İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/1448 K.2025/3548

Taraflar arasındaki davada İstanbul Asliye 2. Ticaret Mahkemesi ile İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebine ilişkindir.İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesince, "...Sebepsiz zenginleşme iddiasına dayanan davalarda genel yetki kurallarının uygulanması gerekmektedir. Genel yetkili mahkeme 6100 sayılı HMK.nun 6. Maddesi gereğince. Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. Davalı şirketin ticaret merkezinin“Rüzgarlıbahçe Mah. Çam Pınarı Sok. ...

Kavacık Beykoz, İstanbul” olması itibariyle İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin davaya bakmakta yetkili olduğu..." gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...eldeki davanın sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.

Bu sebeple icra takibi ve itirazın iptali davası davacı/alacaklının seçimine göre hem genel mahkemede yani davalının ikametgahı mahkemesinde ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. Davanın dayanağına konu para alacağı olup, TBK'nun 89. Maddesine göre para borcu götürülecek borç olup bu halde davacı seçimlik hakka sahip olmakla kendi ikametinin bulunduğu yer mahkemesinde dava açabilir. Burada kesin yetki söz konusu değildir.

Davacı genel yetki kuralına göre İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemesinde, TBK 89. Maddesine göre kendi ikameti olan İstanbul Ticaret Mahkemesinde dava açabilecek iken bu hakkını İstanbul Ticaret Mahkemesi'nden (ilk davanın açıldığı yer mahkemesi) yana kullanmakla artık eldeki davanın İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesince bakılıp sonuçlandırılması..." gerekçesiyle yetkisizlik yönünde karar vermiştir.

6100 sayılı HMK'nun 19. Maddesinde"(1)Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır, taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2)Yetkisinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi, birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir.

Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir."hükmüne yer verilmiştir.

Kesin yetki kuralına tabi olmayan davalarda yetki ilk itirazının HMK ' nun19/4 maddesinde göre de , süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir( Yargıtay 8. HD 2014/13280 E. 2016/6002 K.,aynı daire 2020/3543 E, 2020/6848 K..

Yargıtay 12 HD 2022/13763 E. 2023/4430 K sayılı kararı)Somut olayda davacı sigorta sözleşmesi kapsamında haksız ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca tazmini talebinde bulunmuş olup söz konusu davada kesin yetki halinin söz konusu olmadığı, kesin yetkinin bulunmadığı hallerde yetkisizlik ilk itirazı üzerine verilen yetkisizlik kararı hatalı olsa dahi istinaf edilmeksizin kesinleşmesi durumunda, bu kararın, yetkisizlik kararı verilen mahkemeyi bağlayacağı, ancak bu neticenin doğabilmesi için yetkisizlik ilk itirazının ileri sürülmesi gerektiği;

yetki itirazı kabul edilerek yetkisizlik yönünde hüküm kurulmuş olduğu ve taraflarca bu kararın istinaf edilmeyerek yetkisizlik kararının kesinleşmiş olduğu, davacının da yetkisizlik kararı ile yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu kabul ettiği, kesin yetki bulunmaması nedeniyle yetkisi kesinleşen İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesince resen yetkisizlik kararı verilemeyeceği anlaşılmakla; uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırması gerekmektedir.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere