İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/2912 K.2025/1613

Taraflar arasındaki davada İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi, İstanbul 42. Asliye Hukuk Mahkemesi, İstanbul 2. Tüketici Mahkemesi ve İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, konut sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuan tazminat istemine ilişkindir. İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesince, ".... Davacı sigorta şirketi olup, halefi olduğu sigortalısı gerçek kişidir ve uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden; mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, talep halinde davanın davaya bakmakla görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.İstanbul 42. Asliye Hukuk Mahkemesi,"...

6502 sayılı Yasanın 73. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevli kılınmış olup, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kalması nedeniyle, davaya bakmaya Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu,

görevle ilgili düzenlemelerin, kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerektiği anlaşılmakla mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, talep halinde dosyanın görevli İstanbul Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. İstanbul 2. Tüketici Mahkemesi ,"...

Dosyamız arasında bulunan tüm deliller bir arada incelendiğinde davalının dava tarihinde bilanço esasına göre defter tuttuğu görülmekle tarafların tüketici sıfatının bulunmadığı mahkememizin görevli mahkeme olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu düzenine ilişkin olan görev hususunun yargılamanın her aşamasında re'sen gözetileceğinden Mahkememizin görevsizliğine ve talep halinde dosyanın görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "... dava dışı sigortalının tüketici sıfatını haiz olması, davalı ile aralarındaki işlemin tüketici işlemi olması ve halefiyet ilkesi gözetildiğinde davanın tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiği, mahkememizin görevsiz olduğu ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.Somut olayda; uyuşmazlık 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın davalıdan rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir.

Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır. TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder.

Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır. Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûen ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir.

Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E., 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.17.01.1972 tarih ve 1970/2 E., 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği;

sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Türk Borçlar Kanununun 49 ve devamı maddelerine de dayanabileceği; tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.Somut olayda; davacı ile dava dışı gerçek kişi arasında konut sigorta poliçesinin imzalandığı; çıkan yangın sonucunda konutta oluşan hasardan kaynaklı olarak sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalıya tazminat ödendiği;

hasarın davalı tarafından yapılan ayıplı İzalasyon malzemesi nedeniyle davalının kusurundan kaynaklanan hasarın rücuan tazmininin talep edildiği, davacı sigorta şirketinin, sigortalının haklarına halef olarak davayı açtığı, dava dışı sigortalı ile davalı arasında izolasyon ve inşaat yapım sözleşmesinin davanın temel dayanağını oluşturduğu, bu hukuksal ilişkinin de tüketici işlemi olduğu, davanın tüketici mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşıldığından uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere.