İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2023/776 K.2023/2836

Taraflar arasındaki davada İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi ile İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...Mahkememizde açılan dava konusu uyuşmazlığın, taraflar arasında yapılan 26.11.2019 tarihli iskele hizmeti sözleşmesinden kaynaklandığı, TTK'nun 1352/1-l) "geminin işletilmesi..." ve n) "Liman, kanal, dok, iskele ve rıhtım....) maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, talep edilen alacağın deniz alacağı olduğu anlaşıldığından..." denilerek yetkisizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesince, "... taraflar arasındaki " İskele Hizmet Sözleşmesine" aykırılıktan kaynaklanan alacağın tahsili talep edilmektedir. Uyuşmazlığa konu sözleşme niteliği itibarı ile bir hizmet sözleşmesi olup, uyuşmazlığın genel hükümler kapsamında genel mahkemelerde çözümlenmesi gerekmektedir.

Davaya konu olan iskele kullanım hizmetinden doğan alacağın TTK 1352 maddesinde düzenlenen deniz alacaklarından olması ihtiyati hacizle ilgili görev açısından önemlidir. Dava konusu alacak deniz alacağı niteliğinde olsa da, alacağın genel hükümlerde düzenlenen bir borç ilişkisinden kaynaklanması halinde davanın, taraflarının tacir olup olmamasına göre genel ticaret mahkemesi yada asliye hukuk mahkemesinde görülmelidir.

Zira, alacağın deniz alacağı niteliğinde olması esas dava bakımından tek başına görev tayinine etki eden bir durum değildir. Nitekim gemi adamı ücret alacağı, gemi ve deniz alacağı niteliği taşısa da, Yargıtayın yerleşik kararları ve mahkemizin uygulamalarına göre geminin yabancı bayraklı olup olmamasına göre asliye hukuk mahkemesi ya da iş mahkemesinde görülmektedir.

Kaldı ki dava dosyası özelinde tartışılması gereken husus da TTK 5. Kitabı kapsamında değil, genel hükümlere göre beklenmedik hal şartlarının uyuşmazlık bakımından uygulanıp uygulanamayacağı kapsamındadır. Mahkememizin görevinin deniz ticareti ve deniz sigortasından kaynaklanan davalara ilişkin olması nedeni ile işbu dava yönünden mahkememiz görevsizdir.." denilmek suretiyle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.

Davacı vekili, davalı tarafın turizm hizmeti kapsamında tasarrufunda bulundurduğu .... isimli gemilere müvekkil şirketin hüküm ve tasarrufu altında bulunan Kabataş İskelesi'nden yanaşma hizmeti sağlanmasına ilişkin 26/11/2019-26/03/2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 4 ay süreye tekabül eden bir “İskele Hizmeti Sözleşmesi” akdedildiğini ancak sözleşme bedelinin kısmen ödenmediğini belirterek işbu davayı açmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 1352/1 maddesinde, " Deniz alacağı; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir:" ve aynı maddenin 1-n bendinde "Liman, kanal, dok, iskele ve rıhtım, diğer su yolları ile karantina için ödenecek resimlerle diğer paralar" şeklindeki düzenleme uyarınca liman ücreti, deniz alacağı sayılmıştır.Yine, aynı yasanın 931/1 maddesinde, "Tahsis edildiği amaç, suda hareket etmesini gerektiren, yüzme özelliği bulunan ve pek küçük olmayan her araç, kendiliğinden hareket etmesi imkânı bulunmasa da, bu Kanun bakımından gemi sayılır.", düzenlemesi mevcuttur.

Somut olayda, davacı talebinin dayanağı, davalıya ait gemilere Kabataş İskelesi'nden yanaşma hizmeti sağlanmasına ilişkin “İskele Hizmeti Sözleşmesi" olup, işbu sözleşme uyarınca alacak talebinde bulunulmaktadır. Bu durumda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın yukarıda anılan madde uyarınca deniz alacağına ilişkin olduğu ve denizcilik ihtisas mahkemesinin görev alanına girdiği anlaşıldığından, davanın denizcilik ihtisas mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere