İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2019/3737 K.2021/2047

Taraflar arasında görülen davada verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla; re’sen dikkate alınabilecek hususlar ayrık olmak üzere istinaf talep ve gerekçeleri ile tarafların ilk derece mahkemesinde ileri sürdükleri iddia ve savunmalar esas alınmak sureti ile dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekkilerinden ...'in eşi ve değerlerinin de babası olan Suriye uyruklu ...'in, yolcu olarak bulunduğu ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın, 26/06/2017 tarihinde yapmış olduğu tek taraflı trafik kazasında vefat ettiğini belirterek şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi olan 26/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, sigortalı aracın malikinin ... olduğunu, ancak poliçede sigortalı olarak gözüken araç malikinin ise ... olduğunu, işleten değişmesi nedeniyle poliçenin geçersiz hale geldiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, davanın kabulü ile toplam 292.224,70 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı taraftan tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.Karara karşı davalı sigorta şirketi vekili, poliçede yazılı araç maliki ile kazanın gerçekleştiği tarihteki araç malikinin farklı kişiler olduğunu, araç işleteninin, kaza öncesinde değiştiğini, araç işleteninin değişmesi durumunda trafik sigortası genel şartları C.4. maddesi uyarınca poliçenin geçersiz hale geldiğini, ilk derece mahkemesince bu konuda herhangi bir araştırma yapılmadığını, kaldı ki araç sürücüsü, ehliyetsiz ve alkollü olup,

araçta yolculuk yapmakta olan müteveffanın kendi kusuru ile zarar görmüş olduğunu, buna ilişkin hakkaniyet indirimi yapılmamış olmasının doğru olmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. Karara karşı davacılar vekili, vekalet ücreti bakımından istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dava, davalı tarafa trafik sigortasıyla sigortalı olduğu iddia edilen araçta yolcu olarak bulunan desteğin vefatından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası işleteni değil, aracı takip eder. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesinde, işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişinin 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, sigortacının, durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle sigorta sözleşmesini, 15 gün içinde feshedebileceği ve sigortanın fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 95. maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Davalı vekilince sicilde malik olarak gözüken kişi ile-kaza tarihinden önceki bir tarihte kısa süreli düzenlenen- poliçede sigortalı olarak gözüken kişinin örtüşmediği, dolayısıyla işletenin değiştiği, giderek trafik sigortasının geçersiz hale geldiği savunulmuş ise de.

Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğünden gelen 13/02/2018 tarihli yazı cevabı ve ekinde bulunan tescil kaydına göre, kazaya karışan Suriye menşeli aracın, 08/01/2016 tarihinde Türkiye'de gerçekleşen ilk tescil kaydından bu yana kaza tarihini de kapsar şekilde malikinde bir değişiklik olmadığı, zira tescil kaydında, "başkasına satılamaz ve devredilemez" şerhinin bulunduğu,

sözü geçen yazı cevabına göre, kaza tarihinde de ilk tescil edildiği tarihteki gibi araç malikinin ... olarak gözüktüğü, bu durumun, yani aracın kaza tarihinde maliki olarak gözüken kişi ile poliçede sigortalı olarak gözüken kişilerin farklı kişi olmasının, aracın kaza öncesinde haricen el değiştirmiş olduğuna ve sigorta şirketinin de yeni işletenle sözleşme yaptığı anlamına geldiği, dolayısıyla poliçenin düzenlenmesinden sonra gerçekleşen bir işleten değişiklik hali söz konusu olmayıp; bizatihi değişen işleten üzerinden yapılan bir poliçenin varlığının söz konusu olduğu, davalının buna ilişkin savunmasının yerinde olmadığı,

tanzim ettiği poliçeyle bağlı olduğu, bir an için aksinin kabulü durumunda dahi bu savunmanın 3. kişi konumundaki davacılara karşı ileri sürülemeyeceği, buna ilişkin benzer gerekçelerle mahkeme kabulünde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bununla birlikte davalıya sigortalı araç sürücüsü olan dava dışı ...'ın Aksaray 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/495 Esas - 2019/157 Karar sayılı kararı ile mahkumiyetine karar verildiği, kararın istinaf edilmeden kesinleştiği, anılan kararda sözü geçen araç sürücüsünün 1,541 promil alkollü olduğu, davacıların desteği ile davalı araç sürücüsünün, akraba ziyareti nedeniyle gittikleri Şanlıurfa İlinden Ankara'ya dönüşleri esnasında kazanın meydana geldiği,

ceza mahkemesi kararı ve soruşturma dosyası içeriğine göre birlikte Şanlıurfa'ya akraba ziyaretine gidip, geri dönen ve akraba ziyaretine gidecek kadar yakın olan kişilerin birbirlerinin alkollü olup olmadıklarını bilebilecek durumda oldukları, dolayısıyla davacıların desteğinin, zararın meydana gelmesini öngörmüş olmasına rağmen alkollü bir kişinin aracına binmesinden mütevellit %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken yapılmamış olması doğru olmamıştır.

Bu yöne ilişkin istinaf başvurusu yerindedir. Her ne kadar davalı vekilince ehliyetsizlik nedeniyle de müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği savunulmuş ise de araç sürücüsünün ehliyetnamesinin bulunduğu, bir an için aksinin kabulü durumunda dahi %20 oranından fazla müterafik kusur indirimi yapılamayacağı, dolayısıyla %40 oranında indirim yapılması gerektiği yönündeki istinaf itirazında isabet bulunmamaktadır.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde ise her bir davacı bakımından ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilecek yerde tek bir vekalet ücretine hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.

O halde, taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile, istinaf itirazı bulunamayan hesap raporunda belirlenen tazminat miktarlarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak (davacı Hatun bakımından 161.904,39 x %80 =129.523,51 TL; davacı ... bakımından 29.189,66 x %80 = 23.351,72 TL; davacı ... yönünden 37.376,40 x %80 = 29.901,12 TL; davacı ... bakımından 30.911,95 x %80 = 24.729,56 TL; davacı ... bakımından 32.842,30 x %80 = 26.273,84 TL) ve her bir davacı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmek suretiyle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.