İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2022/981 K.2022/3135

Taraflar arasındaki davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir. Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...

Sigorta hukukunun Türk Ticaret Kanununda düzenlendiği, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanununun 14/2 maddesi ve buna dayalı yönetmelik hükümlerine dayalı olarak itirazın iptali talebiyle dava açıldığından 6102 sayılı TTK 4 ve 5 maddelerine göre davada ticaret mahkemelerinin görevli olacağı, davalının cevabı ve kusursuz olduğuna yönelik savunması kapsamında davacı tarafça yapılan ödemenin şartlarının bulunup bulunmadığı,

buna dayalı olarak davalıya rücu edilip edilemeyeceğine yönelik hususların görevli mahkemece değerlendirilmesi gerekeceği, bu nedenle güvence hesabınca yapılan ödemeye dayalı olarak rücu talebiyle dava açılmış olmasının sonuca etkisinin bulunmadığı değerlendirilmiş, mahkememizin görevsizliğine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Mevcut uyuşmazlığımızda taraflar tacir olmadıkları gibi uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklı bir uyuşmazlık olup, ZMMS'den de kaynaklanmamaktadır. Böyle bir durumda davayı görmeye görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleridir.

Konuya ilişkin farklı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki içtihat farklılığının giderilmesi yönünde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/17896 Esas, 2021/4942 Karar Sayılı içtihadı da bu yönde olup görev yönünden aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Her ne kadar mahkememizce kısa kararda karşı görevsizlik hususu geçmemiş ise de bu husus sehven unutulmuş olup, mahkememizce karşı görevsizlik kararı verilmiş merci tayini için dosyanın İstanbul Bam 37. Hukuk Dairesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmış kısa kararın değiştirilmesi mümkün olmadığından gerekçede bu hususa değinilmekle yetinilmiş ve -Davacının açtığı davada,mahkememizin görevli olmadığı anlaşılmakla;açılan davanın, HMK'nun 115/2.maddasi uyarınca aynı kanunun 114/1-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden REDDİNE,mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/17896 esas- 2021/4942 karar sayılı kararında ''... Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Uyuşmazlığın giderilmesine konu somut olaylarda, davacı Güvence Hesabı zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir. TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir.

Davalılar gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

(Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 21.12.2020 tarih, 2020/466-2020/8778 sayılı kararı ile 16.10.2019 tarih, 2017/1132-2019/9502 sayılı kararları da aynı yöndedir.) Dolayısıyla Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın bu çerçevede giderilmesi gerekmiştir. '' gerekçesi ile farklı yöndeki uyuşmazlığı giderir şekilde karar verilmiştir.

6102 sayılı TTK nun 5/2 maddesinde de ticari davalara asliye ticaret mahkemelerince bakılacağı, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir. Somut uyuşmazlıkta, davacı ... zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan davalının sürücü olduğu aracın neden olduğu kazada yaralanan dava dışı kişiye ödediği tazminatı, haksız fiilden sorumlu olan davalıdan rücuan talep etmektedir.

Davacının ... olduğu, ödeme yaptığı üçüncü kişinin halefi olduğu ve üçüncü kişinin tacir olmadığı gibi uyuşmazlık da haksız fiilden kaynaklandığından, davanın Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere