İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/3257 K.2023/1911

Taraflar arasındaki davada İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Gaziosmanpaşa 4. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir. Gaziosmanpaşa 4. Asliye Hukuk Mahkemesince "... Davanın ileri sürülüş biçimine göre, Yasada tanımlanan biçimde davacının "tüketici", davalının ise "sağlayıcı" olup, taraflar arasında, tüketici işlemi anlamında "abonelik sözleşmesi" kurulduğu iddiasının bulunduğu ve bu durumda tüketici mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmaktadır.

Davacının tüketici mahkemesi sıfatıyla mahkememizde davasını açtığı, Mahkememizin yargı çevresi sınırları içerisinde, müstakil yetkili İstanbul Tüketici Mahkemeleri bulunduğundan ve görev hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan eldeki davayı görmek İstanbul Tüketici Mahkemeleri'nin görevine girdiğinden dolayı Mahkememizin görevsizliğine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 6. Tüketici Mahkemesince, "...

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 1.Maddesinde amacı açıklanarak, kapsam başlıklı 2.maddesinde “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” hükmü getirilmiş olup, 3.maddesinde ise mal ve hizmet tanımlandıktan sonra,

Tüketicinin “Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi”, Sağlayıcının, “Kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye hizmet sunan ya da hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi”, Tüketici işleminin ise, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet,

bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi” ifade edeceği belirtilmiştir.

Dava dilekçesi içeriğinden ve dosyaya ibraz edilen kaçak tespit tutanağından elektrik hizmetinin verildiği taşınmazın iş yeri (kahvehane) olduğu, bu bağlamda davalının yasada tanımlanan tüketici niteliğine uygun olmadığı anlaşılmış olup tüketici işleminden söz etmek mümkün bulunmadığından, elektrik hizmetinin verildiği taşınmazın ticarethane olduğundan davaya ticaret mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden görevsizliğimize ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Görev itirazı yargılamanın her aşamasında ileri sürülebileceği gibi mahkemece de re'sen nazara alınarak yargılamanın her aşamasında görevsizlik kararı verilebilir. HMK 2. madde ve TTK.

4. ve 5. maddesi gereğince davaya bakma görevi Mahkememize ait olmayıp davacı tarafça açılan davanın mahkememizin görev alanında bulunmayıp, Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevinde olduğu kanaatine varılarak, davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Daha önce davanın açıldığı Asliye Hukuk Mahkemesinde de, görevsizlik kararı verilerek kesinleşen dosyanın, mahkememizce verilen kararın kesin olması nedeniyle Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğduğundan, bu durumda merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi'ne gönderilmesi gerektiği ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 22/2.maddesinde "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme ilgisine göre Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." 6100 sayılı HMK'nın 23/2.maddesinde "Bölge Adliye Mahkemesince veya Yargıtayca verilen merci tayini kararları ile temyiz incelemesi sonucu kesinleşen göreve ve yetkiye ilişkin kararlar davaya ondan sonra bakacak mahkemeyi bağlar." hükümlerine yer verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde '' (1) İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.'' hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda, İstanbul 6. Tüketici Mahkemesince , Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu yönündeki verilen görevsizlik kararı sonrasında İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin davanın esasına ilişkin verilen kararın istinaf edilmesi sonrasında, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 21/04/2022 tarih, 2021/2316 Esas- 2022/1229 Karar sayılı ilamıyla istinaf başvurusunun kabulüne ve yeniden incelenmek üzere mahkemesine iadesine karar verilmiş olup söz konusu istinaf kararı kesin ve mahkemeyi bağlayıcı nitelikte bir karardır.

HMK'nın 355. Maddesi gereğince kamu düzenine ilişkin hususlar istinaf sebebi sayılmasa da resen incelemeye tabi olduğundan, kamu düzenine ilişkin görev hususunda Dairece değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda esas hakkındaki hüküm, esas incelemeyle görevli Dairece yapılan denetim sonrasında görev hususu kesinleşmiş olup, kesin nitelikte kaldırma kararı mahkemeyi bağlayıcı nitelikte olduğu anlaşılmakla, davaya bakma görevinin İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, yargılamanın bu mahkemede görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere