İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2020/53 K.2021/2607

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353.maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Davalılar tarafından müvekkili aleyhinde adeta bir karalama kampanyasına girişilmiş olduğunu, davalılar tarafından basın ve bilişim yoluyla sarf edilen sözler; eleştiri, düşünce özgürlüğü ya da haber sınırlarım aşarak iftira ve hakaret boyutuna ulaştığı ve davacı şirketin itibarını zedelemeye yönelik bu asılsız iftiralar karşısında, Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 54 ve 56.maddeleri ile Türk Medeni Kanunu (TMK) md.24 ve 25 ile Türk Borçlar Kanunu (TBK) md.49, 57 vd. hükümleri dairesinde uğranılan manevi zararın giderilmesi için davacı vekillerince davalılara karşı tazminat davası açma zarureti hasıl olduğunu, ...

Gazetesinde, http://...com internet sitesinin http://...com/... linkinde ve TWITTER isimli sosyal paylaşım sitesi hesaplarının https://twitter.com/... linkinde 17.04.2017 tarihinde "..." başlığıyla yayımlanan yazıda: "...” demek suretiyle açıkça hakaret ederek yılların köklü kuruluşu olan müvekkilin itibarını yerle bir etmeye çalıştığını ve manevi zarara sebebiyet verdiğini, verilen haberin tümüyle gerçeğe aykırı olduğunu, davanın kabulü ile toplam 20.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek ticari faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak müvekkile ödenmesine,

yargılama gider ve harçları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde. Davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince; " dava konusu haber içeriğinde ülkenin gündemini teşkil eden konular hakkında ifadelere yer verildiği, ..." başlığıyla yayımlanan yazı içeriğinde geçen ifadelerin bir bütün halinde ağır eleştiri mahiyetinde olduğu, dolayısıyla dava konusu haber ve paylaşımın basın ve ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı" denilerek davanın reddine karar verilmiştir. Verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu ifadelerin eleştiri sınırını aştığını, basın ve ifade özgürlüğü kapsamında kalmadığını ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf sebepleri ile bağlı kalınarak yapılan incelemede. Dava; basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. Basın özgürlüğü, Anayasa'nın 28. maddesi ile Basın Kanunu'nun 1. ve 3. maddelerinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde basının özgürce yayın yapmasının güvence altına alındığı görülmektedir. Basına sağlanan güvencenin amacı; toplumun sağlıklı, mutlu ve güvenlik içinde yaşayabilmesini gerçekleştirmektir.

Bu durum, halkın dünyada ve özellikle içinde yaşadığı toplumda meydana gelen ve toplumu ilgilendiren konularda bilgi sahibi olması ile olanaklıdır. Basın; olayları izleme, araştırma, değerlendirme, yayma ve böylece kişileri bilgilendirme, öğretme, aydınlatma ve yönlendirmede yetkili ve aynı zamanda sorumludur. Basının bu nedenle ayrı bir konumu bulunmaktadır.

Bunun içindir ki bu tür davaların çözüme kavuşturulmasında ayrı ölçütlerin koşul olarak aranması, genel durumlardaki hukuka aykırılık teşkil eden eylemlerin değerlendirilmesinden farklı bir yöntemin izlenmesi gerekmektedir. Basın dışı bir olaydaki davranış biçiminin hukuka aykırılık oluşturduğunun kabul edildiği durumlarda, basın yoluyla yapılan bir yayındaki olay hukuka aykırılık oluşturmayabilir.

Ne var ki basın özgürlüğü sınırsız olmayıp yayınlarında Anayasa'nın Temel Hak ve Özgürlükler bölümü ile Türk Medeni Kanunu'nun 24 ve 25. maddesinde yer alan ve yine özel yasalarla güvence altına alınmış bulunan kişilik haklarına saldırıda bulunulmaması ve hukuki bir zorunluluktur. Basın özgürlüğü ile kişilik değerlerinin karşı karşıya geldiği durumlarda; hukuk düzeninin çatışan iki değeri aynı zamanda koruma altına alması düşünülemez.

Bu iki değerden birinin diğerine üstün tutulması gerektiği, bunun sonucunda da, daha az üstün olan yararın daha çok üstün tutulması gereken yarar karşısında o olayda ve o an için korumasız kalmasının uygunluğu kabul edilecektir. Bunun için temel ölçüt kamu yararıdır.

Gerek yazılı ve gerekse görsel basın bu işlevini yerine getirirken, özellikle yayının gerçek olmasını, kamu yararı bulunmasını, toplumsal ilginin varlığını, konunun güncelliğini gözetmeli, haberi verirken özle biçim arasındaki dengeyi de korumalıdır. Yine basın, objektif sınırlar içinde kalmak suretiyle yayın yapmalıdır.

O anda ve görünürde var olup da sonradan gerçek olmadığı anlaşılan olayların yayınından da basın sorumlu tutulmamalıdır.Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi birçok kararında; “...Sözleşme’nin 10/1. fıkrasında güvence altına alınan ifade özgürlüğünün, demokratik toplumun ana temellerinden birini ve yine bu toplumun gelişmesi ve her bireyin kendini geliştirmesi için esaslı şartlarından birini oluşturduğunu hatırlatarak ifade özgürlüğünün, Sözleşme’nin 10/2. fıkrasının sınırları içinde, sadece lehte olan veya muhalif sayılmayan veya ilgilenmeye değmez görülen "haber" veya "fikirler" için değil, ama aynı zamanda muhalif olan,

çarpıcı gelen veya rahatsız eden haberler veya fikirler için de uygulandığını, bunun, çoğulculuğun, hoşgörünün ve açık fikirliliğin gerekleri olduğunu, bunlar olmaksızın "demokratik toplum" olamayacağını ...” belirtmiştir. İfade özgürlüğü ve bu bağlamda basın özgürlüğünün asıl, sınırlamanın ise istisna olduğu unutulmamalıdır. Sınırlamanın kanuni olması, meşru amaca dayanması ve demokratik toplumda gerekli ve orantılı olması da gözetilmelidir. Somut olaya gelince.

Dava konusu edilen yazıda:"..." başlığıyla yayımlanan yazıda: "...” şeklinde ifadeler kullanılmıştır. Dava konusu yazı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, ifadelerin basın ve ifade özgürlüğü kapsamında kaldığı, yazının siyasi nitelikte ağır eleştiri olduğu, demokratik toplumda sadece hoşa giden sözler değil, rahatsız edici muhalif haber ve fikirlerin de düşünce özgürlüğü kapsamında kaldığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.