İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2024/1863 K.2025/744

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ın yönetimindeki, davalı ... Sigorta AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMS) poliçesiyle sigortalı ... plakalı araçla 9/5/2014 günü seyir halinde iken Pendik İlçesi, ... Mahallesi, ...

Bulvarında yönetimindeki ... plakalı taksiden yolcu indirmekte olan müvekkili davacıya çarparak yaralanmasına neden olduğunu belirterek, belirsiz alacak davası niteliğinde 6.000 TL maddi tazminatın avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline 75.000 TL manevi tazminatın davalı ...'tan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; davacı vekili 9/5/2018 günü sunduğu dilekçeyle talep ettiği maddi tazminat tutarını 951.127,97 TL'ye yükseltmiştir.Davalı ...

Sigorta AŞ vekilinin cevap dilekçesinde toplanmasını istediği kanıtları bildirerek davanın reddini savunmuştur.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, maddi ve manevi tazminat davalarının ayrı ayrı reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne, 2.000 TL araç hasar bedeli, 22.413,68 TL geçici iş göremezlik, 926.914,29 TL kalıcı sakatlık olmak üzere toplam 951.127,97 TL maddi tazminatın davalılar ... ve ...

Sigorta AŞ'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine. 75.000 TL manevi tazminatın davalı ...'tan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili dilekçesinde özetle; mazeretin kabulüne, bir sonraki oturumda tahkikatın bitirileceği ve sözlü yargılamaya geçileceğinin ihtarına ilişkin ara kararlarının yer aldığı yokluklarında yapılan 15/5/2024 tarihli duruşma tutanağının 25/5/2024 günü tebliğ edilmesine karşın, 22/5/2024 günü duruşmanın yapıldığını, ardından da duruşma tutanağı tebliğ edilmeksizin 29/5/2024 günü yokluklarında hüküm kurulduğunu, 2 hafta içinde haber verilmeden 3 duruşma yapılarak hüküm verilmek suretiyle adil yargılama kapsamında savunma hakkının açıkça ihlal edildiğini;

kusur ayrımı ve dağılımın hatalı yapıldığını; davaya konu zararın oluşumunda davacının birlikte (müterafik) kusuru araştırılmadan eksik inceleme ile karar verildiğini; belgelendirilmiş resmi deliller tespit edilmeden yapılan kazanç hesabına göre hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Birleşik Taksi Şoförleri Derneği adındaki yerden alınan emsal ücret yazısı esas alınarak kazanç ücret hesabı yapılıp Yargıtay'ın belirttiği gibi Taksiciler ve Şoförler Odası Başkanlığı, bağlı bulunduğu taksi durağı ve ilgili vergi dairesi nezdinde herhangi bir araştırma yapılmadan hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna esas maluliyet raporunun yetkili merci tarafından düzenlenmediğini, davayı kabul anlamına gelmemesi koşuluyla maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu (ATK) 3'üncü İhtisas Kurulu tarafından belirlenmesi gerektiğini; talep edilen geçici iş göremezlik tazminatının teminat dışında olduğu gibi, ev hanımı olduğu açıkça belirtilen davacı lehine geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin de yerinde olmadığını;

haksız eylem sonucu yaralanma ve maluliyet sebebiyle açılan davalarda tazminatın denkleştirilmesi kuralı uyarınca, olay nedeniyle elde edilen kazanımların tazminat tutarından indirilmesiyle haksız eylem sonucu gerçekleşen gerçek zararın belirlenmesi ve buna göre tazminata hükmedilmesi gerektiğini, davacının çalıştığı esnada meydana gelen kazaya ilişkin yargılamada kuruma müzekkere yazılmadığını, peşin sermaye değeri yönünden eksik inceleme yapıldığını;

müvekkili şirketin ZMSS'den kaynaklanan sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olacağından, sigortalı araç sürücüne yüklenen kusur oranını kabul etmediklerini, en doğru ve geçerli tespitin yapılması için ATK İstanbul Trafik İhtisas Dairesi ile Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyetinden seçilecek bilirkişiler kurulundan rapor alınmasının zorunlu olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Kazaya karışan ... plakalı otomobilin ZMSS poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinin, 25/2/2011 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 13/2/2011 gün ve 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 59'uncu maddesiyle değiştirilen KTK'nin 98'inci maddesi uyarınca Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) sorumlu olmadığı,

ZMSS poliçesinin bağıtlandığı tarihte yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.5'inci maddesinin "b" bendine göre ZMSS'nin sağlık gideri teminatı kapsamındaki belgesiz tedavi giderleri niteliğindeki geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu tutulmasının doğru olduğu anlaşılmış.

İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyelerinden oluşturulan bilirkişiler kurulu tarafından, kolluk tarafından düzenlenen Trafik Kazası Tespit Tutanağı, davacı ve davalı sürücülerin kollukta anlatımları, güvenlik kamerası görüntüleri incelenerek düzenlenen raporda, yönetimindeki ... plakalı otomobille seyir halinde iken aracın hızını, görüş, yol, hava ve trafik koşullarına göre ayarlaması gerekirken bu kurallara uymayan, yağmurlu havada dikkatsiz ve tedbirsiz biçimde seyrederek,

orta şeritte ikinci sırada önlem almaksızın duraklayıp yolcu indiren ve aracın bagaj kapağını kapatan davacıya çarpan davalı sürücü ...'ın %85 oranında asli, düzen ve kurallara aykırı biçimde orta şerit üzerinde yolcu indirerek, taşıt trafiğini tehlikeye sokan davacı sürücü ...'un ise %15 oranında tali kusurlu olduğu belirtilmiş; böylece, davacı sürücü ...'un yönetimindeki ... plakalı araç ile davalı sürücü ...'ın yönetimindeki ... plakalı aracın kaza sırasındaki konumları ve sürücülerinin davranışları irdelenerek,

olayın meydana gelmesine neden olan kusur oranlarının yasal dayanaklarıyla birlikte, eylemler ile sonuç arasında bulunan nedensellik bağını ortaya koyacak biçimde, dosya kapsamından anlaşılan oluşa, bilimsel ölçütlere, usul ve kanuna uygun olarak saptandığının anlaşılması karşısında, anılan raporla aynı sonuca ulaşan aktüerya hesap uzmanı ve makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen rapor benimsenerek, HMK'nin 279'uncu maddesine uygun düzenlenen ve dosya kapsamına uygun somut olgu ve ölçütlere dayanan, yeterli gerekçeyi de taşıyan raporların hükme esas alınmasında hukuka aykırılık bulunmadığı kabul edilmiş;

davacının kazanın oluşumuna etkisi olmayan, ancak zararın meydana gelmesine veya oluşan zararın artmasına neden olan nitelikte birlikte kusurunun olduğu sabit olmadığından, davacı lehine hükmolunan tazminattan birlikte kusur nedeniyle indirim yapılmamasının yerinde olduğu sonucuna varılmış.

5/7/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2'nci maddesi uyarınca adlî tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüş bildirmek görevi bulunan ATK Adli Tıp 2'nci Üst Kurulunun 31/10/2019 gün ve 1906 sayılı raporunda, davacı ...'un 9/5/2014 günü geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerinde yararlanarak meslekte kazanma gücünü %36,2 oranında kaybetmiş sayılacağının,

tibia ve fibula diafiz kırığı arızasının iyileşme süresinin 9/5/2014 gününden itibaren 9 aya kadar uzayabileceğinin bildirilmesi karşısında, bu konulara yönelen istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Diğer yandan, davacı vekilinin dava dilekçesinde 15/4/1972 doğumlu olup ... Limited Şirketinden kiraladığı ... plakalı taksiyi bizzat kullanarak bu çalışmasından ayda yaklaşık 6.000 TL civarında net gelir elde ettiğini ileri sürmesinin.

İstanbul Otomobilciler Esnaf Odası takside çalışan şoförün günlük ya da aylık kazancının mevsim koşullarına, gece ve gündüz çalışmasına, çalıştığı bölgeye ve performansına göre farlılık gösterdiği belirtilmiş.

Birleşik Taksi Şoförleri Derneği ise kira, yakıt, amortisman vs. giderlerin mahsubundan sonra taksi kiracısının aylık kazancının 7.000 TL olacağının bildirilmesi; hükme esas alınan aktüerya hesap uzmanı bilirkişinin raporunda ise davacının emsallerinin fiili, fikri ve bedeni katkısı olarak bildirilen 9.750 TL kazançtan, 2.500 TL amortisman gideri ile dosyada mevcut plaka kiralama sözleşmesinde belirtilen 5.200 TL plaka kirası tenzil edildiğinde, 2.050 TL olarak hesaplanan aylık gelirden asgari geçim indirimi (AGİ) mahsubundan sonra,

net ücretin 1.969,67 TL olarak hesaplandığının anlaşılması karşısında, davacının sürekli ve geçici iş göremezlikten kaynaklanan zararının, aylık gelirinin asgari ücretin 2,572 katı düzeyinde olduğu kabul edilerek hesaplanmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak, 15/5/2024 günü yapılan duruşmanın 30'uncu oturumunda, mesleki mazeretinin kabulüne karar verilen davalı ... vekiline, duruşmanın 22/5/2024 günü saat 13.33'e bırakıldığına ilişkin duruşma tutanağının, duruşmanın bırakıldığı 22/5/2024 gününden sonra elektronik tebligat vasıtasıyla 25/5/2024 günü tebliğ edilmiş sayılmasına karşın, davalı ... vekiline duruşmanın 29/5/2024 gününe bırakıldığına ilişkin 22/5/2024 günü yapılan duruşmanın 31'inci oturumuna ait duruşma tutanağı tebliğ edilmeden sözlü tahkikata geçilip nihai karar verilerek,

HMK'nin 27'nci maddesine aykırı davranılması suretiyle, davalı ...'ın hukuki dinlenilme hakkı kısıtlandığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, davaya konu trafik kazasının, davacının taksi sürücüsü olarak çalıştığı sırada meydana geldiğinin anlaşılması karşısında, davacının bağlı bulunduğu SGK Merkezinden, davaya konu trafik kazasında yaralandığı anlaşılan davacıya, rücuya tabi nitelikte sosyal güvenlik ödemesi yapılıp yapılmadığının sorulması; rücuya tabi ödeme yapılmış ise 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 55'inci maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca ödenen tutarın tazminattan mahsup edilmesi gerekirken, bu konuda araştırma yapılmadan nihai karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

8/5/2025