İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/2041 K.2020/407

İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA) BİRLEŞEN 2019/18 ESAS SAYILI DOSYASI

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 15/01/2019

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 10/12/2020

İhtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ara kararının davacı/ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

ESAS DAVA

İhtiyati haciz isteyen/davacı vekili, dava dışı ... , davalılar arasındaki ticari ilişki sebebiyle davalının donatanı olduğu ...

IMO numaralı ... gemisine yağ, yakıt ve kumanya, acente masrafları ve gemi adamı ücretleri olmak üzere masraflar yaptığı, bu masrafların ödenmemesi üzerine 14/04/2016 tarihli Borcun Yeniden yapılandırılması Sözleşmesi aktedildiği ve borcun 01/05/2016 tarihinde ödenmesinin kararlaştırıldığı ancak borcun ödenmediği ve müvekkilinin dava dışı alacaklıdan 27/01/2017 tarihli temlikname ile borcun yapılandırılması sözleşmesindeki tüm haklara halef olduğu, sözleşmede gemi adamı ücretlerine ilişkin alacağın faizi ile birlikte tahsili için İstanbul ....

İcra dairesinin ... E sayılı dosyasıyla yapılan takibe haksız itiraz edildiği, öncesinde Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/207 D.

İş sayılı dosyasından 17/04/2017 tarihli kararla davalıya ait geminin TTK 1353/1 maddesi uyarınca ihtiyaten haczedildiği ve TT 1363/1 maddesi ereği 10.000 SDR karşılığı 50.012,00 TL teminat alındığı, davalının ihtiyati hacze itirazının reddedildiğini belirterek anılan icra dosyasındaki haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevabında, davanın zamanaşımına uğradığı, 14/04/2016 tarihli borcun yeniden yapılandırılması sözleşmesinde, borçlandırıcı işlemin tamamının davalılardan ... imzası ile yapıldığı, adı geçen davalının müvekkilini temsil yetkisinin olmadığı, sözleşmedeki gemi mühürü ve gemi kaptanı imzasının sahte olduğu, davacı şirketin ortağı Javad Bashirov ile akrabası ... tarafından müvekkilini zarara uğratmak amacıyla sözde borç yaratıldığı ve adı geçenler hakkında Mersin C.başsavcılığının 2017/19811 nolu dosyasında soruşturma başlatıldığı, müvekkilinin geminin çıplak kira sözleşmesi ile dava dışı ...

Ltd 'ye kiraya verildiği dolayısıyla gemi adamlarının ücretlerinden kiracının sorumlu olup, müvekkilinin bir sorumluluğunun bulunmadığından husumet yöneltilemeyeceği, dava konusu alacağın deniz alacağı olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili, esas davada dayandığı Borcun Yeniden Yapılandırılması sözleşmesi ve temlik belgesine dayalı olarak aynı sözleşmeden kaynaklanan, hizmetlere ilişkin alacağının tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, esas davada sunduğu cevap dilekçesindeki beyan edilen hususları tekrar ederek davanın reddini savunmuştur.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Esas dava açılmadan evvel davacı vekilince, 17/04//2017 tarihli dilekçeyle, 14/04/2016 tarihli borcun yeniden yapılandırılması sözleşmesi ve 27/01/2017 tarihli temlik sözleşmesine dayalı olarak, dava dışı ... dan gemi ve deniz alacaklarının temlik alındığı ve borcun ödenmemesi nedeniyle alacağın tahsili amacıyla icra takibi yapıldığı belirtilerek, ...

IMO numaralı ... gemisinin TTK 1352 maddesi uyarınca ihtiyaten haczini talep etmiş, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/207 D.İş sayılı dosyasından 17/04/2017 tarihli kararla, anılan geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Aynı mahkemece, 25/04/2017 tarihli kararla, gemi üzerindeki ihtiyati haciz, takip ve dava konusu alacak miktarı olan 138.621,69 USD nin TL karşılığı nakdi teminat veya kesin ve süresiz teminat mektubuna kaydırılmıştır.

TALEP

Davalı gemi donatanı vekili 11/08/2020 tarihli dilekçesiyle, davacının dayandığı Borcun Yeniden Yapılandırılması Sözleşmesinin, özel belgede sahtecilik suçu işlenmek suretiyle düzenlendiği ve kullanıldığı iddiası ile Mersin 15. Asliye Ceza mahkemesinin 2019/480 esas sayılı dosyasında kamu davası açıldığı, davacı şirketin ortağı ... ve sözleşmede imzası bulunan İlgar Bashirov'un savunmalarının alındığı,

... savunmasında, müvekkili şirketi temsil yetkisinin bulunmadığı ve imzayı sehven attığını ...'un ise, imza sahibi ... temsil yetkisini gösteren herhangi bir belge almadığını beyan ettiği, Adli Tıp Kurumunun 22/07/2020 tarihli raporuyla, 14/04/2016 tarihli sözleşmede müvekkiline atfen atılan imzanın İlgar Bashirov'a ait olduğunun saptandığı, ceza dosyasındaki beyan ve rapora göre ihtiyati haczin kaldırılmasına ve icra dosyasına yatırılan ve ihtiyati haczin üzerine kaydırıldığı teminatın iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/207 D.

İş sayılı 17/04/2017 tarihli kararıyla geminin ihtiyaten haczinin 25/04/2017 tarihli kararla 138.621,69 USD teminat üzerine kaydırıldığı, davalı donatan vekilince teminatın yatırılmasından sonra gemi üzerindeki seferden men kararının kaldırıldığı, davacının alacağını dayandırdığı 14/04/2106 tarihli yeniden yapılandırma sözleşmesi nedeniyle sahtecilik suçundan Mersin 15. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/480 E sayılı dosyasında kamu davası açıldığı, davada sanık olan ...

31/01/2020 tarihli savunmasında, borcun yeniden yapılandırılması sözleşmesinde ...

Ltd'ye atfen atılan imzanın kendisine ait olduğu, sehven attığını beyan ettiği, diğer sanık ... da, sözleşme ile birlikte ... adına imza atan şahsın yetkisini gösteren bir belgenin teslim alınmadığını beyan etmesi karşısında, ihtiyati haczin dayanaksız kaldığı gerekçesiyle Mersin 1.ATM 2017/207 D.İş sayılı ihtiyati haczin kaldırılmasına ve anılan mahkemenin 25/04/2017 tarihli ara kararı gereği geminin seferden men kararının kaldırılması için davalı gemi donatanı ...

Ltd vekili tarafından yatırılan teminatın davalı donatana iadesine karar verilmiştir.Bu karar, davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, ihtiyati haciz verilirken yaklaşık ispat koşulunun gerektiği, taraflar arasında borcun yeniden yapılandırılması sözleşmesinin aktedildiği, bu sözleşmeye göre davalı donatanın gemi alacağından her halükarda sorumlu olduğu, davalının edimlerini yerine getirmemesi nedeniyle ihtiyati haciz başvurusunun Mersin 1. Asliye Ticaret mahkemesi tarafından kabul edildiği,

ihtiyati hacze itiraz nedenlerinin sınırlı olup ancak bu sınırlı nedenlere göre itirazın değerlendirilebileceği, davalının daha önce ihtiyati hacze itirazının, Mersin 1. ATM tarafından reddedildiği ve kararın istinafı üzerine Antalya BAM 11. Hukuk Dairesi tarafından davalının istinaf başvurusunun reddedildiği, bu haliyle ilk derece mahkemesi tarafından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının istinaf mahkemesi tarafından verilen kararın değiştirilmesi veya kaldırılması anlamına geldiği, kaldı ki daha önceden mahkemece 25/09/2019 tarihli celsede, davalının ihtiyati hacze itirazının reddedildiği,

ceza mahkemesinde verilen bir karar olmadan sadece alınan savunmalara dayalı olarak ihtiyati haczin kaldırılmasının hukuka aykırı olduğu ayrıca HMK 392 maddesine aykırı olarak teminatın iade edilmesinin de yasaya aykırı olduğunu belirtilerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava ve birleşen dava, borcun yeniden yapılandırılması sözleşmesine konu tüm hakların temlik alındığı iddiasıyla borç yapılandırma sözleşmesi ve temlik sözleşmesine dayalı olarak deniz alacağının tahsili amacıyla yapılan iki ayrı takibe itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yargılama sırasında ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.İstinaf konusu, derdest esas davada verilen ihtiyati haczin kaldırılması kararını kapsamaktadır.İhtiyati haciz kararı esas ve birleşen dava açılmadan önce,

esas davaya dayanak icra dosyasına konu alacak bakımından Mersin 1. Asliye Ticaret mahkemesince 2017/207 D.

İş sayılı dosyası üzerinden verilmiştir.İhtiyati hacze itiraz İİK 265. maddesinde düzenlenmiş olup," Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı nedenlere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir,.... mahkeme itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.

Şu kadar ki, iki taraf gelmezse evrak üzerinden inceleme yapılarak karar verilir. İtiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge Adliye mahkemesi başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.... " hükmü gereği, eldeki davada bu aşamaların tamamlandığı anlaşılmıştır. Nitekim esas hakkında eldeki dava açılmadan önce alacaklı tarafından ihtiyati haciz isteminde bulunulmuş ve Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/207 D.

İş sayılı dosyası üzerinden 17/04/2017 tarihli kararla, karşı taraf donatana ait geminin ihtiyaten haczine karar verilmiştir. Anılan mahkeme tarafından 27/04/2017 tarihli kararla da, ihtiyati haciz, takip ve ihtiyati hacze konu alacak miktarı kadar yatırılan teminata kaydırılmıştır.

Davalı vekilinin, ihtiyati haciz kararına itirazı üzerine İİK 265 maddesi uyarınca mahkemece duruşma açılarak itiraz değerlendirilmiş ve 24/04/2017 tarihli ek kararla, ihtiyati hacze itiraz reddedilmiştir. İtirazın reddi kararına karşı, davalı vekilince yapılan istinaf başvurusu da Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 13/07/2017 tarihli kararıyla esastan reddedilmiştir.

Görüldüğü üzere, ihtiyati haciz kararına karşı tüm yasal yollar tüketilmiştir.HMK 341. maddesinde istinaf yoluna başvurulabilecek kararlar sayılmış ve anılan maddenin 1. fıkrasının b bendinde, ihtiyati haciz talebinin reddi, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati haciz ve karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati haciz kararına karşı itiraz üzerine verilen kararların istinaf kanun yoluna tabi olduğu açıklanmıştır.

Somut olayda, istinaf edilen kararın bu madde kapsamında olmadığı anlaşılmaktadır.

Nitekim ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sırasında davalı donatan vekilinin 11/08/2020 tarihli dilekçesiyle, 14/04/2016 tarihli sözleşme ile ilgili olarak Mersin 15. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/480 E sayılı dosyasında özel belgede sahtecilik suçundan dolayı yapılan yargılamada, sanık savunmalarına göre ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiş, mahkemece ibraz edilen ceza dosyası içeriği değerlendirilerek 03/09/2020 tarihli ara karar ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.Davacı vekilince ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin bu ara karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

Yukarıda izah edildiği üzere, ihtiyati haciz isteminin reddi veya ihtiyati haciz isteminin kabulüne karşı itiraz üzerine verilen kararlar istinafa tabidir.

Daha önceden verilen bir ihtiyati haczin, yargılama sırasında değişen koşullara göre kaldırılmasına ilişkin kararın istinafa tabi olmayan bir ara karardan ibaret bulunup, HMK 341. madde kapsamında olmadığı görülmektedir.Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK 352. maddesi uyarınca usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.