İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2021/907 K.2024/364

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne, 13.504,41 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan alınarak, davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce ilgili sigorta şirketine yazılı olarak başvurulmasına ilişkin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 97'nci maddesinde öngörülen dava şartına uyulmadan açılan davanın reddi gerektiğini, varsayıma dayalı düzenlenen bilirkişi raporunda pek aşırı (fahiş) tutardan hesaplanan maddi tazminatın, gerçek zararı tazminle yükümlü olan müvekkili şirket tarafından kabul edilemeyeceğini;

davaya konu kaza nedeniyle davacı lehine hesaplanan tazminattan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 51 ve 52'nci maddeleri uyarınca %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini.

Adli Tıp Kurumu (ATK) raporuyla uyuşturucunun etkisi altında olduğu sabit olan sürücünün yönetimindeki araca binen davacı lehine hesaplanan tazminattan %20 oranında birlikte (müterafik) kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede: Davacı vekilinin 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 97'nci maddesinde öngörülen ve giderilebilir dava şartı niteliğini taşıyan dava açılmadan önce ilgili sigorta şirketine yazılı olarak başvurulmasına ilişkin koşulu 2/5/2017 tarihli cevaba cevap dilekçesi ekinde sunduğu,

davalı ... şirketine kaza tespit tutanağı, aracın ruhsat ve poliçe bilgileri ile davacıya ait kimlik bilgileri ile birlikte başvuru dilekçesi ve dilekçenin teslim edildiğine ilişkin belgeyi sunarak yerine getirdiği anlaşılmış.

4/9/2016 günü meydana gelen trafik kazasında yaralanan davacının sürekli sakatlığından kaynaklanan zararının olası yaşam süresi bakımından TRH 2010 Yaşam Tablosu dikkate alınarak, davacının gelirinin asgari ücret düzeyinde olduğu kabul edilerek Yargıtay uygulamalarına uygun biçimde hesaplandığı sonucuna ulaşılmış;

davacının sürekli sakatlıktan kaynaklanan zararının, işleyecek (bilinmeyen) devre bakımından her yıl için gelirin %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi esasına dayanan progressive rant yöntemi ile hesaplanması gerekirken, uygulanmasına olanak kalmayan 1,8 teknik faiz ile hesaplanması ise davalı lehine sonuç doğurması nedeniyle kararın kaldırılma nedeni yapılmamıştır.

TBK'nin 51'inci maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca; hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Herhangi bir çıkar karşılığı olmayan hatır taşıması nedeniyle TBK'nin 51'inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hâkim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de indirim yaptığı takdirde indirim oranını objektif ölçüler içinde takdir etmek zorundadır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Yakın aile bireylerinde olduğu gibi maddi ve manevi menfaattin bulunduğu akrabalar arasındaki ücretsiz taşıma ahlaki bir ödev niteliğinde olduğundan, belirlenen tazminat miktarından hatır taşıması indirimi yapılamaz.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan birlikte kusur TBK'nin 52'nci maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu durum ve koşullar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hâkim tazminat miktarını hafifletebilir.

Birlikte kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek, uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin birlikte kusurunun tespiti durumunda TBK'nin 52'nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay'ın süreklilik kazanan kararlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Dava dosyasına eklenen belgelerin incelenmesinde ise, ilkeleri yukarıda açıklandığı gibi hatır taşıması kanıtlanmadığı gibi, davacının araç sürücüsünün uyuşturucu maddenin etkisi altında olduğunu bildiği de sübut bulmadığından, davacı lehine hükmolunan tazminattan hatır taşıması ve birlikte kusur nedenlerine dayalı olarak indirim yapılmamasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.