İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/594 K.2023/2764

Taraflar arasındaki davada Çorlu 4. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, alım satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Çorlu 4. Asliye Hukuk Mahkemesince, "...dava, ticaret mahkemesine hitaben açılmış olup uyuşmazlığın ticari satımdan kaynaklanması nedeniyle TTK'nın 4/1 maddesi gereğince eldeki dava ticari dava niteliğinde olup bu dava yönünden görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir" denilmek suretiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesince, "...davalı asılın gelirinin esnaf işletmesi sınırını aşmadığı, bilanço usulüne veya işletme esasına göre defter tutmadığı, tacir sıfatının bulunmadığı, dava konusunun derin deşarj bedeli istemine dayalı itirazın iptali istemi olduğu "gerekçesiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı belirtilmiştir.

TK'nın 14. maddesine göre "bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir." Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir." düzenlemesi yer almaktadır.

5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun 3'üncü maddesinde, Esnaf ve sanatkar, ister gezici ister sabit bir mekanda bulunsun, kurulca belirlenen esnaf ve sanatkar meslek kollarına dahil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedeni çalışmasın dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak ifade edilmiştir.

Somut olayda, taraflardan birinin esnaf olarak kabul edilebilmesi için iktisadi faaliyetinin nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanıyor olması, meslek ve sanat sahibi olması ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olması ve ayrıca, berber, terzi gibi ilgili kurulca tespit edilen esnaf ve küçük sanatkar kollarına dahil olması gerektiği nazara alınarak yapılan değerlendirilidğinde; her ne kadar İstanbul Ticaret Müdürlüğü'nün 20.09/2022 tarihli cevabı yazısı ve eklerine göre davacının limited şirketin tek ortağı olması yanında ...- ...

Tarım unvanıyla gerçek kişi tacir kaydı var ise de, davalının ticari sicil kaydının bulunmadığı, işletme esasına göre defter tuttuğu, faturalara konu ürünlerin meyve ve sebze türünden olduğu ve ürün cins ve fatura tutarlarının, satım sözleşmesinin ticari olduğunun kabulünü gerektirir miktarlar ve vasıfta olmadığı, davalının tacir sıfatını haiz olduğu anlamına gelebilecek dosya kapsamında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, davanın mutlak ticari dava da olmadığı karşısında davanın asliye hukuk mahkemesinde görülüp çözüme kavuşturulması gerektiği görülmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere