İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/774 K.2022/231

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin görev ve sorumluluğunda bulunan park alanlarının müvekkili şirket tarafından işletildiğini, davalıya ait ... plakalı aracın bu hizmette yararlanmasına karşın park bedellerini ödemediğini, alacağın tahsili için davalı aleyhine başlatılan icra takibinin yetkiye ve borca itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, ... plakalı araç maliki müvekkili şirket olmasına karşın, aracın 28.03.2014 -08.04.2017 tarihleri arasında, ...’a uzun dönem kiraya verildiğini, müvekkilinin işleten sıfatını haiz olmadığını, caddeler ve sokakların kamu alanı olup, bu nedenle otopark ücreti alınamayacağını, davacının işletmecisi olduğu “parkomat’’ uygulamasının hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki; park edilen yerlerin araç kullanıcısının evinin veya işyerinin önü olması sebebi ile de “parkomat’’ ücreti talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada, davalı şirket ikametgahı Kağıthane/İstanbul" olup, genel yetki kuralı gereğince davalı şirket merkezinin bulunduğu yer icra daireleri yetkili olduğu, davalının icra dairesinin yetkisine itirazı yerinde görüldüğü gerekçesiyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; uyuşmazlık konusu ilişkinin haksız fiil kapsamında olduğunu, bu kapsamda davalının maliki olduğu ... plakalı aracın, Şanlıurfa ili sınırlarında ve müvekkil şirketin işletme tasarrufunda bulunan yol üstü peron ve alanlarda bulunması ve belirlenen parkometre ücretini ödemediğini, bu borç kalemlerine sebep olan fiillerin hepsi Şanlıurfa ili sınırlarında gerçekleştiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacının işlettiği yol üstü peron ve alanlarda park hizmetinden yararlanan davalının karşılığında belirlenen parkometre ücretini ödemediği iddia edilerek alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalı borçlunun itirazında, İstanbul İcra Dairelerinin yetkili olduğunu belirtmek suretiyle icra dairesinin yetkisine, aynı zamanda borca ve ferilerine yapmış olduğu itirazı sonucunda icra takibinin durduğu, bunun üzerine eldeki itirazın iptali davasının açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince, yukarıda belirtilen gerekçe doğrultusunda dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İtirazın iptali davalarında takibe yönelik yetki itirazının bulunması halinde mahkemenin öncelikle icra müdürlüğünün yetkisini incelemesi gerekmektedir. Müdürlüğün yetkili olmaması halinde verilecek olan karar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden ret hükmü kurmaktan ibaret olmalıdır.

Dava konusu icra takibinin ve itirazın iptali davasının aynı yerde açılması gerekmediği gibi, İİK'nın 50/1. maddesinde, HMK'nın yetkiye dair hükümlerinin kıyas yoluyla tatbik olunacağı düzenlenmiştir.

Buna göre, HMK'nın 6. maddesi hükmü uyarınca kural olarak yasada aksine hüküm bulunmadıkça davanın açıldığı tarihte davalının ikametgahı sayılan yer mahkemesi yetkili ise de, davacı tarafından davalıya otopark hizmeti verilmesine ilişkin olarak karşılığı hizmet bedelinin tahsili istendiğinden bu durumda taraflar arasında akdi ilişkinin bulunduğunun kabulü gerekir.

Dava konusu icra takibine konu edilen bir para alacağı olup, Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi gereğince para borcu alacaklıya götürülerek ödenmesi gereken borçlardan olduğuna göre, davacının yerleşim yeri icra dairesi ve mahkemeleri de yetkilidir.

Davacı alacaklının yerleşim yeri Şanlıurfa olduğuna göre, davalının icra dairesinin yetkisine itirazının reddine karar verilerek işin esasına girilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Somut olayda, HMK m.10 ve TBK m.89 uyarınca yetkili bulunan Şanlıurfa İcra Dairelerinde takip yapıldığı anlaşılmakla, yetkili icra dairesinde takip yapılmaması nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353(1)a-4 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.