İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/1582 K.2020/43

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili İlk Derece Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin ... Ltd. Şti tarafından keşide edilen ve ciro yoluyla kendisine verilen ... Bankası AŞ Çubuk Ankara Şubesi'ne ait ... no'lu hesaba tanımlı 31/03/2019 keşide tarihli ... çek seri no'lu 50.000,00 TL bedelli çekin süresinde bankaya ibraz edildiğini, çeke karşılıksız işlemi uygulandığını, davacı tarafından icra takibine geçmek üzere adliyeye gidildiği sırada çekin zayii olduğunu beyanla çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava hakkında "davacı vekili dava dilekçesinde çekin kendileri tarafından bankaya ibraz edildiğini ve bankanın karşılıksızdır işlemi uygulayarak çeki kendilerine verdiğini, çekin icra takibine konu edilmek üzere Bakırköy Adliyesine götürülürken kaybolduğunu belirtmiş ise de ... Bankası AŞ Çubuk Ankara Şubesince dava konusu çekin ...

Limited Şirketi tarafından takasa verildiği ve karşılığı bulunmadığı için arkasının yazdırıldığı bildirilmekle davacının yetkili hamil olup olmadığının tespiti bakımından Mahkememizce yapılan inceleme ve araştırma neticesinde davacı vekili tarafından sunulan yazılı beyan dilekçesinde ...

Limited Şirketi tarafından bankaya ibraz edilerek karşılıksız çıkan çekin adı geçen firmadan icra takibine konu edilmek üzere alındığının belirtildiği, duruşmada ise bu sefer de çekin ... tarafından kendilerine verildiğinin ifade edilmesi karşısında davacı tarafın çekin kendilerine dönmesi ve yetkili hamil olduklarına ilişkin çelişkili beyanlarda bulunduğu, çek teslim makbuzlarının ibraz edileceğinin belirtilmesine rağmen ibraz edilmediği, Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/233 D.İş sayılı dosyasında çekin ihtiyati hacze konu edildiği belirtilmiş ise de çek aslının ibraz edilememesi nedeniyle talebin reddine karar verildiği,

bu yönüyle de davacı vekilinin beyanlarının çelişkili olduğu anlaşılmakla yetkili hamil olduğunu ispatlayamaması sebebiyle açılan davanın reddine." karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili İlk Derece Mahkemesine sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; çekin karşılıksız çıkması üzerine davacı ile cirantalar arasında devam eden ticari ilişki sebebiyle davacıya iade edildiğini, bu çeke ilişkin tüm ödemeler yapılmış olup , çekin karşılıksız çıkması neticesinde ilgili çek hakkında davacı şirket tarafından ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, ancak çek mahkemeye sunulmak ve ardından takibe konulmak üzere adliyeye getirilirken kaybedildiğini, bu sebeple çek hakkında alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatılmış ve takip kesinleştiğini, her ne kadar mahkemeden ilgili şirketler olan ...

Limited Şirketi ve ... şirketlerine yazı yazılarak çek akıbetinin sorulmasını talep etmiş olsak da mahkemece talebin reddedildiğini, yeterli inceleme yapılmadan ilgili cirantalara müzekkere gönderilmeden çek hakkında akıbet araştırması yapılmadan verilen kararın hatalı olduğunu, yasal prosedürler gerçekleştirilerek gerekli ilanlar yapıldığını, ilan sürecinde herhangi bir itiraz olmadığını, çekin yetkili hamili olduğunu iddia eden hiçbir üçüncü kişinin başvurusu olmadığını, çekin zayii olduğu kanuna uygun olarak yapılan tüm ilanlar ile ispatlandığını,

tüm bunlara rağmen çek hakkında zayi kararı verilmemesinin davacı şirketi çekin takibe konulması tehlikesi ile karşı karşıya bıraktığını, kanun kapsamında sayılan tüm işlemler tamamlanmış, davaya konu çekin iptaline karar verilmesi gerekirken, dava dosyası kapsamında belirtilen hiçbir delil toplanmadan eksik ve hatalı değerlendirme ile yoruma dayalı olarak davanın reddine karar verilmesinin mümkün olmadığını beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nın 757 vd. Maddeleri uyarınca çek iptali davasıdır. İradesi dışında çek elinden çıkan kişi tarafından, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir.

İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.Mahkeme, çekin hamil elinde iken zıyaa uğradığına dair verilen açıklamalar inandırıcı bulunursa, verilecek ilanla, çeki eline geçireni, çeki belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder.

Elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, çekin iptaline karar verilir. Davacı, dava dilekçesinde, çekin süresinde ibraz edilmesi üzerine karşılıksız işlemi gördüğünü beyan etmiştir. Dava dilekçesi ekinde sunulan iptal istemine konu çekin önlü arkalı sureti dosyaya sunulmuş vaziyettedir. Sunulan bu çek suretinden çekin davacı tarafından cirolandığı ve sonrasında sırasıyla ... Ltd. Şti. ve ... Ltd.

Şti. tarafından cirolandığı, sonrasında 01/04/2019 tarihinde ibraz edildiği anlaşılmaktadır. Davacının çeki ciroladıktan sonra kendinden sonraki cirantaların cirolarını ve ibraz kaydını içerir şekilde çek suretini dosyaya sunabilmiş olmasının "çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delil" olarak kabul edilmesi gerekir. Bu durum karşısında Mahkemece davacının dilekçesinde ...

Limited Şirketi tarafından bankaya ibraz edilerek karşılıksız çıkan çekin adı geçen firmadan icra takibine konu edilmek üzere alındığının belirtilmesi, duruşmada ise çekin ... tarafından kendilerine verildiğinin beyan edilmesinin çelişkili olduğu kabul edilerek yetkili hamil olduğunun ispatlanamaması sebebiyle açılan davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, çekin davacının elindeyken kaybolduğu hususunda dosyaya sunulan çek suretinin inandırıcı delil kabul edilmesi karşısında ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olmadığından davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak Ticaret Sicil Gazetesinde üç defa ilan yayımlanmış(TTK m.762/1), ancak çekin, ilk ilandan itibaren 3 ay içerisinde(TTK m.761/3) Mahkemeye sunulmadığı nazara alınarak davanın kabulüne ve çekin iptaline karar verilmiştir.