İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2025/915 K.2025/1969

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı...

Sigorta Şirketi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortalı (ZMSS) poliçesiyle sigortalı davalı işleten ...'a ait sürücüsü ... ...'ın yönetimindeki aracın 30/6/2011 günü davacıların oğlu ... ... ...'ya çarparak ölümüne neden olduğunu, maddi ve manevi zararların tazmini için İstanbul 14'ünücü Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak düzenlenen 20/5/2021 tarihli ek rapor doğrultusunda sundukları ıslah dilekçesinin reddedildiğini, müvekkillerinin hak kaybına uğramaması amacıyla 20/5/2021 tarihli ek rapor doğrultusunda destekten yoksun kalma tazminatı davası açmak zorunda kaldıklarını belirterek,

davacı ... için 2.008,95 Euro, davacı ... için ise 4.302,16 Euro destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde kesin hüküm nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini, davanın zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesinin 17/5/2022 gün ve 2022/111 (E) - 2022/457 (K) sayılı nihai kararıyla derdestlik dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş; davacılar vekilinin istinaf başvurusunu üzerine Dairemizin 25/10/2022 gün ve 2022/1704 (E) - 2022/1774 (K) sayılı kararıyla, İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 5/7/2021 gün ve 2013/62 (E) - 2021/635 (K) sayılı gerekçeli kararı içeriği ile bu kararın istinaf incelemesine ilişkin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9'uncu Hukuk Dairesinin 21/4/2022 gün ve 2021/2259 (E) - 2022/812 (K) sayılı kararı birlikte değerlendirildiğinde,

davacılar vekili tarafından verilen ikinci bedel artırım dilekçesine konu taleplerin ilk derece mahkemesince kabul edilmediği, bu itibarla İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/62 (E) sayılı davasının kesinleşmesi beklenerek, artırılan bedel ile ilgili olumlu veya olumsuz karar verilmemesi olasılıklarına göre oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken, davanın usulden reddine hükmolunmasının doğru olmadığı gerekçesiyle kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemizin anılan kararından sonra sürdürülen kararında ise, ilk derece mahkemesince, 2.008,95 Euro destekten yoksun kalma tazminatının, fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirasının, kaza tarihi olan 30/6/2011 gününden itibaren işleyecek Devlet bankalarının yabancı parayla açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek, davacı ...'ya verilmesine.

4.302,16 Euro destekten yoksun kalma tazminatının, fiili ödeme tarihindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru karşılığı Türk Lirasının, kaza tarihi olan 30/6/2011 gününden itibaren işleyecek Devlet bankalarının yabancı parayla açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek, davacı ...'ya verilmesine karar verilmiştir.Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı...

Sigorta Şirketi vekili dilekçesinde özetle; sorumluluğu poliçedeki teminat limitiyle sınırlı olan müvekkili sigorta şirketi aleyhine teminat limitini aşacak şekilde hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, kaza nedeniyle ödeyebileceği en yüksek tazminat tutarı 200.000 TL olan müvekkili şirketin, davacının tazminat taleplerinin tamamından sorumluluğu varmış gibi tüm alacak üzerinden müştereken müteselsil hüküm kurulduğunu;

kaza nedeniyle sorumlu olunan teminat limitinden daha önce hak sahiplerine ödeme yapılmışsa, sorumluluk belirlenirken teminat limitinden ödenen tazminat tutarının tenzili gerektiğini, bu davanın kök davası niteliğindeki İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/3/2023 gün ve 2022/382 (E) - 2023/240 (K) sayılı ilamına göre, İstanbul 12'nci İcra Dairesinin 2021/22047 (E) sayılı ilamlı takip dosyasından ölen ... ... ...'nun hak sahibi anne ve babası için 200.000 TL teminat limitinden 52.837,59 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze gideri ödendiğini, ayrıca ilk dava tarihinden önce anne için 6.022,69 TL,

baba için 4.633,41 TL tazminat ödendiğini, İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından tespit edildiğini, daha önce ödenen para tenzil edilmeden hiçbir tazminat ödememiş gibi tam teminat limiti üzerinden hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 117'nci maddesinin 2'nci fıkrası ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 99'uncu maddesi uyarınca temerrüde düşürülmeden önce yazılı başvuruda bulunulması gereken müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulurken, faiz başlangıç tarihinin, haksız eylem tarihi olarak belirlenmesinin kabul edilemeyeceğini;

yargılamada müvekkili şirketin hak arama özgürlüğünün yeterince kullandırılmadığını, yargılama sürecinde dava dilekçesi, bilirkişi raporu, tanık adreslerinin tespiti için yazdıkları beyan dilekçelerinin hiçbir biçimde değerlendirilmediğini, gerekçeden yoksun mahkeme kararının Anayasanın 36'ncı maddesinde tanınan hak arama özgürlüğünün ihlali niteliğini taşıdığını belirterek, ilk derece mahkemesinin nihai kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı ...vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; destekten yoksun kalma tazminatına, kendi içinde artan Euro cinsinden parayla hükmedilmesine karşın, kaza tarihinden itibaren fiili ödeme tarihi itibarıyla bankaların 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranıyla birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu.

Euro cinsinden tazminata hem kaza tarihinden itibaren yüksek faiz işletilmesi hem de fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının hesaba dahil edilmesinin yerinde olmadığını; yalnızca yasal faizin esas alınabileceğini; faiz başlangıç tarihinin kaza tarihi olarak belirlenmesi, en yüksek faizin esas alınması, yasal faize değinilmemesi,

fiili ödeme tarihindeki Euro karşılığı TL olarak belirlenmesinin hatalı ve çelişkili olduğunu, İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/3/2023 gün ve 2022/382 (E) - 2023/240 (K) sayılı ilamında dava tarihinden itibaren faizden sorumlu tutulup anılan kararın bu şekilde kesinleşmesine karşın huzurdaki dosyada önceki hükümlerin dikkate alınmamasının, yalnızca ortadan kaldırma nedeniyle sınırlı yargılama yapılması gerekmesine karşın, kesinleşen konularda da karar verilmesinin ortadan kaldırma nedeni olduğunu;

davalı sigorta şirketi tarafından tazminat ödenip ödenmediğinin, daha önce bildirmelerine karşın İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/62 (E) ve 2022/382 (E), İstanbul 1'inci Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/111 (E) sayılı dosyalarında, ödenen tutarların incelenmediğini.

İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/62 (E) sayılı davasında hem bedel arttırım hem de ıslah arttırımı kullanan davacının yeniden talebini arttırmasına onay vermemelerine karşın bedelin artırılmasının yasaya aykırı olduğunu, İstanbul 12'nci İcra Dairesinin 2021/22047 (E) sayılı takibine ödedikleri destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderlerinin dikkate alınmadığını, sigorta şirketinin poliçe kapsamında ödediği miktarların dikkate alınmadığını, sigorta şirketinin zorunlu olarak ödemekle yükümlü olduğu kısımdan da müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını,

ilk derece mahkemesinin sigorta şirketinin poliçelerini kendiliğinden getirterek hak sahiplerine tazminat ödenip ödenmediğini araştırması gerektiğini; zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını. İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/62 (E) sayılı davasında verilen hüküm ile bu davanın hükmü arasında çelişki oluştuğunu.

İstanbul 12'nci İcra Dairesinin 2021/22047 (E) sayılı takibine konu borcu müvekkilinin tamamen ödediğini, başka bir alacağın oluşmadığını, davacı tarafın önceki davada fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğunu beyan etmesinin yasal zemininin bulunmadığını, fazlaya ilişkin hakların sonsuza kadar tanınmış bir hak olmadığını, davacıların Belçika'da yaşamalarının, Türk yurttaşlarına göre daha fazla alacak haklı elde ettikleri anlamına gelemeyeceğini;

tarafların Türk, olay yerinin Türkiye, yetkili mahkemelerin Türk Mahkemeleri olduğu ve Türk Kanunlarının uygulandığı davada, davacı tarafın hem Euro'nun fiili ödeme günündeki, TL karşılık kur üzerinden talepte bulunulmasının hem de faiz talep etmesinin çifte kazanç olacağını; destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken kusur oranlarının dikkate alınmadığını, davacıların birlikte (müterafik) kusurunun değerlendirilmediğini; destekten yoksun kalma tazminat koşullarının oluşmadığını.

İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/62 (E) - 2021/635 (K) sayılı ilamının kesin hüküm oluşturması nedeniyle davanın reddine ilişkin taleplerinin dikkate alınmadığını, önceki kök dosyalar ve huzurdaki dosyalar arasında çelişki oluştuğunu; yazılı kanıtların dosyaya getirtilmediğini; kök ve ek bilirkişi raporları ile ıslah ve talep arttırım dilekçelerine karşı itirazların dikkate alınmadığını, dava dilekçesinde tazminat tutarlarını TL cinsinden talep eden davacı lehine Euro cinsinden hesaplama yapılamayacağını;

önceki dosyada 22/2/2021 tarihli duruşmada, talep arttırım dilekçesi sunması için kesin süre verilin davacı tarafın talep arttırım dilekçesi vererek meblağları kesin olarak belirlediğini, davacının bu talep bedellerini yeniden değiştirmesine, arttırmasına onay vermediklerini ısrarla bildirdiklerini, müvekkili lehine usuli kazanılmış hak oluştuğunu; her davanın açıldığı tarihteki koşullara ve olaylar ile yasalara göre değerlendirileceğini, bu nedenle yeniden güncel hesap yaptırılmasına itiraz ettiklerini, maddi tazminat miktarının diğer davalı...

Sigorta Şirketinin sigorta teminatı içinde kaldığını belirterek, ilk derece mahkemesinin nihai kararının kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

Eldeki trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı davasının KTK'nin 109'uncu maddesinin 2'nci fıkrası uyarınca, somut olaya uygulanması gereken 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 85'inci maddesinin 2'nci fıkrasında öngörülen eylemin gerektirdiği cezanın üst sınırına göre belirlenen, aynı Kanunun 66'ncı maddesinin 1'inci fıkrasının (d) bendinde belirtilen 15 yıllık zamanaşımına tabi olan eldeki davanın, henüz zamanaşımı geçmeden 25/1/2022 günü açıldığının anlaşılması karşısında bu konuya ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmemiş;

kabule ve uygulamaya göre yapılan incelemede ise, uğradıkları destekten yoksun kalmaktan kaynaklanan zararları, ikamet ettikleri Belçika Krallığında gerçekleşen davacılar lehine, anılan ülkenin para birimi olan Euro cinsinden tazminata hükmolunmasının ve davacılar lehine Euro cinsinden hükmolunan maddi tazminata taleple bağlı kalınarak 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz uygulanmasına karar verilmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Dairemizin 25/10/2022 gün ve 2022/1704 (E) - 2022/1774 (K) sayılı kararında vurgulandığı gibi, İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/62 (E) sayılı davasında, davacılar vekili tarafından sunulan 8/3/2021 tarihli dilekçeyle, davacı ... için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı 15.215,59 Euro'nun dava tarihindeki karşılığı 35.847,93 TL'ye, davacı ... için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı 7.211,23 Euro'nun dava tarihindeki karşılığı 16.989,66 TL'ye, çalışamadığı döneme ilişkin kazanç kaybı tazminatının ise 280,00 Euro'nun dava tarihindeki karşılığı 659,68 TL'ye yükseltilmiş;

davacılar vekili tarafından sunulan ikinci bedel arttırım dilekçesiyle davacı ... için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı 45.983,82 TL'ye, davacı ... için talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı 21.722,74 TL'ye yükseltilmiş;

maddi tazminat davasının kısmen kabulüyle, davacı ... için 35.847,93 TL destekten yoksun kalma tazminatına, davacı ... için ise 16.989,66 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmolunmasına ilişkin İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 5/7/2021 gün ve 2013/62 (E) - 2021/635 (K) sayılı kararının, davacılar vekilinin istinaf başvurusu üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9'uncu Hukuk Dairesinin 21/4/2022 gün ve 2021/2259 (E) - 2022/812 (K) sayılı kararıyla,

davacılar vekili tarafından dava dilekçesindeki anlatıma göre kısmi dava açıldığı gerekçesiyle ilk bedel artırımına göre karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmediği belirtilerek, hastane ve defin giderleri ile diğer masraflara ilişkin talepler yönünden karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi, reeskont faizi talep edilmesine karşın yasal faize hükmolunması gerekçeleriyle kaldırılmasına karar verilmesi;

bu karardan sonra sürdürülen yargılamada ise, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin 9'uncu Hukuk Mahkemesinin 25/10/2023 gün ve 2023/1505 (E) - 2023/1926 (K) sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi suretiyle kesinleşen İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 20/3/2023 gün ve 2022/382 (E) - 2023/240 (K) sayılı kararıyla, 35.847,93 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine, 15.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ...'ya verilmesine, fazlaya dair taleplerin reddine;

maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile, 16.989,66 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine, 659,68 TL iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine; hastane, defin ve diğer masraflar yönünden talebin kısmen kabulü ile 367,82 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 15.000 TL manevi tazminatın davalı ... ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ...'ya verilmesine,

fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmesi; böylece eldeki davada talep edilen destekten yoksun kalma tazminatlarının, İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/382 (E) [eski esas numarası 2013/62 (E)] sayılı davasında hüküm altına alınmadığının anlaşılması karşısında, davalı ...vekilinin dilekçesinde ileri sürdüğü ıslaha, usuli kazanılmış hakka ve kesin hüküm itirazına ilişkin istinaf nedenleri benimsenmemiştir.Ancak, İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/62 (E) sayılı davasında düzenlenen ve kusur yönünden hükme esas alınan bilirkişi raporunun,

denetime olanak sağlaması bakımından getirtilerek dosyaya eklenmesi gerektiğinin gözetilmemesi yerinde görülmemiş; kabule ve uygulamaya göre yapılan incelemede ise, kesinleşen İstanbul 14'üncü Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/382 (E) sayılı davasında davacılar ... ve ... lehine hükmolunan destekten yoksun kalma tazminatları dikkate alınarak, davaya konu kazanın meydana geldiği tarih itibarıyla davalı...

Sigorta Şirketinin her bir davacı yönünden sorumlu olduğu teminat limitine göre, davalı sigorta şirketi Türk Lirası cinsinden tazminatla sorumlu tutularak nihai karar verilmesi gerekirken, bu konuda inceleme yapılmadan karar verilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmış; davalı sigorta şirketinin KTK'nin 99'uncu maddesi uyarınca temerrüde düşürülüp düşürülmediği incelenmeden, kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek faizden sorumlu tutulmasında isabet görülmemiştir.