İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/1604 K.2023/3246

Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı ... tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi davalı ... tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı ... tarafından sunulan ret dilekçesinde özetle. 23.11.2022 tarihinde görülen ön inceleme duruşmasında mahkeme hakimi ... tarafından görev itirazlarının reddine karar verilerek bildirdikleri delillerin toplanması hususundaki taleplerine rağmen bu hususta herhangi bir karar verilmediği gibi ilgili kurum ve kuruluşlara müzekkere de yazılmadığını ve yalnızca davacı tarafça delil olarak bildirilen ...

Bankası A.Ş.’ye yapıldığı iddia edilen ödemelere ilişkin belgelerin istenmesine karar verildiğini, 22.03.2023 günü görülen 2. celsede ise bu defa müvekkilinin asil olarak hazır bulunduğunu ve Av.... 'ın davalı vekili sıfatıyla söz alarak,

delillerinin toplanmasını talep ettiğini, asil olarak duruşmada hazır olan müvekkilinin de söz almak istediğini, mahkeme hakimi ...'ın tepki gösterdiğini, bu defa müvekkilinin halde sadece sözleşmenin onay aşamasını kısaca anlatmak istediğini, davacı bünyesinde çalışan ve kendisini yatırım danışmanı ... olarak tanıtan kişi ile arasında geçen telefon görüşmesi kayıtlarının davacı şirketten celbedilmesi halinde tecrübesizliğinin ve bilgisizliğinin net olarak ortaya çıkacağını, sözleşmenin ıslak imzalı olmadığını, sözleşmenin kendisine telefon görüşmesi esnasında ve dijital ortamda onay kutucuklarına tik atmak suretiyle imzalatıldığını,

bu sebeple söz konusu telefon görüşmelerinin davanın aydınlatılması açısından önem taşıdığını beyan etmesi ve celbini talep etmesi üzerine mahkeme hakimi ... müvekkilin beyanını kısmen zapta geçirerek “Davalı tarafın telefon görüşmelerine ilişkin kayıtların celbine ilişkin talebinin dosya kapsamı itibariyle reddine” şeklinde ara karar tesis ettiğini, bunun üzerine Av. ...'ın 67 sayfalık bir sözleşmeyi müvekkilinin okumasına izin vermeden, risklerini anlatmadan, telefon görüşmesi esnasında alelacele müvekkile imzalatma durumu olduğunu belirtmesi üzerine hakim ...'ın bankacılık sözleşmelerini örnek göstererek okumadan imzalandığını,

imzalanan sözleşmelerin okunması gerektiğini belirterek ihsas-ı reyde bulunmuş ve müvekkil aleyhine davayı kabul edeceğini açıkça belli ettiğini, HMK’nın Hâkimin Davaya Bakmaktan Yasaklılığı ve Reddi bölümü altında düzenlenen Ret Sebepleri başlıklı 36. Maddesi; kapsamında hakimin davanın taraflarına görüşünü açıklaması,

bir başka deyişle ihsas-ı reyde bulunması halinde reddinin istenebileceğinin ön görüldüğünü, hakimin duruşmadaki beyanıyla görüşünü açıkça ifade ettiğini, işbu davada hakimin reddi sebebinin oluştuğunu, mahkeme hakimi ...’ın delillerimizin toplanması talepleri başta olmak üzere söz alma ve sair diğer taleplerini gerekçesiz olarak reddettiğini ve yalnızca davacı tarafın delillerinin toplanması yönünde ara karar kurduğunu, hakimin tarafsızlığı hususunda şüphe uyandığını belirterek işbu dosyada görevli Hakim ...’ın reddine ve dosya için bir başka hakim görevlendirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır.

Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması, dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır.

Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı, reddeden davalı tarafından görev itirazının reddi sonrasında toplanması istenen ve bildirilen delillerin toplanmadığı, telefon görüşmelerinin istenmesi yönündeki talebin reddedildiği ve duruşmada hakim bir kısım beyanlarının ihsası rey niteliğinde olduğu, taleplerin gerekçesiz reddedildiği ve diğer red sebebi olarak ileri sürülen hususların işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilmeyeceği, tahkikatın yürütülmesi,

delillerin toplanması gibi hususlar bakımından mahkeme hakimin kanuni çerçevede taktir hakkı bulunduğu ve bir kısım iddiaların soyut nitelikte olduğu yönündeki merci değerlendirmesi yerindedir.Bu itibarla ilk derece mahkemesinin reddi hakim talebinin reddine ilişkin kararı hukuka uygundur.

İlk derece mahkemesince HMK'nın 42/4 maddesi gereğince davalı aleyhine para cezasına hükmedilmişse de, tüm dosya kapsamına göre red talebini kötü niyetle yaptığına ilişkin bir olgu veya bilgi söz konusu olmadığından para cezası ile tecziyesi yasaya uygun değildir. Bu husus yeniden yargılamayı gerektiren bir eksiklik olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında aşagıdaki şekilde yeniden hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.