İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/2187 K.2024/118

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; müvekkilinin iş yerinde bulunan kasanının 12/11/2016 tarihinde hırsızlar tarafından soyulduğunu, kasa içerisinde bulunan imzalı ve imzasız olmak üzere bir kısım çeklerin çalındığını,bu olaya ilişkin müvekkili tarafından şikayette bulunulduğunu ve Bakırköy CBS'nın 2016/101622 soruşturma sayılı dosyası ile soruşturma açıldığını, çalınan ve imzasız olan çeklerden davaya konu ... Zeytinburnu Şubesinden keşideli ... numaralı çekin Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davaya konu çekin çalıntı olup, üzerindeki imzanın müvekkiline ait olmadığını belirterek müvekkilinin icra dosyasından kaynaklanan borcunun olmadığına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin takibe konu çekten dolayı alacaklı olduğunu, alacağında haklı olduğunu çekin vadesi geldiğinde müvekkili çeki ilgili bankaya ibraz etmek suretiyle alacağını almak istemişse de banka çalışanlarının davacının hesabının o an müsait olmadığını davacı ile görüştüklerini bir iki gün sonra hesabın müsait olabileceğini söylediklerini, Müvekkilinin kendisinin de ticaretle uğraşmasından dolayı bu durumu normal karşılamış olduğunu, daha sonra davacının müvekkilini arayarak çekin arkasının bankada yazdırmamasını kendisine bir kaç gün mühlet verilmesini çekin karşılığını elden ödeyerek çekin teslim alınacağını söylediğini,

müvekkilinin çekin arkasını yazdırmadığını, ancak davacının ödeme yapmaması nedeniyle Bakırköy .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla takip başlattığını, davacının ödeme emrine itiraz edilmemesi üzerine takibin kesinleştiğini, davacı Bakırköy 3.İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/1064 esas sayılı dosyası ile imzaya borca ve ferilerine itiraz etmiş ancak davası reddedildiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Davalı taraf davacı aleyhine. Bakırköy ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında ... seri nolu 28/05/2017 keşide tarihli 32.000,00 TL tutarındaki çekten dolayı takip başlattığı, davacının çekin çalıntı olduğu iddiası ile iş bu menfi tespit davasını açtığı anlaşılmakla.

Menfi tespiti istenilen çekteki imzanın davacının eli ürünü olmadığı, ilgili bankaya yazılan müzekkereye verilen cevap ta da, dava konusu çek üzerindeki imzaya benzer imza ile imzalanmış çek görüntüsünün tespit edilemediği, davacının çalıntı çeke yönelik şikayette bulunduğu ve de soruşturmanın devam ettiği görülmekle.

Söz konusu çekin davacının eli ürünü olmadığı bu sebeple bu çekten ve çekten dolayı açılan takip ve ferilerinden sorumlu olmayacağı anlaşıldığından; açılan davanın kabulüne, davacının Bakırköy .... İcra Dairesinin ... esas sayılı icra takip dosyasına konu ... seri nolu 28/05/2017 keşide tarihli, 32.000,00 TL tutarındaki çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin vermiş olduğu karar usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin söz konusu çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığının bilmesi kendisinden beklenmediğini, zira bu çek müvekkile iş bu çek alacağına karşılık kendisine verildiğini, cevap dilekçesinde de belirtildiği üzere müvekkil takibe konu çekten dolayı alacaklı olduğunu, çekin vadesi geldiğinde müvekkil çeki ilgili bankaya ibraz etmek suretiyle alacağını almak istediğini de banka çalışanlarının davacının hesabının o an müsait olmadığını davacı ile görüştüklerini bir iki gün sonra hesabın müsait olabileceğini söylediğini,

müvekkilin kendisi de ticaretle uğraşmasından dolayı bu durumu normal karşıladığını, davacının bankadaki kredisinin bozulmaması için çekin arkasını yazdırmadığını, bir iki gün geçtikten sonra davacı müvekkili arayarak çekin arkasının bankada yazdırmamasını kendisine bir kaç gün mühlet verilmesini çekin karşılığını elden ödeyerek çekin teslim alınacağını söylediğini, müvekkil iyi niyetle bunu kabul ettiğini, bu sebeple çeki süresi içerisinde bankaya ibraz edip arkasını yazdırmadığını,

üzerinden uzunca bir süre geçmesine rağmen davacının çekin karşılığını ödenmemesi üzerine ve davacının müvekkilin telefonlarına cevap vermediğinde müvekkilde Bakırköy ....

İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla takip başlattığını, davacı ( Borçlu ) tarafından ödeme emrine itiraz edilmemesi üzerine takip kesinleştiğini, davacı Bakırköy 3.İcra Hukuk Mahkemesinin 2017/1064 esas sayılı dosyası ile imzaya borca ve ferilerine itiraz ettiğini ancak davası reddedildiğini, mahkemenin eksik inceleme yaptığını ve delilleri tam olarak toplamadan karar verdiğini, zira davacı Bakırköy Cumhuriyet Baş Savcılığına şikayette bulunulduğunu soruşturmanın hala devam ettiğini belirttiğini, biz de bu dosyanın celbini talep edildiğini ancak mahkeme bu dosyayı celp etmediğini,

yine gerek cevap dilekçesinde gerekse delil listesinde belirtilmiş olunan delillerimiz toplanmadığını, tarafça mahkemeden davacının daha önce karşılığı ödenmiş olan çeklerin üzerindeki imzalarla iş bu dava konusu çek üzerindeki imzanın karşılaştırılması için bankalara yazı yazılmasını ve bu çeklerin dosyaya celbini talep ettiğini, mahkemece bu talep yerine getirilmediğini, delilleri toplamadan karar vermek hukuka aykırı olduğunu, açıklanan sebeplerle Bakırköy 4. Ticaret Mahkemesinin söz konusu kararı, eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde verildiğini,

yapılan açıklamalar ve resen göz önünde bulundurulacak nedenlerle hukuka aykırı kararın istinaf yolu ile yeniden incelenmesi ve kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava; kambiyo senedine (Çek) dayalı icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti(menfi tespit) davasıdır.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar vermiş, karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde. Çek üzerindeki imzanın davacıya ait olup olmadığı, mahkemenin eksik inceleme ile hüküm kurup kurmadığı ve davalı son hamilin davacıdan alacaklı olup olmadığı noktasındadır. Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasında davacı aleyhine ...

A.Ş 1022 Zeytinburnu Şubesine ait keşidecisi davacı olan İstanbul 28/05/2017 keşide yer ve tarihli, ... seri numaralı, hamiline yazılı kambiyo senedine istinaden icra takibi başlatıldığı, görülmüş olup davacı takibe konu çekin iş yerinde yaşanan hırsızlık neticesinde çalındığını, imzanın kendisine ait olmadığını belirterek menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Kural olarak, imzası inkar edilmeyen senetlere karşı açılan menfi tespit davasında ispat yükü davacı borçludadır.

Ancak senetteki imzanın borçluya ait olduğunu ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzasının borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (Yargıtay HGK’nın 2006/12-259 Esas,2006/31 Karar sayılı kararı). Kambiyo senetlerinde imzada sahtecilik mutlak defilerden olup, borçlu olunmadığı iddiası çeki elinde bulunduran herkese karşı ileri sürülebilir.

Bu anlamda davalının söz konusu çekteki imzanın davacıya ait olmadığını bilemeyeceğine dair savunmasına itibar edilemez.

Dava konusu çekte davacının keşideci olduğu, çekin yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmediği, Bakırköy CBS'nin 2016/101622 sayılı dosyasında soruşturmanın devam ettiği görülmüştür.İlk derece mahkemesince bilirkişi heyetinden alınan 11/03/2020 tarihli raporda; mukayeseye esas alınan imzaları ile aralarında genel yapı, imza yolu ve karşılaştırmalı incelemelerde esas alınan diğer kriterler yönünden uygunluk ve benzerlik saptanmadığından inceleme konusu çekteki keşideci imzasının davacının eli ürünü olmadığı kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Davalı istinaf dilekçesinde mahkemenin bilirkişi raporuna itiraz süresi dolmadan, ilgili savcılık dosyası celp edilmeden ve cevap dilekçesinde belirttiği deliller toplanmadan karar verildiğini, beyan etmiş olup yapılan incelemede bilirkişi raporunun davalı vekiline 20/03/2020 tarihinde tebliğ edildiği, ilk derece mahkemesince 22/06/2020 tarihindeki duruşmada karar verildiği dolayısıyla HMK'nın 281/1. maddesinde düzenlenen iki haftalık süre içerisinde rapora karşı beyan ve itirazların sunulmadığı görülmüş olup davalının yargılamada bu yönde usuli eksiklik olduğu iddiası yerinde değildir.

Yine savcılık dosyasının dosyaya celp edildiği, cevap dilekçesinde davalı tarafça araştırması istenen davacıya ait ödenmiş başka çeklerdeki imzalar ile dava konusu çekteki imzanın karşılaştırılmasına ilişkin talebin de mahkemece karşılandığı zira bu kapsamda davacının ....

A.Ş deki ... nolu hesaptan verilen ve ödenen çekler hakkında bilgi ve belgelerin 20/12/2019 tarihli müzekkere ile talep edildiği, bankanın 14/01/2020 tarihli cevap yazısında gönderilen çek üzerindeki imzaya benzer imza ile imzalanmış çek görüntüsü tespit edilemediğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece alınan bilirkişi raporunun fizik laboratuvarında cihaz ve aletler yardımıyla analitik incelemeye ve objektif denetime uygun hale getirildikten sonra grafolojik ve kaligrafik esaslar dahilinde yapılan inceleme sonucunda oluşturulduğu, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetlemeye elverişli olduğu ve mahkemece bu rapor esas alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.