İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/512 K.2025/2259

Taraflar arasındaki davada Büyükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesi ile Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR Büyükçekmece 4. Sulh Hukuk Mahkemesince, "... dava dilekçesi ekinde yer alan kira kontratının incelenmesinde davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu gibi kira ödemesi yapılmaması, sözleşmeye aykırılık ve benzeri durumlara karşılık teminat olmak üzere bono verildiğine dair herhangi bir ibarenin sözleşmede yer almadığı,

borçlu olunmadığının tespiti talep edilen icra dosyası içerisinde yer alan bononun incelenmesinde de herhangi bir şekilde kira sözleşmesine dayalı olarak teminaten verildiğine dair bir yazı bulunmadığı görülmüş, borçlu olunmadığının tespiti talep edilen icra takibinin kambiyo senetlerine özgü takip usulüne göre yapıldığı, Sulh Hukuk Mahkemesinin görevine giren kira ilişkisine dair kira sözleşmesinde ve bonoda herhangi bir ibare yer almadığı,

uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklanmakta olduğu görülmüş, davanın TTK’nın 4. maddesine göre ticari dava niteliğinde olduğundan davanın, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, ".Davaya konu senedin teminat senedi olup olmadığının ispatı ayrı bir konu olmakla birlikte davacının davayı öne sürme şekline göre uyuşmazlığın temeli kira ilişkisinden kaynaklandığına göre, görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

(Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi'nin 2024/1272 esas 2024/1194 karar sayılı ilamı, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2015/3106 Esas, 2015/6695 Karar sayılı kararı)...." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir. Dava, kira ilişkisine istinaden teminat olarak verildiği iddia olunun bonoya dayalı olarak başlatılan takip sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nın 4/1. maddesi gereğince sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; ...kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalara bakmakla görevlidir.

Somut olayda, davacı vekili, takibe konu senedin, kira sözleşmesine istinaden teminat olarak verildiğini iddia ederek işbu davayı açmış, davalı tarafça da bononun sebepten mücerret, temel ilişkiden bağımsız bir alacak bahşettiği savunulmuştur. Bu tür davalarda görev konusu davacının ileri sürdüğü maddi vakıalar ve talep sonucuna göre belirlenmesi gerekmektedir.

Uyuşmazlığın çözümü, senedin, kira sözleşmesi kapsamında teminat olarak verilip verilmediği, verilmiş ise teminat senedinin takibe konulma koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığına ve bunların ispatı meselesi de sübut ve esasa ilişkin olup, görevin belirlenmesine bir etkisi olmamasına göre, davanın, kira uyuşmazlıklarında münhasır görevli olan sulh hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

(Yargıtay 3. Hukuk Dairesi esas no: 2017/7932 karar no: 2018/9212. İST BAM 35 HD dosya no: 2023/1334 karar no: 2023/1565. İST BAM 55 HD dosya no: 2024/4380 karar no: 2024/2525)