İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/403 K.2024/1774

Taraflar arasındaki davada Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesince, "..Diğer yandan, aynı Kanunun 778/I-ı maddesinde poliçenin iptale ilişkin 757 ilâ 763. madde hükümlerinin bono yönünden de uygulanacağı yönünde düzenleme bulunduğundan, 6102 sayılı TTK'nın 757/I. maddesi ve 30.06.2012 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren ve 6102 sayılı TTK'nın 4 ve 5. maddelerinde değişiklik öngörün 6335 sayılı Kanun gereğince açıkça bu tür işlerde Ticaret Mahkemesi yetkili kılınmıştır...." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Davanın, icra takibinden önce açılan menfi tespit davası olduğu, dava dilekçesine ekli suret belgelerin TTK 776. maddesi uyarınca bono niteliğinde olmadığı, tarafların tacir olmadıkları ve aralarındaki ilişkinin ticari iş niteliğinde bulunmadığı anlaşılmakla görevli mahkeme genel nitelikteki Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme,

aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir. Somut olayda, davacı taraf, taşınmaz satış sözleşmesi görüşmeleri esnasında hile ile elinden alındığını iddia ettiği (yasal unsurları havi olmadığı da iddia edilen) senedin bedelsiz olduğunu belirterek eldeki davayı açtığına göre, uyuşmazlık, salt kambiyo senedinden kaynaklanmamaktadır.

Taraflar arasındaki iddia olunan esas uyumazlık, senedin temel ilişkiye bağlı olarak teminat olarak verilip verilmediği, hile ile elinden alınıp alınmadığı ve satıştan vazgeçilmesi sonrasında bedelsiz kalıp kalmadığı hususundan kaynaklandığı ve senedin düzenlenmesine esas olan bu ilişkinin de mutlak ticari davaya vücut veren nitelikte bir hukuki ilişki olmadığı ve tarafların da tacir olduğuna dair bir bilgi ve belge bulunmadığı nazara alındığında, davanın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.