İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/2637 K.2024/644

Taraflar arasındaki davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptaline ilişkindir.

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesince, "... davacının, Akbank Şişli Ticari Şubesinden verilme 31/01/2019 tarihli, 12.000,00 TL bedelli çeke istinaden davalı aleyhine ilamsız icra takibi yaptığı, davalı tarafça borca ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine işbu itirazın iptali istemli davanın TTK 732.maddesine dayandırılarak açıldığı, takibe konu çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğinden çek vasfını yitirdiği ve adi belge haline geldiği,

çek süresinde bankaya ibraz edilmediğine göre, çeke bağlı borcun götürülecek borç haline geldiğinden de söz edilemeyeceği, yetkili mahkemenin bu durumda genel yetki kuralları çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, davalının takip ve dava tarihi itibariyle şirket merkezinin Şişli/İstanbul olduğu, çekin verildiği bankanın da ...

Şişli Ticari Şubesi olduğu anlaşılmakla; davanın tarafların serbestçe tasarruf edebileceği dava türlerinden olması karşısında yetki ilk itirazının süresinde yapıldığı da gözetilerek mahkememizin yetkisizliği karşısında davanın usulden reddine, yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna ..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...

Türk Borçlar Kanunu m.89/1'e göre tarafların ifa yerini açıkça kararlaştırmadıkları durumlarda para borçlarında ödeme, alacaklının verme zamanındaki yerleşim yerinde yapılır. Buradaki para borcu ibaresi yalnızca ödünç verilen para ya da sözleşmeden kaynaklanan bir para alacağı anlamında değil dava edilen alacağın hangi sebeple olursa olsun para alacağı olması anlamındadır.

Para borcunun kaynağı sözleşme olabileceği gibi haksız fiil ya da sebepsiz zenginleşme ya da başka bir neden olabilir. Sonuç olarak, sözleşmeden doğan davalarda akdin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkilidir. TBK 89/1 maddesine göre para alacağının aksi kararlaştırılmamış ise alacaklının ikametgahında ödenmesi gerekir. Akdi ilişkinin varlığı halinde ise alacaklı ödeme zamanındaki yerleşim yerinde dava açabilir. Davacının yerleşim yeri ... Mah. ... Sk. No:.. Plaza K:.. No:...

Bağcılar/İstanbul olup davacının yerleşim yeri mahkemesi yetkili kabul edilerek davanın yetki nedeni ile reddine, mahkememiz ile Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi arasında yetki uyuşmazlığı oluştuğundan yargı yerinin belirlenmesi yolunda dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. ..." gerekçesiyle yetkisizlik yönünde hüküm kurmuştur.

Dosya kapsamından, davacı şirket merkezinin Bağcılar/ İstanbul, davalı şirket merkezinin ise Şişli/ İstanbul olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar arasında bu konuda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Davacı tarafça, alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatılmıştır. Davalı şirket icra takip talebine karşı yapmış olduğu itirazında, takip konusu alacak ve ferilerine itiraz etmiştir. İtirazında "yetkiye" itiraz edildiği şeklinde ifadeye yer verilmiş verilmemiştir.

Bu nedenle icra dairesinin yetkisine karşı bir itirazın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dava aşamasında ise davalı vekili yasal cevap süresi içerisinde, müvekkili şirket adresinin İstanbul- Şişli ilçesi sınırları içerisinde olduğunu, davanın İstanbul Adliyesin'de açılması gerektiğini belirterek, mahkemenin yetkisine itiraz etmiş ve dosyanın yetkili İstanbul Mahkemelerine gönderilmesini talep etmiştir.HMK'nın genel yetkili mahkeme başlıklı 6. maddesi, "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." şeklindeki düzenlemeyi içermektedir.

Yerleşim yeri 22/11/2001 tarihli 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenmelidir. Davacının adresinin Bağcılar/İstanbul olduğu ve Bakırköy icra daireleri ve mahkemelerinin yargı alanında bulunduğu anlaşılmaktadır. Davanın dayanağı icra takibine konu para alacağı olup, talep edilen borç TBK'nın 89. maddesi uyarınca götürülecek borçlardandır. O hâlde davacı/alacaklının seçimlik hakkı gereği yerleşim yeri olan Bakırköy Mahkemelerini de yetkili olacaktır.