İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2020/1005 K.2022/850

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava ve uyuşmazlık. TBK'nın 53. ve 56. maddeleri kapsamında, ölümlü trafik kazasından kaynaklanan, destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesince. "1-Maddi tazminat talebi yönünden ...

Sigorta'ya karşı açılan davada sulh nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, 2-Manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabulü ile, 50.000,00-TL (davacı eş ... için 20.000,00-TL, davacı çocuklar ... için 15.000,00-TL ve ... için 15.000,00-TL olmak üzere) manevi tazminatın davalılar ... ve ... Ltd.

Şti.'den dava tarihi olan 02/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 3-Maddi tazminat davası sulhle sonuçlandığından, talep olmadığından taraflar (davacı ve davalı ... Sig.AŞ) yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, aynı sebeple tarafların yaptığı yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, " karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı ... Hiz. San.

Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı ... Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, kazaya karışan aracı 01/05/2012 tarihinde, davalı ...'nün babası ... isimli şahsa sattığını, 2012 yılından bu yana, aracın resmiyette müvekkili şirket adına kayıtlı olarak görünmekte olmasına rağmen, davalı ... tarafından kullanıldığını, müvekkilinin işleten olmadığını.

Büyükçekmece 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2010/2960 sayılı dosyasında, 09/12/2010 tarihli karar ile müvekkilinin tüm mal varlıklarına el koyma kararı verildiğini, bu nedenle, aracın devrini yapamadığını, işleten sıfatı bulunmayan müvekkili hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85/I.maddesinde, işletenin hukuki sorumluluğu düzenlenmiş, anılan Kanun'un 3.maddesi ile işletenin tanımı yapılmıştır. Buna göre işleten.

"Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışla alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir." şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı maddenin son cümlesinde ise;“Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” şeklinde sorumluluk kapsamı açıklanmıştır. Somut uyuşmazlıkta, zarara sebebiyet veren olaya karışan araç, trafikte davalı ... Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlıdır. Davacı, bu kaydı esas alarak davasını işleten sıfatıyla ona yöneltmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 3 ve 19. maddeleri hükümlerine göre trafik kaydı “işleteni” kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin üçüncü kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir kanun hükmü yoktur.

İşletenlik, trafik kaydı adına olan kişiden mülkiyeti muhafaza kaydı ile satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süre ile kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişiye geçmiş olur. Bu bakımdan, işletenliğin kayda rağmen başkasına geçmiş bulunduğu her zaman ispatlanabilir.

Fakat, bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. Yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 20/d maddesinde, motorlu araçların noterce yapılmayan her çeşit satış ve devir işleminin geçersiz olduğu öngörülmüştür. Davalılardan ... Hiz. San. Tic. Ltd.

Şti. tarafından dosyaya sunulan 01/05/2012 tarihli adi yazılı satış sözleşmesi her zaman düzenlenebilecek bir belge olup üçüncü kişiler yönünden bağlayıcı değildir. Bu durumda, Mahkemece, davalı ... Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., kazayı karışan aracın işleteni olarak meydana gelen zarardan sorumlu tutulmasında herhangi bir hata bulunmamaktadır. Bu nedenle, davalı ... Dan. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmemiştir.