İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/979 K.2022/1066

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalıya ait yüklerin konteyner içerisinde taşındığını, konteynerin boşaltılıp iade edilmesinde gecikme yaşandığını, bu nedenle müvekkilinin demuraj alacağının doğduğunu, bu alacak nedeniyle düzenlenen 11/01/2016 tarihli 10.500,00 USD bedelli demuraj faturasının davalıya gönderildiğini, davalı demuraj faturasına itiraz etmediği halde fatura bedelini ödemediğini, bu nedenle davalı aleyhine İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının kötüniyetli olarak takibe itiraz ettiğini ileri sürerek davalının itirazının iptali ile icra takibinin devamına, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflararasında demuraj ücreti konusunda yapılmış herhangi bir sözleşme bulunmadığından demuraj ücreti istenemeyeceğini, öte yandan taşınan malın yükleteni ve taşıtanının da müvekkili firma olmadığını, ayrıca malın müvekkilinin bilgisi dahilinde gelmediğini, müvekkilinin malın nezaman geleceğini bilmediğinden gecikmeden kaynaklı demuraj ücretinin istenemeyeceğini, talep edilen demuraj ücretinin de fahiş olduğunu, demuraja girmeyen free time süresi 7 gün olduğundan bu anlamda da talebin fazla olduğunu savunarak davanın reddi ile davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...dava konusu taşımaya ilişkin ... nolu konişmentonun gönderilen hanesinde davalı şirketin unvanının yer aldığı, ihbar adresi olarak da davalının adresinin gösterildiği, taşımanın davacı ... Ltd şirketi tarafından yapılıp, yük teslimat formu (ordino) ... AŞ tarafından düzenlendiğinden ...

Konteynerin davacının acentesi olduğu, davacının ... nolu konişmento tahtında taşıdığı bir adet konteyneri davalıya teslim ettiği, dosyaya sunulan demuraj hesaplama çıktısında konteynerin geliş tarihinin 29/06/2015, taşıyana boş olarak iade tarihinin ise 05/01/2016 olarak belirtildiği, davalı tarafın mal teslimine ve konteynerin tesliminde ki gecikmeye karşı bir itirazının olmadığı,

TTK'nun 1203.maddesine göre eşyanın taşıtandan başka bir kişiye teslim edilmesi halinde bu kişinin navlun sözleşmesi veya konişmento uyarınca eşyanın teslimini istediğinde konişmento hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle yükümlü olduğu, davalı malı teslim almakla konişmentonun tarafı haline gelip, konişmento hükümleriyle bağlı olduğundan konişmentoda konteyner iadesinde gecikme olması halinde demuraj ücreti ödeneceğine dair kayıt gereğince demuraj ücretinden sorumlu olduğu,

bilirkişi raporlarında davacı taşıyıcının konişmentoda atıf yapılan tarifeye göre 05/01/2016 tarihinde iade edilen konteyner için isteyebileceği demuraj ücretinin 10.300,00 USD olduğu, davacının ticari defter kayıtlarındaki bilgilere göre davalının davacıya 5.078,82TL depozito - teminat ödemesi yaptığı anlaşıldığından sözkonusu teminatın alacaktan mahsup edilmesi gerektiği, 5.078,82 TL'nin takip tarihindeki kur üzerinden 1.636,74 USD 'ye tekabül ettiği, bu miktar 10.300,00 USD olan demuraj alacağından mahsup edildiğinde davacının tahsili gereken bakiye alacağının 8.663,26 USD olduğu tespit edildiğinden,

bu miktara yönelik takibe itirazın iptali ile 8.663,26 USD'nin takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işleyecek Dolar faizi ile birlikte davalıdan tahsili için icra takibinin devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, takdiren % 20 oranı üzerinden hesap edilen 1.732,65 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, davalı yanın kötü niyet tazminatı talebinin reddine.." karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; asıl taşıyan olan ... Ltd'ye, davacı ... Hiz.a.ş tarafından aynı miktarda ödenen demuraj bedeli bulunmadığını, müvekkillinden rucu yolu ile talebinin söz konusu olamayacağını, veya asıl taşıyan olan ...

Ltd tarafından müvekkiline gönderilmiş bir demuraj faturasının da bulunmadığını ve davacı firma kayıtlarında da olmadığını, Mahkemenin "uygulamada para tahsilinden sonra fatura almasının mümkün olduğu" yönündeki çıkarıma dayalı gerekçesinin kabul edilmeyeceğini, ayrıca, bilirkişi raporunun sonuç kısmındaki (9) nolu maddesine göre de, davanın açıldığı tarih veya bugün itibariyle davacının ...

Ltd'nin yetkili acentesi olup olmadığının dosyaya sunulan bilgiler kapsamında anlaşılmadığının tespit edildiğini, bu hususta davacının demuraj ödemesini asıl taşıyana ödediğine dair fatura kaydının bulunmama sebebini açıkladığını, davacının talepte bulunmak için taraf sıfatı dahi taşımadığını, açıklanan nedenlerle İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/36 E. ve 2019/257 sayılı, davanın kabulüne ilişkin kararının, İstinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava demuraj faturasına istinaden başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkinidir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş bu karara karşı davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Konteyner demuraj ücreti kural olarak navlun sözleşmesi veya konişmentoda konteyner demurajı ödeneceğine dair bir kayıt bulunması koşuluyla taşıyan tarafından talep edilebilecektir.

Konişmento veya diğer bir denizde taşıma senedinde konteynerin beklemesi ve gecikmesini durumunda doğan alacaklar için “taşıyanın tarifesi”ne atıfta bulunulur. Serbest zaman süresi ve hangi miktar üzerinden ne şekilde taşıyan lehine bekleme ve gecikmesi parası doğacağı tarifelerde yer alırken, konişmento veya diğer taşıma belgelerinde sadece atıf klozu bulunur.

Tarifenin bağlayıcı olabilmesi için -dürüstlük kuralı çerçevesinde- taşıtanın bunlara kolaylıkla ulaşabilmesi, bu hususta engel ile karşılaşmaması yeterlidir. Sadece tarifeye atıfta bulunulmuş olması BK m. 27 I açısından, yükle ilgilinin ekonomik varlığına veya ahlâka aykırılık teşkil etmez. Taşıyanın tarifesi, kendisine yapılan atfın yer aldığı navlun sözleşmesinin kurulduğu veya konişmentonun düzenlendiği andaki hâliyle bağlayıcı olur (Bkz.

Dr. Doğuş Taylan Türkel Deniz Ticareti Hukukunda Konteynerin Beklemesi Ve Gecikmesi Üzerine Bir İnceleme Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt: 21, Sayı: 2, 2019, s. 707-776).

Kural olarak demuraj ücretinden taşıtan davalı sorumlu olup,taşıyan dışında, alt taşıyan(organizatör)bu bedeli talep edebilmesinin öncelikli koşulu, demuraj bedelini asıl taşıyana ödemesi gereklidir. ... nolu 10/04/2015 tarihli yükleme limanı Nagoya/Japonya, boşaltma limanı Haydarpaşa, gönderici davadışı şirket, alıcısı davalı, taşıyıcı ...

Ltd.Şti olan konşimentonun demuraj ücretine konu ... numaralı konteynırdaki yükün taşımasına ilişkin düzenlediği ve taşıyanın tarifesine göre demuraj ücreti alınacağı belirtildiği görülmüştür. Davalı, davacının taşıyıcı ... Ltd.Şti'ye demuraj ücreti ödemediği ve acentası olduğu hususunun dosyadaki bilgiler ile tespit edilemediği ve davada taraf sıfatı bulunmadığını ileri sürmektedir.

Somut olayda davacı demuraj faturasını kendi adına kesmiş ise de davaya konu taşımaya ile ilgili gümrük özet beyanını vermiş,credit note da davadışı taşıyıcıya borcunu bildirmiş ve faturada ... Ltd.Şti'nin taşıyıcı olduğu konşimento ve konşimentoda belirten konteynıra atıf yaparak düzenlemiş olmasına göre taşıyıcının acentası olduğunun kabulü gerekmiştir.

Buna göre alt taşıyan sıfatı bulunmayan davacı yönünden alt taşıyan için öngörülen demuraj faturasının öncelikle asıl taşıyana ödenmesi koşulu eldeki davada aranmayacaktır. Davacı 6102 sayılı TTK 105/2 maddesi gereği taşıyıcının acentası olarak taşıyana izafeten takip yapması ve dava açmasına göre davada aktif husumetinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davalının yurt dışından ithal ettiği süresi içinde varış kendisine ihbar edilerek emtiası teslim edilmiş olup, taşımaya konu konşimentoda taşıyanın tarifesine atıf yapılmıştır.

Bu durumda, davacının konteyner demuraj alacağını davalıdan talep etmekte haklı olup,davalının kabulünde olduğu gibi 7 günlük serbest süreye rağmen faturada belilirtilen ve davalı lehine olan ve 10 günlük serbest süre dikkate alınarak yapılan hesaplamaya göre davacının davalıdan demuraj ücreti talebinin yerinde olduğunun kabulü gerekir.

Buna göre mahkemece davalı tarafından yatırılan teminat mahsup edilmek suretiyle hesaplanan demuraj ücreti yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.