İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/904 K.2022/965

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı sigortalı ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti. arasında Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, müvekkili şirketin sigortalısına ait mermerlerin Çin'den, Türkiye Pendik'e getirmek üzere davalı şirket tarafından taşındığını, söz konusu emtia varış limanına ulaştığında içerisindeki mermerlerin kırıldığını, dava dışı sigortalı şirketin zararın tazmini üzerine müvekkili şirkete başvuru yapıldığını, müvekkili şirketçe yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde zararın davalı taşıma şirketinden kaynaklandığını ve hasar bedelinin 3.042,53USD olduğunun tespit edildiğini ve müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalıya 9.896,97TL ödeme yapıldığını,

dava dışı müvekkili şirket sigortalısı tarafından davalıya mermerlerin zarar görmesi nedeniyle oluşan zararın davalı şirkete rücu edileceğinin ihtar edildiğini, müvekkili şirketin yapılan ödemenin rücuen tahsili için davalı şirkete talepte bulunulduğunu ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenle müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyası ile takibe geçildiğini, davalının takibe itirazı neticesinde takibin durduğunu beyan ile davalı şirketçe İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasındaki takibe itirazının iptali ile takibin devamına, davalıya alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ödeme tarihinden itibaren 90 gün içinde rücu davası açılması gerektiği halde dava açılmadığından hak düşürücü süreden dolayı davanın reddi gerektiğini, husumet itirazlarının bulunduğunu, dava sonucu doğabilecek sorumluluktan dolayı ...’ye davanın ihbarının talep edildiğini, hasarın müvekkilinin sorumluluğunda gerçekleştiğinin ispat edilmesi gerektiğini, hasarın hangi aşamada ve neden kaynaklandığının belli olmadığını, davacı tarafından teminat altına alınan sigortalının emtialarının deniz taşıması nedeniyle hasar gördüğüne dair somut hiçbir delil olmadığını,

teslim alınma aşamasında emtiaların hasarlı olduğuna dair tutulan tutanak olmadığını, emtiaların limanda sigortalının çalışanlarına veya yetkililerine sağlam teslim edildiğini ve müvekkilinin tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni gösterdiğini, davacının ibraz ettiği taşıma irsaliyesinin kara taşımacılığıyla ilgili olduğunu, bu belgenin hasarın deniz taşımacılığından kaynaklandığını göstermeyeceğini, ayrıca üzerindeki şerhin hangi aşamada ve süreçte yazıldığının da belli olmadığını, hasarın davalının sorumluluğunda ve deniz taşımacılığından kaynaklandığının ispat edilmesi gerektiğini,

hasar ihbarının süresinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda,"...31.10.2015 tarihli hasar tutanağına göre;26.05.2015 tarihinde araç üzerinde alıcının deposuna getirilen ... nolu konteyner açıldığında içindeki mermerlerin kırılmış olduğu görülerek hasar tutanağının tanzim edildiği ve alıcı firma yetkilisi, araç şoförü ve depo sorumlusu tarafından imzalandığının görüldüğü, ...

Sigorta Ekspertiz Hizmetleri şirketinin 12.12.2015 tarihli Ekspertiz Raporunda, kırılmanın sefer sürecinde olağanın üstünde savrulma, sert şekilde yere bırakılma vb. nedenlerden kaynaklanmış olabileceği kanaatinin belirtildiği, mahkememizce atanan alanında uzman teknik bilirkişi heyetinin hasarın oluş şekline ilişkin kanaatlerine dosya kapsamı deliller ile uyumlu olup objektif kriterlere dayanması nedeniyle mahkememizce de itibar olunduğu, buna göre, dosyadaki bilgi, belge ve fotoğraflardan ... nolu konteynerin dış görünüşünde bir çarpma sonucu oluşmuş herhangi bir fiziki hasardan söz edilmediği,

ekspertiz raporundaki fotoğraflardan görüldüğü üzere taşıma sırasında mermerlerin içinde bulunduğu paletlerin yan yattığı, devrildiği ve hasara neden olduğu, mermerlerin üzerinde bulunduğu paletlerin konteyner içinde deniz aşırı taşımaya uygun olarak sabitlenmediği, mermer plakaların taşınması, istiflenmesi, araca indirilip bindirilmesi esnasında daha özel ihtimam gerektiren emtialar olduğu, tüm plakaların tek tek ambalajlanıp ve aralarına sarsıntıyı alacak özel malzeme koyarak sandıklandığı,

sandıklardaki mermer plaka sayısının da minimum sayıda olması gerekeceği, ekspertiz raporundaki resimlerden de görüleceği üzere, mermer plakaların, üstelik de oldukça uzun bir nakliye mesafesi söz konusu olmasına rağmen ihtimam gösterilmeden, iyi bir şekilde ambalaj yapılmadan sandıklandığı, ibraz edilen konşimento incelendiğinde, üzerinde “Shipper’s load, stow, weight and count “ kaydının bulunduğu, bu kayıtlarda, söz konusu malların konteynere yüklenmesi, istiflenmesi, sabitlenmesi, sayımı ve son olarak kapıların mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleyen/gönderenin sorumluluğunda yapılmış olduğunun anlaşıldığı,

bu şekilde emtianın sigortalı tarafından kötü istifi ve lashinginden davalının sorumlu tutulamayacağı" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; bilirkişi raporunun dosyadaki mevcut delillerle ve eksper raporuyla çeliştiğini, yeni bilirkişi atanarak çelişkinin giderilmediğini, raporda eksper raporunun dikkate alınmadığını, gönderici sigortalı sorumluluğunu en doğru şekilde yerine getirdiğini, taşıyan davalının konteynerin sert taşıması ve gerekli özeni göstermemesi sebebiyle dava konusu zararın ortaya çıktığını, konteynerin dışardan darbe almamış olmasının malların dikkatsiz taşındığı,

savrulduğu anlamının önüne geçmediğini,Raporda hasarın yüklenicinin kötü istifi ve kifayetsiz lashingi sebebiyle meydana geldiği ön kabulüyle hareket edildiğini, 12.12.2015 Tarihli ekspertiz raporunda mermer plakalarının kırılma şeklinden sefer sürecinde olağanın üstünde bir savrulma, sert şekilde bırakılma vb. bir nedenden hasar meydana geldiği kanaati oluştuğunun belirtildiğini, taşınan emtianın ambalajında veya işaretlerinde eksiklik veya uygunsuzluk olmadığı gibi eşyanın niteliğine uygun ambalaj yapılmış şekilde davalıya taşınmak üzere teslim edildiğini, sigortalı yetkililerin ihmalinin söz konusu olmasının da mümkün olmadığını,

zaten sigortalı yetkililerinin emtiayı en son teslim alan ve öncesindeki aşamalara dahil olmayan taraf olduğunu, emtianın taşıma sırasında hasarlandığı ortada olup; ambalajın yetersiz olduğu veya emtianın denizyolu taşımasına uygun olmadığı gibi bir tespite de varılmadığını, Emtianın taşıma sırasında hasarlandığı ve bunun gerek taşıma irsaliyesine şerh düşülerek kayıt altına alındığına;

gerekse ekspertiz raporu ile tespit edildiğine dair delillerinin dosyada mübrez olduğunu, davalının taşıyan sıfatı ile hasardan sorumlu olacağını, aksinin kabulü halinde taşıyanın sorumluluğunun kanuna aykırı olarak daraltılmış olacağını, bunun ise ticari işin niteliğine ve kanunda düzenlenen sorumluluğa ilişkin hükümlerin ihlalini oluşturacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine uyarınca konteyner içerisinde gemi ile taşınan malda taşıma sırasında meydana geldiği ileri sürülen hasar nedeniyle sigorta şirketi tarafından sigortalıya ödenen hasar bedelinin davalı deniz taşıyıcısından tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş bu karar karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

6102 sayılı TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.

Taşıyan, TTK'nın 1178. maddesi uyarınca navlun sözleşmesinin ifasında, özellikle eşyanın yükletilmesi, istifi, elden geçirilmesi, taşınması, korunması, gözetimi ve boşaltılmasında tedbirli bir taşıyandan beklenen dikkat ve özeni göstermekle yükümlüdür.

Dava konusu taşımaya konu emtianın satış şekli Fob Satış olarak belirlenmiş olup, Fob satımda satıcı yükleme limanında malı alıcı tarafından temin edilen gemi bordasına yüklenmesi ile malı teslim edilmiş olup, bu aşamadan sonra tüm sorumluluk alıcıya ait olacaktır.

Taşmaya konu emtianını teslimi ile hasarın sigortalı alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunmasına göre davacı sigortacının halefiyet hakkı doğmuş ve davacının taşımaya konu zarar nedeniyle dava açma hakkı ve aktif dava ehliyeti bulunduğu anlaşılmıştır.

Somut olayda, ... nolu konteynır içerisinde taşınan 8 kap/25000 kg mermer emtiasının alıcısına teslimi sırasında hasarlı olduğunun tespit edilmiş ancak, söz konusu hasar nedeniyle TTK 'nun 1185.maddesine göre taşıyıcıya süresinde hasar ihbarının yapılmamıştır.

Bu durumda hasarın, yük taşıyıcının sorumluluk alanında iken ve taşıyıcının kusuruyla meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanması gerekmektedir.Taşımaya esas konşimentoda ”Shıpper's Load, Stow Weigt And Count" kaydı mevcut olup, taşıması yapılan emtianın konteyner içerisinde yüklenmesi, istifi lashingi (sabitlenmesi), sayımı ve konteynerin mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleyici, yükleten/gönderen ... Ltd. tarafından gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre taşıyan mühürlü konteyner içindeki istif ve leasingi kontrol etmesi mümkün olmadığından taşıyıcının mühürlenmiş konteyner içerisindeki ambalajlamaya müdahale edemeyecektir. Taşıyan'ın sorumluluğu konteynırın gemiye usulüne uygun yüklenmesine nezaret etmekle sınırlı olacaktır.

Exper raporunda zararın muhtemelen konteynerin belli bir yükseklikten zemine hızlıca bırakılması veya seferde olağan üstü savrulma veya benzeri ani ve sert bir tesire maruz kalması sebebiyle meydana gelmiş olabileceği belirtilmiş olup,bu hususta somut bir tespit yapılmadığı gibi davacı tarafından dosya kapsamına göre bu hususun ispatına elverişli somut bir delil de sunulmamış olması ve konteynerin dış görünüşünde bir çarpma sonucu oluşmuş herhangi bir fiziki hasar da bulunmamasına göre konusunda uzman hüküm ve denetime elverişli bilirkişi raporuna göre, hasarın emtianın konteyner içinde deniz aşırı taşımaya uygun şekilde yükleme,

istifleme ve bağlama işlemlerinin yapılmamış olmasından kaynaklandığının kabulü gerekmiştir. Konteynerin satıcı firma tarafından mühürlenerek yani kapakları kapalı bir şekilde davalı taşıyıcıya teslim edilmiş olması ve hasarın davalının nezaret görevine aykırı eylemlerden meydana gelmemesine göre davalı hasardan sorumlu olmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır. usul ve yasaya uygundur. Bu itibarla. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.