İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/3793 K.2023/2199

Taraflar arasındaki davada İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir. Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesince, "... davacı taraf, deniz yoluyla taşınan davalıya ait emtiayı ardiyesinde muhafaza etmek zorunda kaldığını ve ardiye ücretine hak kazandığını, davalı tarafın müvekkilinin tüm ihtarlarına rağmen borcunu ödemediğini suretiyle açılan icra takibine itirazın iptalini talep etmiştir.

Dava konusu uyuşmazlığın Deniz Ticaret Hukukuna göre Özel İhtisas Mahkemesi olan Ticaret Mahkemesinin Deniz İhtisas Dairesinde çözümlenmesi gerekmektedir. Bu nedenle davanın usulden reddi ile dosyasının görevli İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün Mardaş Liman İşletmesine hitaben düzenlediği 26/03/2013 tarihli yazıda, sigara cinsi eşyanın bulunduğu konteyner içerisinden başka konteynerlere aktarılarak Libya'ya transit ticaretinin yapılması ile ilgili gerekli iznin verilmesinin talep edildiği belirtilmektedir.

Gümrüğe ait olan 02/04/2013 tarihli yazıda da, söz konusu eşya ile ilgili olarak Gümrük Kanunu'nun 57/3 maddesi gereğince müdürlüklerince gümrük işlemlerinin durdurulması kararı alındığından bahisle Mardaş Liman İşletmesinden eşyanın uygun bir yerde Gümrük Yönetmeliğinin 109.maddesi uyarınca muhafaza altına alınmasının talep edildiği görülmektedir.

Bu şekilde Mardaş Liman İşletmesinin deposuna alınan emtianın Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından imhasına karar verildiği, söz konusu kararın kesinleşmesine müteakip Gümrük Tasfiye Yönetmeliğinin 63.maddesine göre imha giderleri muhafaza eden işletmenin eşya sahibine rücu etme hakkı saklı kalmak kaydıyla eşyanın imha edildiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla Gümrük Mevzuatına aykırılıktan dolayı gümrük işlemleri durdurulan ve daha sonra mahkeme kararı ile imha edildiği anlaşılan eşyanın davacı Liman İşletmelerine ait depoda tutulduğu, bundan dolayı davacının ardiye ücretinin doğduğu, imha kararının kesinleşmesinden sonra da, masrafı eşya sahibine rücu edilmek kaydıyla liman işletmesi tarafından imhası sağlanarak eşyanın bu şekilde tasfiye edildiği anlaşılmaktadır.

Tüm bu bilgi ve belgelere göre, dava konusu olayda deniz taşımasının söz konusu olmadığı belirli olup iş bu davada gümrük kanununa aykırılıktan dolayı el konulup imhasına karar verilen malın muhafazasından kaynaklanan ardiye ücreti ile imha giderlerinin tahsili talep edilmektedir. Bu durumda uyuşmazlığın TBK'nun 574 ve devamı maddelerinde düzenlenen genel hükümlere göre çözümlenmesi gerekmektedir.

Mahkememizin görevinin ise deniz ticareti ve deniz sigortasından kaynaklanan davalara ilişkin olması nedeni ile işbu dava yönünden mahkememizin görevsizdir. Davanın her iki tarafı da tacir olup, dava konusu uyuşmazlık TTK'nın 4/1.maddesine göre ticari dava niteliği taşıdığından görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varıldığından açıklanan nedenlerle mahkememizin görevsiz olduğu değerlendirildiğinden,

Bakırköy 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli bulunduğuna, karar İstinaf edilmeden kesinleştiği takdirde mercii tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun, görev hususunu düzenleyen 5. maddesinin ikinci fıkrasında " Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4. madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmü getirilmiştir.

Deniz alacağı hususunda, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1. maddesinde "Deniz alacağı; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir: " ve aynı maddenin 1-g bendinde "Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme" hükümleri mevcuttur.

Somut olayda; davacı, davalı ile arasındaki ardiyede muhafaza altına alma sözleşmesinden kaynaklanan fatura bedelinin tahsilini talep etmiş olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yukarıda anılan madde uyarınca deniz alacağına ilişkin olduğu ve denizcilik ihtisas mahkemesinin görev alanına girdiği anlaşıldığından, davanın denizcilik ihtisas mahkemesin yani İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (T.C.

YARGITAY 11. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2006/14331 -KARAR NO: 2008/1063. T.C. YARGITAY 20. Hukuk Dairesi ESAS NO: 2006/15841-KARAR NO: 2006/18209)

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere