İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/1662 K.2024/154

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç ile dava dışı ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet arasında Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle ...’un vefat ettiğini, müvekkil şirket tarafından toplam 33.420 TL ödeme yapıldığını, Bakırköy ...

İcra Müdürlüğünün ...(E) sayılı dosyası üzerinden açılan destekten yoksun kalma tazminatının rücusuna dair icra takibinin, aynı davalıya karşı açılan maddi hasar tazminatının rücusuna dair Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü'nün ...

(E) sayılı dosyası ile mükerrer olmayıp gerek takip talebinde gerekse de ödeme emrinde mükerrer takip olmadığının açıkça ortada olduğunu, kolluk birimince düzenlenen Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre ... plaka sayılı araç sürücüsünün kaza mahallini aracı terk ederek yaya olarak firar ettiğini, ... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, davalıya ait ... plakalı araç ve davalıya ait diğer araç ve gayrimenkullere yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalı borçlunun haksız itirazının iptaline ve takibin devamına,

davalı borçlunun takip konusu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince; davacının 22/03/2023 tarihli duruşmayı takip etmeyerek dosyayı birinci kez takipsiz bıraktığı, bir önceki celsede usulüne uygun duruşma gününün tebliğ edilmesine rağmen ikinci kez duruşmayı takipsiz bıraktığı anlaşılmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 150. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 7101 sayılı Yasa ile değişik 4/2. maddesi gereğince istinafa konu dava basit yargılama usulüne tabi olup, HMK'nin 320/4. maddesine göre basit yargılama usulüne tabi davalarda işlemden kaldırılmasına karar verilen dosya yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.

Somut olayda 24/12/2019 tarihinde açılan davada, 22/03/2023 tarihli duruşmada davacı vekilinin e-duruşma talebinde bulunduğu, e-duruşma talebinin kabul edilmediği, davalı vekilinin de davayı takip etmeyeceği yönündeki beyanı ile dosyanın HMK'nin 150. maddesi gereğince işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, davacı vekilinin 27/03/2023 tarihli yenileme dilekçesi ile talebi üzerine 27/03/2023 tarihli yenileme tensip tutanağı ile dosya yeniden işleme alınmış, yeni duruşma tarihi olarak 10/05/2023 günü saat 10:40 belirlenmiş ve taraf vekillerine tensip zaptı ile duruşma günü usulüne uygun olarak tebliğ edilmiştir.

10/05/2023 tarihli duruşmaya davacı vekili katılmamış, davalı vekili mazeret dilekçesi sunmuş, davacı vekili herhangi bir mazeret bildirmemiştir. Bunun üzerine mahkemece istinafa konu davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. HMK'nin 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkının gereği olarak hâkim taraflara duruşmada hazır bulunmak, iddia ve savunmalarını bildirmek için imkân vermeli, tarafları usulüne uygun biçimde duruşmaya davet etmelidir.

Yine HMK'nin 30. maddesi gereğince hâkim, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür. Anılan Kanun'un 150. maddesine göre usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.

İşlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde yenilenmeyen dava, sürenin dolduğu gün itibarıyla açılmamış sayılır ve mahkemece kendiliğinden karar verilerek kayıt kapatılır. Geçerli bir özrü olmaksızın duruşmaya gelmeyen taraf, yokluğunda yapılan işlemlere itiraz edemez (HMK. m. 150/2). Hukuk yargılamasına ilişkin kurallar, yargılamanın düzenli yapılması ve hakkın olabildiğince çabuk elde edilmesi amacını gerçekleştirmek için getirilmiştir.

Mahkemelerin amacı, ne olursa olsun uyuşmazlıkları ortadan kaldırmak değil, pozitif hukukun ölçüsünde, hakkı belirleyerek sonuca ulaşmaktadır. 30/06/2021 Tarih, 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hukuk Muhakemelerinde Ses ve Görüntü Nakledilmesi Yoluyla Duruşma İcrası Hakkındaki Yönetmeliğin E-Duruşma talebinin değerlendirilmesi başlıklı 9. maddesinde.

1 numaralu bendinde; e-duruşma talebi hakkında hâkimin, duruşma gününden en az bir iş günü önce kabul veya ret hususunda karar vereceği, bu kararın kesin olduğu, 2 numaralı bendinde; talebin süresinde yapılmaması, talebin hakkın kötüye kullanılması veya yargılamayı sürüncemede bırakma amacı taşıması, e-duruşma yapılmasını zorlaştıran hukuki, fiilî veya teknik engellerin bulunması sebeplerinden birinin bulunması durumunda e-duruşma talebinin gerekçesi gösterilmek suretiyle reddedilebileceği düzenlenmiştir.

Eldeki dosyanın fiziki dosya ve UYAP üzerinden yapılan incelemesinde davacı vekilinin 22/03/2023 tarihli duruşma için 21/03/2023 tarihinde e-duruşma talebinde bulunduğu e-duruşma talebinin "talebin süresinde yapılmadığı" gerekçesiyle reddine karar verilmiş, işlemden kaldırılan dosyanın duruşmasının 27/03/2023 tarihli yenileme tensip tutanağı ile 10/05/2023 günü saat:10:40'a bırakılmasına karar verilmiştir.

10/05/2023 tarihli duruşmanın tebliğ edilen duruşma saatinden bir buçuk saat sonra saat 12:09 da alındığı, tutanaktan anlaşıldığı üzere duruşmaya mahkeme geçici hakiminin çıkması ve uygulamada bu hususun zaman açısından aksaklıklara yol açtığı bilinmektedir.

Dosya kapsamından ve duruşma tutanaklarından da davacı vekilinin davasını takip ettiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla 10/05/2023 tarihinde saatinden sonra alınan dosyada davanın açılmamış sayılmasına yönelik kararın usulüne uygun olmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf itirazının kabulü gerekmektedir.

30/01/2024