İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/1190 K.2024/1928

Taraflar arasındaki davada görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Küçükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, "... fotoğraf eserleri bakımından, konu seçimi ve kullanılan fotoğraf tekniğinin hususiyet için yeterli kabul edildiği, bu sebeple şahaser veya profesyonel bir el ürünü olmasa da, bir kimsenin zihninde tasarlayıp, mesafeyi, açıyı, güneş ışığı, kadrajın içeriği, objelerin çerçevesindeki yerleşimi, fotoğraf makinesindeki çok sayıda çekim modu içerisinden en uygun çekim modunu belirleyerek,

bunu uygulamaya geçirmesi sonucunda, ortaya çıkan fotoğrafın da eser sayılması gerektiği bu haliyle dava konusu fotoğrafların eser niteliğinde olduğu anlaşıldığından bu durumda davaya bakma görevi Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemelerine aittir..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesi ise, "...İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 23/06/2023 tarih, 2023/842 esas, 2023/1018 karar sayılı kararında da belirtildiği üzere somut uyuşmazlıkta açılan dava kişilik haklarının ihlaline dayalı olarak tazminat talebine ilişkin olup, eserden doğan haklara dayalı değildir..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

Dava, davacının çocuklarına ait fotoğrafların davalı tarafından ürün ve/veya hizmetlerinin reklam ve tanıtım faaliyetlerinde izinsiz ve haksız olarak kullanılması sebebiyle TMK m. 24-25, FSEK m. 86 ve TTK m. 56 gereği tazminat istemine ilişkindir,

5846 Sayılı FSEK Madde 841/1 ve 3. fıkraları "Bir işareti, resim veya sesi, bunları nakle yarıyan bir alet üzerine tesbit eden veya ticari maksatlarla haklı olarak çoğaltan yahut yayan kimse, aynı işaretin, resmin veya sesin 3 üncü bir kişi tarafından aynı vasıtadan faydalanılmak suretiyle çoğaltılmasını veya yayımlanmasını menedebilir....Eser mahiyetinde olmıyan her nevi fotoğraflar, benzer usullerle tesbit edilen resimler ve sinema mahsulleri hakkında da bu madde hükmü uygulanır", Aynı yasa 86. Madde de, "Eser mahiyetinde olmasalar bile,

resim ve portreler tasvir edilenin, tasvir edilen ölmüşse 19 uncu maddenin birinci fıkrasında sayılanların muvafakati olmadan tasvir edilenin ölümünden 10 yıl geçmedikçe, teşhir veya diğer suretlerle umuma arz edilemez."hükmü düzenlenmiştir. 5846 sayılı Yasa'nın 76. maddesinde bu kanunun düzenlediği hukuki ilişkilerden kaynaklı uyuşmazlıklara ihtisas mahkemesi niteliğindeki fikri ve sınai haklar hukuk mahkemelerince bakılacağı belirtilmiştir.

Somut olayda davacı, velayeti altındaki çocuklarının fotoğraflarının davacının rızası ve izni olmaksızın reklam ve tanıtım amaçlı kullanıldığı iddiasından kaynaklı manevi tazminat talebinde bulunduğuna, davasını 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 86. Maddesine dayalı olarak açmış olduğundan, aynı Kanunu 76. maddesi uyarınca uyuşmazlığın Bakırköy 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.