İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2439 K.2024/517

Taraflar arasındaki davada İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/b maddesinde rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dahilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için zorunlu sigortalara ilişkin olarak koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların, bu sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla Güvence Hesabı oluşturulacağı hükmüne yer verildiği,

trafik kazası neticesinde yaralanan/zarar gören ilgililerin, diğer şartların da bulunması halinde teminat miktarı ile sınırlı olarak zararlarının karşılanmasını Güvence Hesabı'ndan isteyebilecekleri, 5684 sayılı Kanun'un 14/I. maddesi uyarınca da yasadaki emredici düzenleme doğrultusunda, Güvence Hesabı'nın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası'nın yerine geçtiği, diğer bir deyişle ZMMS'nin sorumluluğunu üstlendiği sabittir. Buna göre.

Güvence Hesabı'nın sorumluluğunun 6102 sayılı TTK'de düzenlenmesine, mezkur Kanun'un 4. maddesi uyarınca bu kanunda düzenlenen işlerden kaynaklanan hukuk davalarının ticari dava niteliğinde olduğunun kabul edilmesi gerektiği, uyuşmazlığın Güvence Hesabı aleyhine açılan menfi tespit istemine ilişkin olduğu, Sigorta Hukuku'nun dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nin 1401 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olduğu, TTK'nin 4. maddesi uyarınca iş bu davadaki uyuşmazlığın ticari dava niteliğine haiz olduğu, uyuşmazlık her ne kadar haksız eyleme dayalı ise de davalının sorumluluğunun sigorta hukukundan kaynaklı olduğu,

TTK'nin 5. maddesi gereğince ticari davalarda Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunun belirtilmesi hususları dikkate alınmak suretiyle TTK'nin 4. ve 5. maddeleri uyarınca uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesince, "... somut olaylarda, davacı Güvence Hesabı zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir.

TTK'nın 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/17896 esas- 2021/4942 karar sayılı kararında ''... Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır.

TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.Uyuşmazlığın giderilmesine konu somut olaylarda, davacı Güvence Hesabı zorunlu trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu trafik kazalarında zarar gören üçüncü kişilere ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ya da işleten davalıya rücu etmektedir.

TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir. Davalılar gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

(Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 21.12.2020 tarih, 2020/466-2020/8778 sayılı kararı ile 16.10.2019 tarih, 2017/1132-2019/9502 sayılı kararları da aynı yöndedir.) Dolayısıyla Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi ile Adana Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi,

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi'nin kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın bu çerçevede giderilmesi gerekmiştir. '' gerekçesi ile farklı yöndeki uyuşmazlığı giderir şekilde karar verilmiştir.6102 sayılı TTK nun 5/2 maddesinde de ticari davalara asliye ticaret mahkemelerince bakılacağı, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu düzenlenmiştir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı, davalı Güvence hesabı tarafından hakkında başlatılan takip nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talep etmiştir. Emsal kararda da belirtildiği gibi davalının güvence hesabı olduğu, davacının tacir olmadığı gibi uyuşmazlıklarda haksız fiilden kaynaklandığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.