İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/1780 K.2026/655

Taraflar arasındaki davada Büyükçekmece 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Büyükçekmece3. Asliye Hukuk Mahkemesince, ".Dava konusu olay iki ticari firma arasında ficari faaliyetlerinden kaynaklanan alacak ilişkisine dayalı itirazın iptali davası olduğu. ...." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...Adi ortaklık TBK'nın 620 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Somut olayda davacı tacir olmadığı gibi ıslah dilekçesi içeriğinden de alacak talebinin adi ortaklığa ilişkin olduğu, adi ortaklık kurumunun da TTK'da düzenlenmediği, malvarlığı haklarına ilişkin olan davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Görev meselesi, ispatı davacı taraf ait olmak üzere ileri sürülen maddi vakıaya göre belirlenir. Kural olarak adi ortaklığa konu işletme, kaydı olmasa bile ticari işletme düzeyinde ve her iki taraf yönetici ortak ise ticari işletmeyi kısmen işletme halinden dolayı her iki ortak tacir sayılır.

Islah dilekçesinde iddia olunan maddi vakıa, iki adet güzellik salonu işletmek amacıyla kurulmak istenen adi ortaklığın faaliyete geçmemiş olması sonrasında kandırıldığını idrak eden davacı tarafından adi ortaklık ilişkisi adına gönderildiği iddia olunan paraların sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı istirdatı istemine ilişkindir. Bu durumda davanın hukuki sebebi, borçlar hukukunu ilgilendiren sözleşme öncesi sorumluluk, irade fesadı halleri ile sebepsiz zenginleşme teşkil etmektedir.

Buna göre davanın mutlak ticari dava niteliğinin bulunmadığı, adi ortaklığa konu edilmek istenen güzellik salonlarının ticari işletme düzeyinde olduğu hususunda dosya kapsamında bir bilgi ve belge bulunmadığı gibi ticari işletme olsa bile faaliyete geçmediği iddiası bakımından kısmen işletme hali bulunmadığı nazara alındığında davaya bakmak görevi asliye hukuk mahkemesine ait bulunmaktadır.

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere