı,

ayrıca bir hukuki işlemin sadece 6502 sayılı yasada düzenlenmiş olmasının tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde görülmesini gerektirmediği, bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için taraflardan birinin tüketici olması gerektiği, davacının dava konusu yatı şahsi kullanım amacı ile kullanmadığı, ticari amaç ile kullandığı da dikkate alınarak mahkememizin görevli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Görevle ilgili düzenlemeler, kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi, yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi( Deniz İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) görevli olduğundan HMK'nun 114/1-c maddesinde belirtilen dava şartı gerçekleşmemiştir.

Belirtilen nedenlerle asıl dava va birleşen davanın HMK'nun 115/2. maddesi gereğince usulden reddi gerektiği ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Açıklanan nedenlerle taraflar arasındaki ilişkinin tüketici işleminden kaynaklandığı, buna göre uyuşmazlığın Tüketici Mahkemesinde görülmesi gerektiği, benzer nitelikteki uyuşmazlıklara ilişkin Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2016/29354 Esas 2020/705 Karar, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin 2022/99 Esas 2022/290 Karar, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17.Hukuk Dairesinin 2021/1597 Esas 2021/1198 Karar sayılı ilamlarının da bu doğrultuda olduğu anlaşılmakla Mahkememizin görevsizliğine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dava tarihinde yürürlükte bulunan "6502 sayılı kanunun 3/1-k maddesinde tüketicinin; “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi”, 3/1-l maddesinde ise tüketici işleminin; “mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzenmiş, aynı Kanun'un 73/1 maddesinde de;

tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakma görevinin tüketici mahkemelerine ait olduğu hüküm altına alınmıştır." Bir uyuşmazlığın tüketici uyuşmazlığı niteliğinde olması için taraflardan birinin tüketici, taraflardan birinin profesyonel satıcı(sağlayıcı) ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir tüketici işleminden kaynaklanıyor olması gerekmektedir.

Somut olayda uyuşmazlığın Marina Bağlama Hizmetine ilişkin sözleşmeden kaynaklandığı, davacı tarafın ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden, kendisine ait özel tekne nedeniyle davaya konu sözleşmeye taraf olan hukuken tüketici niteliğini haiz gerçek kişi olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle; davanın açılma tarihi itibariyle taraflar arasındaki davaya bakmaya İstanbul Anadolu 6. Tüketici Mahkemesi görevlidir. (T.C.

İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ DOSYA NO: 2022/99 -KARAR NO: 2022/290. T.C. YARGITAY 13. Hukuk Dairesi ESAS NO : 2016/29354-KARAR NO: 2020/705)

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere