İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/901 K.2022/748

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalı şirket aleyhine faturalara dayalı cari hesap alacağın tahsili için girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı tarafından yapılan taşımada emtianın hasarlı olarak teslim edildiğini, söz konusu emtianın yer aldığı paletlerin tırlar içerisinde öne arkaya doğru düştüğü, kayışlarının çok sıkı şekilde bağlanmış olması sebebiyle kutuların kesildiğinin, paletlerin çoğunun kırık olduğunun ve bu sebeple paletlerin içerisindeki emtianın büyük ölçüde hasara uğradığının tespit edildiğini, hatta taşıyıcı firma çalışanı şoförünün emtianın alıcıya teslimi sırasında kızgın tavırlar sergilediğini,

paletlerin üzerine çıkmak suretiyle mukavva kutu mahiyetindeki emtianın ezilip kırılmasına ve taşıma sırasında oluşan hasarın daha da artmasına sebebiyet verdiğini, CMR belgelerine, dava dışı alıcı şirket çalışanı tarafından düşülen not uyarınca hasarın söz konusu taşımalar sırasında meydana geldiğinin sabit olduğunu, iş bu hasarlı ürünlerin yerine yenilerinin üretimi ile yeniden İngiltere’ ye nakliyesinden kaynaklanan zararın bir kısmının davacıya yansıtılacağı hususunun davacıya iletildiğini, davacının işbu hasar bildirimini dikkate almaksızın,

kusurlu nakliye hizmetine ilişkin her biri 5.200 Euro olan toplam 10.400 Euro iki adet navlun faturasını keşide ederek müvekkile gönderdiğini, müvekkilin iş bu faturalara istinaden davacıya hasarlı ürünlerin yenilerinin temini ve yeniden İngiltere’ye nakliyesinden kaynaklanan zararını mahsup ettikten sonra geriye kalan 50.000 TL’yi 12.10.2018 tarihinde ödediğini, davacının müvekkilin işbu mahsup talebini dikkate almayarak 3.192,90 Euro bakiye navlun alacağı için söz konusu icra takibini başlattığını belirterek takas ve mahsup talebinin kabulü ile davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, davacı taraf taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında davalı için 2 ayrı araçla yaptığı taşımalar karşılığında navlun bedelinin tahsilini talep ettiği, davacının yaptığı taşımalar sunulan CMR taşıma belgeleri ve taraflar arasındaki sözleşmeye göre ispatlandığı,

davalı taraf davacıyla yaptığı taşımalarda bir kısım ürünlerde hasar oluştuğunu, bu nedenle yeniden ek mal göndererek ek bedel ve ek navluna katlandığını ileri sürmüşse de dosyaya sunulu belgelerden davalının daha sonraki gönderiminin davacıyı yukarıda belirtilen 2 araçlık taşıması sürecinde meydana gelen hasarlardan kaynaklı olduğu davalı tarafça ispatlanamadığı, bunun yanında taraflar arasındaki sözleşmede navlun alacağı bakımından takas mahsup yasağı kararlaştırıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle.

CMR hükümleri gereğince davacı taşımacının navlun alacağını doğuran taşıma ya da taşımalarda meydana geldiği ileri sürülen hasarın oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi ve davalı tarafın mahsup talebi gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerektiğini, "15.08.2018 tarihli karayolu ihracat navlun sözleşmesi", davacı tarafça tek taraflı olarak düzenlenmiş olup taraflarca imza altına alınmadığını, bu bakımdan sözleşmede öngörülen "takas-mahsup yasağı" müvekkilini bağlamayacağını, hatalı yüklemenin söz konusu olması durumunda davacı taşıyıcının nezaret etme yükümlülüğünü ihlal ettiğinden ortak kusurunun olduğunu, kaldı ki,

ilgili takipte Euro cinsinden alacağa uygulanacağı belirtilen faiz oranı fahiş olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, navlun faturalarına dayalı cari hesap bakiye alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır. İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Uyuşmazlık temelde, taşımaya konu emtianın hasarlandığı iddiasına dayalı olarak davalının takasa konu alacağının bulunup bulunmadığı noktasındadır. Uluslararası kara taşımacılığından kaynaklanan uyuşmazlıkların Türk Ticaret Kanununun taşımaya ilişkin hükümlerine göre değil, uluslararası bir anlaşma olan CMR (Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyat İçin Mukavele Sözleşmesi) hükümlerine göre çözümlenmesi gerekir.

CMR 17/1 maddesi uyarınca taşımacı yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar,bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur.

CMR’nin 30/1 maddesi uyarınca ise, alıcının taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden 7 gün içinde durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu hususun onun yükü sevk mektubunda belirtilen şekilde aldığına kanıt oluşturacaktır.

Somut olayda, davaya konu emtianın taşınması hususunda tarafların anlaştıkları, taşımaya konu emtianın hasarlı olarak alıcısına teslim edildiğine ilişkin olarak dosyaya sunulan CMR senedinde herhangi bir kayda rastlanılmamış ise de, dosyada yer alan taraflar arasında e-posta yazışmalarından davacı taşıyıcıya hasar ihbarının yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olmakla beraber, davalı taşıtan satıcı olup, 17/08/2018 tarihli satım faturası ve CMR senedinden davaya konu emtianın satış şeklinin CIF, teslim şeklinin vesaik mukabili olduğu görülmüştür.

CIF teslim şeklinde, mallar nakliye aracına uygun şekilde yükletildikten ve taşımada oluşabilecek hasarlar için emtia alıcı adına sigorta ettirilip ücreti ödendikten sonra aynı satış konusu mallar üzerinde satıcının artık bir menfaati kalmayacağından ilke olarak taşıma sırasında oluşacak hasarlardan dolayı satıcının talep hakkı bulunmamaktadır.

Nitekim vesaik mukabili ödemede satım bedeli ödenmeden mal alıcıya teslim edilemeyecek olup, somut olayda taşımaya konu emtianin alıcısına teslim edildiği ihtilafsız olmasına ve hasara uğrayan emtia nedeniyle zarara uğrayan alıcı firmadan temlikname alındığı ileri sürülmediğine göre davalı satıcı taşıtanın davacı taşıyana karşı takas mahsup talebi dinlenemeyeceği gibi davalının daha sonraki alıcısına yapmış olduğu bedelsiz gönderiminin dava konusu taşıma sürecinde meydana geldiği iddia edilen hasardan kaynaklı olduğu ispatlanamadığı gözetildiğinde mahkemece yazılı şekilde karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.

Ne var ki, CMR Konvansiyonun 27. maddesine göre, yabancı para üzerinden talep edilen tazminat bakımından uygulanacak faiz oranının yıllık %5 olarak kabul edilmiş olmasına rağmen, T.C. Merkez Bankası'nca döviz tevdiat hesabına uygulanan faiz oranına hükmedilmesi isabetli bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ancak yeniden yargılamaya gerek olmadığından davanın kabulü ile Bakırköy ...

İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasında yapılan takibe davalının itirazının iptali ile 3.192,90 Euro alacağa takip tarihinden itibaren CMR madde 27/1 gereğince işletilecek yıllık %5 oranında uygulanacak faizi ile birlikte takibin devamına ve asıl alacağın %20'si oranında 3.959,83 TL icra inkar tazminatına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

09/06/2022