İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/134 K.2021/122

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davacı vekili dava dilekçesinde, 2004 sayıl İcra İflas Kanununun 89'uncu maddesi uyarınca davacı aleyhine açılan Bakırköy 8'inci Asliye Ticaret Mahkemesini 2016/1055 (E) sayılı davasının süre yönünden reddine karar verildiğini belirterek, bu kez müvekkili davacının borçlu davalı ...

AŞ'ye karşı menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu ileri sürerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince, "davanın aktif husumet nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilinin istina başvurusu üzerine dava dosyasının istinaf kanun yolu incelemesi için gönderildiği İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 16'ncı Hukuk Dairesi, 18/01/2021 gün ve 2021/131 (E) - 2021/58 (K) sayılı kararı ile uyuşmazlığın tacir olmayanlar arasındaki haciz ihbarnamesinden kaynaklanmasına göre istinaf kanun yolu incelemesinin dairemize ait olduğu gerekçesiyle dava dosyasının dairemize gönderilmesine karar verilmiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere, davacı vekili dava dilekçesinde duraksamaya yer bırakmayacak biçimde daha önce davalı aleyhine İİK'nin 89'uncu maddesine göre açtıkları Bakırköy 7'nci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1055 (E) sayılı davasının süre yönünden reddine karar verildiğini belirterek, taleplerinin bu kez müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine (menfi tespit) ilişkin olduğunu açıklamış, ilk derece mahkemesince de davacının İİK'nin 72'nci maddesinde uygun biçimde maddi hukuk ilişkisinin süjesi olmadığı gerekçesiyle aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Dosya içeriğinden davacının, davalı ... AŞ aleyhine yürüttüğü icra takibinde icra dairesince İİK 89/1 ve 89/2 maddelerine göre gönderilen haciz ihbarnamelerine karşı, haciz ihbarnamelerinin usulsüz tebligat sebebiyle iptali ile haciz kararlarının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle Küçükçekmece 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2016/473 Esas sayılı dosyasında açtığı davanın reddine karar verildiği,

karara karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesince 2017/2142 Esas ve 2018/132 sayılı kararla tebligatın usulsüzlüğüne ilişkin şikayetin yasal 7 günlük süre geçtikten sonra 20/06/2016 tarihinde yapıldığı gerekçesiyle davacının davasının reddine (karar gerekçesi düzeltilerek) karar verildiği.

Yine, Bakırköy 8'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1055 (E) sayılı dosyasında İİK 89/3 maddesi uyarınca menfi tespit davası açtığı, bu davada mahkemece, "birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine itirazın süresinde yapılmadığı, 89/1 ve 89/2 ihbarnamelerinin geçerli olduğu, bu nedenle davacının üçüncü haciz ihbarnamesinden sonra borçlu olmadığı iddiasının dinlenilemeyeceği" gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, anılan karara karşı yasa yoluna başvurulamayarak 10/06/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Üçüncü haciz ihbarnamesi üzerine zimmetinde sayılması kesinleşen davacı dava dilekçesinde, İİK 89/3 maddesine göre açtığı davanın reddedilmesi nedeniyle genel hükümlere göre borçlu olmadığının tespitine ilişkin eldeki davayı açtığını beyan etmiştir.

Bu durumda, borcun zimmetinde sayılmış olduğu kesinleşen davacının açtığı dava, niteliği ve ileri sürülüş şekli itibarıyla İİK 89/3 maddesindeki menfi tespit davası değil, davacının takip borçlusuna borçlu olmadığını bildiği halde, kötü niyetle borcun davacının zimmetinde sayılmasını sağladığını iddia ettiği takip alacaklısına ve takip borçlusuna açılmış genel nitelikte (İİK m.72) menfi tespit davasıdır.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk ve Ceza Daireleri arasında yapılan iş bölümüne ilişkin 25/06/2020 gün ve 2020/564-586 sayılı kararı gereğince, uyuşmazlık konusu İİK'nin 72'nci maddesine dayanan ticari dava niteliğindeki menfi tespit davaları sonunda verilen hüküm ve kararlara ilişkin istinaf kanun yolu incelemesi görevi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16'ncı ve 44'üncü Hukuk Dairelerine aittir.

Bu itibarla, somut uyuşmazlıkta istinaf incelemesi görevinin dairemize ait olmadığının anlaşılması karşısında, daireler (Dairemiz ile 16'ncı Hukuk Dairesi) arasındaki iş bölümü uyuşmazlığının çözülmesi için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Başkanlar Kuruluna tevdiine karar vermek gerekmiştir.