İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2019/4181 K.2022/355

Taraflar arasında görülen davada verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla; re’sen dikkate alınabilecek hususlar ayrık olmak üzere istinaf talep ve gerekçeleri ile tarafların ilk derece mahkemesinde ileri sürdükleri iddia ve savunmalar esas alınmak sureti ile dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, davalı ... tarafından trafik sigortasıyla teminat altına alınan ... plaka sayılı araç sürücüsü olan müteveffa ...’nin, direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda meydana gelen tek taraflı trafik kazasında vefat ettiğini, davacı ...’nin, müteveffa’nın annesi olduğunu ve oğlunun vefatı ile onun desteğinden mahrum kaldığını belirterek şimdilik 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur.

Davalı vekili, desteğin kendi kusuruyla sebebiyet verdiği trafik kazasından kaynaklı zararının teminat kapsamı dışında olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, destek vefat etmemiş olsaydı Türkiyedeki asgari ücret üzerinden gelir elde edeceği kabul edilerek destekten yoksun kalma zararı hesaplanmak suretiyle 60.358,40 TL tazminat bedeli üzerinden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili, araç sürücüsünün tek taraflı sebebiyet verdiği trafik kazasında vefat etmesinden kaynaklı oluşan desteklik zararının teminat dışı olduğunu, kaldı ki yabancı ülkede düzenlenen evrakın apostil şerhini içermediğini, bununla birlikte hesaplamanın da hatalı olduğunu, müteveffanın gelirinin, yaşadığı ülkenin somut şartlarına göre hesaplanması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karara karşı davacı vekili katılma yoluyla vermiş olduğu istinaf dilekçesi ile faiz türü ve başlangıç tarihi yönünden istinaf başvurusunda bulunmuştur. Dava, ... plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu bir şekilde gerçekleştirdiği trafik kazası neticesinde vefat etmesinden kaynaklı aracın sigortasından talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Trafik sigortasına ilişkin yeni genel şartların yürürlük tarihinden önce gerçekleşen (13/08/2014) kaza tarihindeki Yargıtay içtihadları ile ortaya konulan ilke ve kurallar ile 2981 sayılı Yasa hükümleri ve önceki genel şartlar gereği değerlendirme yapılması gerekmektedir. Destek zararı, ölenin mirasçılarının (yakınlarının) zarara neden olanlardan talep ettikleri bir tazminattır.

İşletenin (sürücünün) yakınlarının uğradıkları destek zararının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığı konusunda açık bir yasal düzenleme bulunmadığı gibi poliçe genel şartlarında da böyle bir kısıtlamanın olmadığı anlaşılmaktadır. O halde; işletenin ölümü nedeni ile onun desteğinden mahrum kalanların trafik sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecekleri ilke olarak kabul edilmelidir.

Nitekim davalı tarafın dayandığı karardan sonra verilen Hukuk Genel Kurulunun 14/03/2019 gün ve 2017/17-1089 Esas, 2019/294 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir. Buna yönelik istinaf itirazında isabet bulunmamaktadır. Bununla birlikte desteklik ilişkisinin varlığına dair belgelerin apostil şerhini havi olduğu, buna yönelik istinaf itirazında da isabet olmadığı görülmektedir.

Destekten yoksunluk zararının hesabında, müteveffanın gelirinin belirlenmesi işi tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır. Türkiye'de ikamet eden yabancı uyruklular bakımından, Türkiye'de resmi bir geliri yoksa veya bir gelir ispatlama imkanı bulunmuyor ise Türkiye'de ikamet ettiği için Türkiye'deki asgari ücretin dikkate alınması gerekir.

Türkiye'de ikamet etmeyen bir yabancı uyruklu ise yabancı ülkede resmi geliri varsa ispat etmesi halinde bu geliri üzerinden, bu geliri ispat edemezse ikamet ettiği ülkenin asgari ücreti araştırılarak bu ücretin dikkate alınması gerekir.

(Yargıtay 4. HD 2021/3679 Esas - 2021/4366 Karar sayılı kararı) İlk derece mahkemesince benimsenen bilirkişi raporunda desteğin ülkemizde yaşadığı kabul edilerek Türkiyedeki asgari ücret üzerinden gelir elde edeceği kabul edilerek hesaplama yapılmış ise de, dosya kapsamında desteğin Türkiye’de ikamet edip etmediği yönünde bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır. Buna yönelik istinaf itirazı yerindedir.

O halde, desteğin vefat etmeden önce hangi ülkede ikamet edip yaşadığı hususunun davacıdan sorularak uyuşmazlık olması halinde bu konudaki delilleri sorulup, Göç İdaresi Başkanlığı ve ilgili kuruluşlardan da desteğin ikamet izni olup olmadığı var ise ne kadar zamandır Türkiye'de yaşadığı, ülkesine gidip gelme sürelerinin ne olduğu sorularak Türkiye'de ikamet ettiğinin anlaşılması halinde şimdiki gibi bir karar verilmesi gerektiğinin düşünülmesi.

Gürcistan ülkesinde ikamet ettiğinin anlaşılması ve o ülkede resmi geliri varsa bu geliri üzerinden, yok ise o ülkedeki asgari ücret üzerinden usuli kazanılmış haklar da gözetilmek suretiyle (esas alınan asgari ücret yılı, işlemiş/işleyecek dönem tarihleri gibi) hesaplama yaptırılarak sonucuna göre bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine ve kararın kaldırılması nedenine göre davalı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.