İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/802 K.2021/858

Taraflar arasında görülen davada verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla; re’sen dikkate alınabilecek hususlar ayrık olmak üzere istinaf talep ve gerekçeleri ile tarafların ilk derece mahkemesinde ileri sürdükleri iddia ve savunmalar esas alınmak sureti ile dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili, müvekilinin 13/03/2016 tarihinde işe giderken sürücüsü davalı ... Bayro olan davalı ... şirketine sigortalı bulunan diğer davalının maliki olduğu ... plakalı aracın kendisine çarpması sonucu ağır şekilde yaralandığını belirterek maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Davalılar davanın reddini talep etmişlerdir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde, maddi tazminat davasının kabulü ile 83.596,94 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline. 15.000,00 TL manevi tazminatı ise sigorta şirketi haricinde kalan davalılardan müteselsil ibaresine yer verilmeksizin davalılardan tahsiline denilmek suretiyle tahsil kararı verilmiştir. Karara karşı davalı ... ...

Şirketi vekili istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı ... şirketi sair istinaf itirazları yanında dava tarihinden önce sigortaya başvuru şartı yerine getirilmeden dava açılmasının hukuken mümkün olmadığı belirtilerek istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle istinaf başvurusunda bulunmuştur.26/04/2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6704 sayılı yasanın 5. maddesi ile değişik 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 97. maddesi "Zarar görenin, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir.

Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü amirdir.

Somut olayda 30/05/2016 tarihinde ikame edilen eldeki davanın, sözü geçen yasal düzenlemenin yürürlük tarihinden sonra açıldığı; dolayısıyla dava açıldığı tarihte sigorta şirketine başvuruya ilişkin ön şartın, dava şartı olarak öngörüldüğü tartışmasızdır. Dava şartları HMK'nun 114/1. maddesinde tek tek sayılmış, maddenin 2. fıkrasında da diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu ifade edilmiştir.

Öngörülen dava şartlarının bir kısmı nitelikleri gereği dava açıldıktan sonra giderilerek davaya devamı mümkün olmayan; bir kısmı ise giderilebilecek nitelikteki dava şartlarıdır.

Kanun koyucu HMK'nun 30. maddesi ile yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini, gereksiz gider yapılmamasını sağlamak bakımından "usul ekonomisi ilkesi"ni benimsemiş, bu ilkeye uygunluğu teminen HMK'nun 115/2. maddesi ile usulden red kararı vermeden önce hakimin eksikliği tamamlaması yönünden ilgilisine kesin süre verilmesi esasını benimsemiştir.

Bu durumda davacıya, sigorta şirketine yazılı başvuru yapması için uygun kesin sürenin verilmesi; sürenin sonunda oluşacak hukuki duruma göre yargılamaya devam edilmesi gerektiği halde, re'sen gözetilmesi gereken bu eksiklik tamamlanmadan yargılamaya devamla esas hakkında hüküm verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür.

Bu itibarla davalı sigortacı vekilinin (diğer davalılara da sirayet eder nitelikteki) istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nun 353/1-a/4 maddesi uyarınca başka yönleri incelenmeyen maddi ve manevi tazminata ilişkin ilk derece mahkemesi kararının salt bu nedenle kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama yapmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Kabul şekli bakımından da davalı ... ...

Şirketinin işleten olmadığına ilişkin husumet itirazı bakımından sunulan kira sözleşmesinin, davaya konu aracı kapsayıp kapsamadığı, kazanın kira süresi içerisinde gerçekleşip gerçeklemediği, kira süresinin ne kadar olduğu bilirkişi marifetiyle araştırılıp, kazaya karışan aracın sunulan kira sözleşmesine konu olduğu ve sözleşmenin uzun süreli düzenlendiğinin tespiti halinde bu kerre sözleşmenin 3. kişileri bağlayacak güçte olup olmadığının tespiti amacıyla kira sözleşmesinin ve faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olup olmadığı,

kira sözleşmesi ve sunulan faturaların süresi içerisinde maliye ve vergi dairelerine bildirilip bildirilmediği hususunda bilirkişiden görüş sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle karar verilmiş olması doğru olmamıştır.