İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2321 K.2024/519

Taraflar arasındaki davada İstanbul 12. Tüketici Mahkemesi, İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesi ile İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, hesaplardaki blokenin kaldırılması suretiyle muarazanın (çekişmenin) giderilmesi istemine ilişkindir. İstanbul 12. Tüketici Mahkemesince , ''...Dosya incelendiğinde taraflar arasında tüketici ilişkisi bulunmadığı, davacının amacının kripto para alıp satmak şeklindeki kazanç elde etme amacı bulunduğu, tüketici sıfatının bulunmadığı, davacının tüketici sıfatının bulunduğuna dair hiçbir belge veya kayıt bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu şartlar altında taraflar arasındaki hukuki ilişkinin niteliği gereği tüketici mahkemelerinin değil Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu anlaşılmıştır...'' denilmek suretiyle görevsizlik kararı vermiştir.

İstanbul 23. Asliye Hukuk Mahkemesi ise, "...davacının kazanç sağlama ve yatırım amacıyla hareket ettiği, davalının sahibi olduğu sisteme kar elde etme amacıyla üye olarak para yatırdığı anlaşılmakla işbu davaya bakmakla ticaret mahkemelerinin görevli olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Huzurdaki davada davacıların, davalı şirkete ait ... isimli kripto para alım satım platformunda yatırım amaçlı hesap açtıkları ve kullandıkları hesaplarına hukuka aykırı bir şekilde bloke konulduğunu, kripto paraların günlük değişimleri nedeniyle hesaplarda bulunan net tutarlar günden güne değişkenlik gösterdiğini, davacıların daha fazla mağdur olmaması ve davacıların sahibi oldukları ... hesaplarına davalı firma tarafından konulan hukuka ve hakkaniyete aykırı blokelerin kaldırılmasının talep edildiği ve davacıların tacir olmadıkları görülmüştür.

Bu hali ile uyuşmazlığın TTK'da düzenlenen mutlak ticari ve nispi ticari dava niteliğini haiz olmadığı anlaşılmıştır. Davacıların işleminin dijital paralardan gelir elde etmeye yönelik olduğu, bu nedenle yatırım amacıyla gerçekleştirilen işlemlerin genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği kanaatine varılmakla.

(Emsal Karar: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2023/921 Esas, 2023/943 Karar Sayılı Kararı)..." denilmek suretiye görevsizlik yönünde karar vermiştir. 6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

6502 sayılı yasanın 73. Maddesi bu kanunun uygulanmasıyla ilgili her türlü ihtilafa tüketici mahkemelerinde bakılacağı öngörülmüştür. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasada düzenlenmiş olması tek başına o işlemden kaynaklanan uyuşmazlığı tüketici mahkemesinde görülmesini gerektirmez.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için sözleşmesel ilişkinin bir tarafının tüketici ve diğer tarafının ise satıcı/sağlayıcı veyahut tek taraflı işlemlerde lehine taahhütte bulunulan kişinin tüketici olması gerekir. Kanunun “Tanımlar” başlıklı 3. maddesinde, tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi.

Satıcı/sağlayıcı: Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal/hizmet sunan ya da mal/hizmet sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişi.

Tüketici işlemi ise mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık ve benzeri sözleşmelerde dahil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder." şeklinde tanımlanmıştır.

Davaya konu istem, davacıların, davalı ...'ye ait olduğu iddia olunan ... isimli Kripto para alım satım platformunda yatırım amaçlı açmış oldukları hesaplara davalı şirket tarafından konula blokenin kaldırılmasına ilişkindir. Uyuşmazlık TTK'da düzenlenen mutlak ticari davalardan değildir. Davalı ticaret şirketi, davacılar ise gerçek kişi olup davacıların tacir olduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmamaktadır.

Davacıların salt gelir ve kar elde etme gayesinin olması davayı kendiliğinden ticari dava haline getirmeyecektir.

Buna göre mutlak ve nispi ticari dava bulunmayan uyuşmazlıkta, Ticaret Mahkemesi görevli değildir.Öte yandan kripto borsasının yüksek kazanca karşılık yüksek kayıp riskine de içerdiği, giderek, davacıların bu piyasada yatırım yaparak yüksek kayıp riskini göze almak suretiyle ticari kar elde etmek gayesini gütmekte, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi gereken tüketici tanımına uymamakta, yüksek kayıp riskini içeren işlemler yapılması nedeniyle tüketici yasası ile korunmak istenen hukuksal yarar ile bağdaşmamaktadır.

Dolayısıyla bu türden işlemlerde bulunanların, 6502 sayılı TKHK 'na göre "tüketici" olarak kabulü mümkün değildir. Dolayısıyla özel görevli mahkemelerin görevine girmeyen uyuşmazlığın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Emsalen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2023/921 Esas, 2023/943 Karar sayılı kararı)

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere