İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/1223 K.2022/1483

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalılar vekilince ve davacı ... Yönetim Anonim Şirketi vekili tarafından katılma yoluyla istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı ... Bankası Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili bankanın davalı ... Tic. Ltd. Şti. ile aralarında "Genel Kredi Sözleşmesi" imzalandığını, buna dayanak olarak davalı ... Tic. Ltd. Şti.'ye kredi hesabı açılarak kullandırıldığını, diğer davalılar ... Tic. Ltd.

Şti, ..., ...'un müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıkları söz konusu sözleşmeyi imzaladıklarını, ancak borçlunun sözleşme hükümlerine aykırı davranması sebebiyle Üsküdar ...Noterliği'nin 13/02/2017 tarihli ... sayılı ihtarnamesinin gönderildiğini, ancak bu ihtarnameye rağmen borcun ödenmediğini, bunun üzerine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ...

E.sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, ancak davalıların haksız, hukuksuz ve kötü niyetli olarak yapmış oldukları itirazları neticesinde icra takibinin durduğunu, yukarıda arz ve izah olunan gerekçeler sebebi ile işbu itirazın iptaline, takibin devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerine yükletilmesini arz ve talep etmişlerdir.

CEVAP

Davacının dava dilekçesinin davalılara usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, ancak 2 haftalık kesin süre içerisinde davalıların işbu davaya herhangi bir cevap dilekçesi ibraz etmedikleri görüldü.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Yasamızda açıkça düzenlendiği üzere sulh, davaya son veren taraf işlemlerinden olup taraflarca sulh sözleşmesine göre karar verilmesi talep edilmediğinden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, ayrıca dava açılmasına davalı taraf sebebiyet verdiğinden, davacı taraf lehine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesine ve davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına," dair karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılar vekili ve davacı ... Anonim Şirketi vekili katılma yolu ile tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı ... Anonim Şirketi vekili katılma yolu ile istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın istinaf dilekçesinde beyanlarının dayandığı sulh protokolünün geçersiz olduğunu, bu sebeple sulh protokolüne dayandırılan iddiaların mesnetsiz ve kötü niyetli olduğunu, sulh protokolünde borç aslı, ferileri, masraf ve vekalet ücretlerinin de dahil olduğu yönünde bir hükmün olmadığını, belirtilen sebepler neticesinde Yerel Mahkeme kararının bozulması gerektiğini ileri sürmüştür.

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle. Yerel Mahkeme kararının haksız, usul ve Yasaya aykırı olduğunu, halihazırda bulunan temlik sözleşmesi ile alacakların ... A.Ş.'ne devretmiş bulunduğunu, bu gelişme karşısında artık davacı - alacaklı ...

Bankası A.Ş.'nin işbu davada alacaklı - davacı sıfatının kalmadığını, Yerel Mahkeme kararında masraf ve nispi vekalet ücreti tayin ve tespit etmiş olmasından dolayı haksız, usul ve Yasaya aykırı olduğundan Yerel Mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava alacağı temlik eden ... A.Ş. ile davalılar arasında düzenlenen Genel Kredi Sözleşmesine dayalı başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda taraflar arasında mahkeme dışında yapılan sulh sözleşmesi gereği karar verilmesine yer olmadığına karar verilmişbu karara karşı taraf vekilleri istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalıya yargılama giderleri ile vekalet ücreti yükletilmiş, davalı tarafça yargılama gideri ve vekalet ücretine ilişkin bölüm yönünden istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı tarafça da davalının istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı HMK 348. maddesi gereği katılma yoluyla sulh protokolünün iptal olduğu gerekçesiyle kararın kaldırılması istemli olarak istinaf talebinde bulunulmuştur.

İstinaf incelemesine gelen uyuşmazlık davalıya yükletilen vekalet ücreti ile yargılama giderinin protokol kapsamında kalıp kalmadığı, usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktaları ile birlikte mahkeme dışı yapılan sulh protokolüne dayalı olarak verilen karar verilmesine yer olmadığına ilişkin hükmün yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Yargılama aşamasında 26/02/2019 tarihli duruşmaya davacı vekili katılmamış, davalı vekilince dosyaya sunulan beyan dilekçesi ile ekindeki sulh protokolü sunulmuş, davayı takip etmeyeceklerine dair imzalı beyanı alınmış ve dosya işlemden kaldırılmıştır. Davacı vekilince 06/03/2019 tarihinde UYAP' tan gönderilen dilekçe ile işlemden kaldırılan dosyanın yenilenmesi talep edilmiş, Mahkemece yenileme tensip tutanağı oluşturularak taraflar duruşmaya davet edilmişlerdir.

14/05/2019 tarihinde yapılan duruşmaya davacı vekili katılmış, davalı vekili katılmamıştır. Davacı vekili duruşmadaki beyanında "Bilirkişi raporuna bir diyeceğimiz yoktur, karşı tarafla yapılan sulh protokolü davalıların protokol içeriğini yerine getirmemeleri nedeniyle geçersiz hale gelmiştir, davamızın kabulünü talep ediyoruz." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkemece tahkikat bitirilerek sözlü yargılama için gün verilmiş, 24/09/2019 tarihli oturuma davacı vekili katılmış, davalı vekili katılmamış, davacı taraf davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiş, mahkemece yargılama bitirilerek davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Tarafların istinaf sebeplerinin niteliği dikkate alındığında; öncelikle katılma yoluyla istinaf talebinde bulunan davacı tarafın istinaf sebeplerinin incelenmesi gerekmektedir. Sulh; görülmekte olan bir davanın taraflarının karşılıklı anlaşma ile dava konusu uyuşmazlığa son vermeleridir. Sulhe ilişkin düzenlemeler HMK'nın 313 - 315. maddelerinde yer almaktadır. HMK 313. maddeye göre sulh.

"Görülmekte olan bir davada tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla Mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir." şeklinde ifade edilmiştir. 6100 sayılı HMK 154. maddesinde duruşma tutanağına yazılacak hususlar düzenlenmiştir.

Yasanın 154/3-ç maddesi "Beyanda bulunana okunmak ve imzası alınmak kaydıyla ikrar, yeminin edası, davanın geri alınmasına muvafakat, davadan feragat, davayı kabule ilişkin beyanlar ve sulh müzakereleri ile sonucu." düzenlemesini içermekle sulhe ilişkin müzakere ve sonucunun duruşma zaptına geçirilmesi gereken hususlardan olduğu belirtilmiştir.

Tarafların mahkeme dışında hazırladıkları sulh sözleşmesini mahkemeye sunup buna göre sulh olduklarını bildirirlerse, bu yazılı sulh sözleşmesini mahkemeye verildiği duruşma tutanağına yazılır (154/3). Bu halde mahkemeye verilen yazılı sulh sözleşmesinin duruşmada tarafların önünde okunması, okunduğunun da duruşma tutanağına yazılması ve ondan sonra tutanağının (154/3-ç)'ye göre taraflara veya sulh için yetkili vekillerine imza ettirilmesi gerekir.

Bu halde Mahkeme dışı sulh Mahkeme içi sulhe dönüşür. Mahkeme önünde yapılan sulhler usul işlemi olduğundan, yapılışı usul hukukuna tabidir. Mahkemece sulhün usul hukuku kurallarına uygun olarak yapılıp yapılmadığı araştırılır, sulhün usulüne uygun biçimde yapıldığı anlaşılırsa bir kararla dava sona erdirilir. Somut uyuşmazlıkta dosyaya sunulan sulh sözleşmesi mahkeme dışı sulhtür. Mahkeme dışı sulh diğer sözleşmeler gibi tamamen maddi hukuk hükümlerine tabidir.

Mahkeme dışı sulh sözleşmesi dava devam ederken yapılsa bile kendiliğinden görülmekte olan davayı etkilemez. Eğer taraflar sulh sözleşmesini birlikte mahkemeye verirler ve buna göre sulh olduklarını bildirirlerse ve az yukarıda açıklandığı üzere bu husus tutanağa geçirilip, taraflara okunup imza ettirilirse, mahkeme içi sulhe dönüşür ve buna göre karar verilir.

Eğer taraflar ikisi birlikte mahkeme dışında sulh olduklarını mahkemeye bildirmezlerse, taraflardan biri böyle bir sulh sözleşmesini inkar ederse, mahkeme dışındaki sulh sözleşmesine dayanan taraf bunu mahkemede ispat etmekle yükümlüdür.

Somut uyuşmazlıkta davacı taraf mahkeme dışı yapılan sulh şartlarının davalı tarafça yerine getirilmediğini savunduğuna göre, mahkemece sulh şartlarının yerine getirilip getirilmediği araştırılıp sonucuna göre bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve Yasaya uygun olmadığından İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması gerekmiştir.

Kaldırma kararının gerekçesi ve niteliği dikkate alınarak, bu aşamada davalı tarafın istinaf sebepleri inceleme konusu yapılmamıştır. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.