İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi E.2025/951 K.2025/3118

DAVANIN KONUSURücuen Tazminat Taraflar arasındaki davada Silivri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla) İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, rücuen tazminat talebine ilişkindir.Silivri 1. Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi Sıfatıyla), "... HMK 115/2 maddesinde " mahkeme dava şartı noksanlığı tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içersinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebi ile usulden reddeder" şeklinde hüküm geçmektedir.

Bu durumda mahkemece, HMK'nın 114/1-c ve 115/2 madde hükümleri gereğince anılan yasal düzenleme gözönünde bulundurularak, önce göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğu gerekçesiyle, davanın usulden reddine..." gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi ise, "...dava konusu alacağın iflas alacağı ve masa borcu değil, iflas tarihinden sonra doğan genel nitelikli alacak olduğu, davanın 6102 sayılı TTK maddesinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra açıldığı anlaşıldığından iş bu davada mahkememiz görevli değildir.

Görevli mahkeme, genel hukuk mahkemesi olan Asliye Hukuk Mahkemesidir. Silivri 1.Asliye Hukuk Mahkemesince (İş Mahkemesi sıfatıyla) görevsizlik kararı verilmiştir. Mahkememizce de görevsiz olduğu kanaatine varıldığından her iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı doğmuştur.

Bu nedenle kararın kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde görev uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın İstinaf Mahkemesine gönderilmesine ..." gerekçesiyle görevsizlik yönünde karar vermiştir.İİK’nın 194. maddesinde, iflas açılması ile kural olarak müflisin taraf olduğu hukuk davalarının duracağı ve ancak ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra devam olunabileceği hususu düzenlenmiştir.

İkinci alacaklılar toplantısında dava konusu alacağın masaya kabul edilmemesi halinde davaya kayıt kabul davası olarak devam edilerek bir karar verilmesi gerekir. İflas tarihinden sonra doğan bir alacağın masa borcu olup olmadığı yönündeki inceleme, alacağın dayandığı hukuksal ilişkiye göre genel hükümler doğrultusunda genel mahkemelerce tespit edilecektir.

(Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 02.02.2012 tarih ve 2011/4952 E. - 2012/680 K. sayılı ilâmı da bu yöndedir.) İİK'da masa borçları için İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin davanın açıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan HMK'ya göre belirlenmesi gerekir.

İflas masasının bu safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1).

Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilirken (masaya yazdırılabilirken), müflisin iflas açılmasından sonra doğan alacakları, iflas alacağı olmadığından, iflas masasından talep edilemez.

İflas masasından istenebilecek (hatta, iflas alacaklarından daha önce ödenecek) olan, bir başka alacak çeşidi de masa alacaklarıdır. Bunun masa bakımından adı "masa borcudur." Masa borçları müflisin değil, (çünkü, müflisin iflas açıldıktan sonra masayı bağlayıcı nitelikte borçlanmasına imkân yoktur.) iflas masasının yaptığı borçlardır.

Masa borçları, iflasın açılmasından iflas tasfiyesinin sonuçlanmasına kadar, iflas masası (masa adına iflas dairesi veya iflas idaresi) tarafından yapılan borçlardır.

(İİK. m. 248, 303/2) Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.Somut olayda; davalı şirketin 29.01.2015 tarihinde iflasına karar verildiği, işbu davanın iflasdan sonra 18.10.2016 tarihinde açıldığı, iş kazası nedeniyle yapılan ödemenin rucuan davalı şirketten tazmininin talep edildiği anlaşılmakla; uyuşmazlığın Silivri Asliye Hukuk Mahkemesince (iş mahkemesi sıfatıyla) görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir

KANUN YOLU

Kesin olmak üzere.