İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2020/1073 K.2022/793

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketine kasko poliçesiyle sigortalı temlik eden ... Ticaret AŞ'ye ait ... plakalı aracın 21/6/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasar gördüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 4.750,00 TL hasar bedeli ile 250,00 TL ekspertiz ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi vasıtasıyla 28/8/2019 günü sunduğu dilekçe ile talep ettiği hasar tazminatı tutarını 19.600,00 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; toplanmasını istediği kanıtları bildirerek müvekkilinden onay alınmaksızın haricen yapılan onarımları, poliçe özel ve genel şartları uyarınca müvekkilinin tazmin zorunluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne, 5.000,00 TL'nin 17/2/2018 gününden, 9.950,00 TL'nin ise 28/8/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hasar gören aracın davalı şirkete kasko sigorta poliçesiyle sigortalı olduğundan kusurun hükme esas alınmaması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...

Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hasarın teminat kapsamı dışında olduğuna ve ısrarla artırılan miktarın zamanaşımına uğradığına dair savunmaların dikkate alınmadığını, müvekkilinden onay alınmaksızın yapılan onarımların teminat kapsamı dışında olduğunu, hasar sonrası yükümlülüklerini ihlal eden sigortalının haklarını yitirdiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan hasar tutarının pek aşırı olduğunu, eksper ücretine ilişkin taleplerinin kabul edilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 355'inci maddesi kapsamında ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı yapılan inceleme sonunda: Dava, kasko sigortasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Dosyaya eklenen hasar dosyası içeriğine göre davalıya 23/7/2016 başlangıç, 23/7/2017 bitiş tarihli kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı kamyonetin 21/6/2017 günü meydana gelen trafik kazasında hasar gördüğü ileri sürülmüş, temlik alan davacı tarafından, dava dışı işleten ...

Ticaret AŞ ile akdedilen 4/12/2017 tarihini taşıyan adi yazılı alacağın temliki sözleşmesine dayanılarak, davalı sigorta şirketinden talepte bulunulması üzerine kasko ekspertiz raporunun 8/2/2018 günü düzenlendiği anlaşılmıştır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 1409'uncu maddesine göre sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının (KAKSGŞ) A/1 maddesine göre, aracın karayolunda veya demiryolunda kullanılabilen motorlu, motorsuz araçlarla çarpışması, gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, üçüncü kişilerin kötü niyet veya muziplikle yaptıkları hareketler, ile fiil ehliyetine sahip olmayan kişilerin yol açacağı zararlar, aracın yanması,

aracın veya araç parçalarının çalınması veya çalınmaya teşebbüs edilmesi sonucu oluşan maddi zararlardan sigortacı sorumludur. Sigortacı gerçekleşen rizikoların poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu iddia ediyorsa TTK'nin 1409'uncu maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca ispat yükü sigortacıya aittir. Bu düzenlemeler karşısında poliçede belirtilen rizikonun gerçekleştiğini sigortalı, rizikonun teminat kapsamı dışında olduğu iddiasında ise ispat külfeti sigortacıya aittir.

KAKSGŞ'nin B.1'inci maddesi uyarınca, sigortalı ve/veya sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesi halinde rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde bulunmakla yükümlüdür.

TTK'nin 1446/2'nci maddesi ile KAKSGŞ'nin A.5'inci maddesi gereğince rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmez veya iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde imiş gibi ihbar ederse ispat yükü yer değiştirir. Bu durumda oluşan rizikonun teminat içinde kaldığını ispat yükü sigortalıya geçer.

Diğer yandan TTK'nin 1446'ncı maddesine göre de "Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir.

Rizikonun gerçekleştiğine ilişkin bildirimin yapılmaması veya geç yapılması, ödenecek tazminatta veya bedelde artışa neden olmuşsa, kusurun ağırlığına göre, tazminattan veya bedelden indirim yoluna gidilir." Ayrıca aynı Kanunun 1447'nci maddesi gereğince, sigorta ettiren, rizikonun gerçekleşmesinden sonra, sözleşme uyarınca veya sigortacının istemi üzerine, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigorta ettirenden beklenebilecek olan her türlü bilgi ile belgeyi sigortacıya makul bir süre içinde sağlamak zorundadır.

Ayrıca, sigorta ettiren, aldığı bilgi ve belgenin niteliğine göre, rizikonun gerçekleştiği veya diğer ilgili yerlerde sigortacının inceleme yapmasına izin vermekle ve kendisinden beklenen uygun önlemleri almakla yükümlüdür. Bu yükümlülüğün ihlal edilmesi sebebiyle ödenecek tutar artarsa, kusurun ağırlığına göre tazminattan indirim yapılır.

Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, dava dışı sigortalının 21/6/2017 günü meydana gelen rizikoyu KAKSGŞ'nin B.1'inci maddesinde öngörülen beş iş günü içerisinde sigortalıya bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi TTK'nin 1447'nci maddesinde öngörüldüğü gibi sigorta ettirenin rizikonun gerçekleşmesinden sonra, rizikonun veya tazminatın kapsamının belirlenmesinde gerekli ve sigorta ettirenden beklenebilecek her türlü bilgi ve belgenin sigortacıya makul bir süre içerisinde sağlamadığı,

böylece TTK'nin 1446/2'nci maddesinde öngörüldüğü gibi doğru ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle 21/6/2017 günü meydana gelen rizikonun kasko poliçesi teminatı kapsamında kaldığının ispat yükünün davacıya geçtiği, buna göre de meydana gelen hasarın kasko poliçesi teminatı kapsamında kaldığını, davacı tarafından kanıtlanamadığının anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi isabetsizdir.