İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2024/411 K.2024/1783

Taraflar arasındaki davada İstanbul Anadolu 20. Sulh Hukuk Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu 20. Sulh Hukuk Mahkemesince, "...Davacı dava dilekçesinde her ne kadar taraflar arasında bir araç kiralama sözleşmesi olduğundan bahisle menfi tespit davası açmış ise de, uyuşmazlığın temelinin kambiyo senedine dayandığı görülmektedir.

Davacı taraf her ne kadar kambiyo senedinin dayanağının araç kiralama sözleşmesi olduğunu iddia etmiş ise de, kambiyo senetlerinin illetten mücerretlik özelliğinin bulunup bulunmadığını değerlendirmeye görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kanaatine varılarak mahkememizin görevsizliğine..." denilmek suretiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...6100 Sayılı HMK'nın 4/1-a maddesindeki düzenleme gözetildiğinde; somut olayda, davacı tarafça temel ilişkinin araç kiralama sözleşmesine dayalı olduğu iddia edilmiş olmakla, söz konusu iddiayı değerlendirme, menfi tespit davasına konu olan bononun bu sözleşme kapsamında verilip verilmediğini tespit etme ve uyuşmazlığı bu kapsamda çözme görevinin HMK nın 4. maddesi gereğince Sulh Hukuk Mahkemesine ait olduğu..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

HMK 4/1-a bendinde, "kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı icra ve iflas kanununa göre ilamsız icra yolu ile tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalar" da Sulh Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğu hükme bağlanmıştır.

Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas l hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı taraf, taraflar arasında yapılmış kira sözleşmesini sunmak suretiyle, bu sözleşmeye dayalı olarak boş olarak teminat mukabili vermiş olduğunu iddia ettiği senetten kaynaklı borçlu olmadığının tespiti davası açtığına göre, göreve ilişkin değerlendirmede, uyuşmazlığın kira sözleşmesinden kaynaklandığının kabulü gerektiği, zira, takibe konu senedin, işbu kira sözleşmesine dayalı olarak teminat suretiyle verilip verilmediği meselesi, göreve etki eden bir mesel olmayıp, sübüt ve esasa ilişkin olduğu, dolayısıyla, anılan usuli düzenleme uyarınca davanın sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.