İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1590 K.2025/113

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plâkalı, ... şasi numaralı, 2011 model, ... marka ve tip aracın, davalılardan ... A.Ş. tarafından müvekkiline satıldığını, aracın ... Ekspertiz Raporu formuna güvenilerek satın alındığını, ... Ekspertiz Formunda ekspertizi yapan yetkili satıcı olarak da ... Tic.A.Ş. olarak belirtildiğini, formu düzenleyen ve antette görünen ...'in ise başka bir ticari Unvana sahip, ...

Ticaret A.Ş. olarak geçtiğini, aracın, tesliminden sonra, müvekkili şirket yetkilisince, araçta bazı problemlerin mevcut olduğunun fark edilmesiyle, aracın ...'a götürüldüğünü ve 19/03/2019 tarihli Ek İş Formu ile aracın yağ yakma problemi ile ilgili olarak motor revizyonunun yapılmasının ve seperatör değişmesinin, motor güncellemesinin yapılmasının gerekli olduğunun, bu işlerin yapılması için de 18.927,59 TL. ödeme yapılmasının gerekli olduğunun tespit edildiğini, bunlara ek olarak da şanzumanda da problemler olduğunu, ancak, buna istinaden, müvekkili tarafından yapılması gereken ödemelerin henüz tespit edilmediğinin bildirildiğini,

müvekkilinin, belirlenen bu söz konusu ayıp durumunu öğrenir öğrenmez gerekli bildirimi yaptığını, aracın satımından önce 97.758 km. yol yapmış bir araç olduğunu, bu nedenle satış öncesinde tespitler yaptırıldığını, temiz zannedilen aracın durumu gözetilerek satın alma işleminin yapıldığını, müvekkilinin araçtan beklentisinin, olağan küçük masraflar haricinde başkaca masraf çıkartmaması olduğunu, söz konusu onarımı gerektiren arızaların, aracın fazlaca kilometre yapmadan henüz 1 aylık kullanımda ortaya çıktığını, aracın bazı problemleri olduğunun,

bunun için onarım gerektiğinin ve bu denli masraf ödenmesi gerektiğinin müvekkili şirketin bilmiş veya bilebilecek durumda olması halinde, ilgili satım bedelinin ödenerek bu hukûkî işlemin yapılmayacağını, ayıp ihbarının TTK md. 18/3 uyarınca, Bakırköy ...

Noterliği'nin 20/03/2019 tarihli, ... yevmiye no. lu İhtarnamesi ile davalılara yapılmış olduğunu, davalıların, satın alman araçta çıkan gizli ayıptan dolayı çıkan masraftan sorumlu olduğunu, müvekkili şirkete davalı taraflarca satılan malın ayıplı olması nedeniyle uğranılan tamirat zararının reeskont avans faizi ile ödeme tarihi itibariyle tazminine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; aracın trafiğe çıkış tarihinin 06/12/2010 olduğunu, dava tarihi itibarı ile 2 yıllık garanti süresinin dolmuş olduğunu, bu nedenle, davacının bu korumadan yararlanamayacağını, araçta, beklenilen faydayı, elverişliliği önemli suretle azaltan veya tamamen ortadan kaldıran, kullanıma engel herhangi bir problem, kusur, Ayıp/Gizli ayıp veya üretim hatası bulunmadığını, bu nedenle, seçimlik haklarını kullanma koşulları oluşmadığından, öncelikle usulden reddine, aksi halde, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...

Somut olayda satın alınana araçta yapılan incelemede satın alma esnasında makul ve yeterli bir süre inceleme ile anlaşılmayacak arızaları nedeni ile 6102 sayılı TTK'nın 22. Mad, TBK’nın 222 ve devamı maddeleri kapsamında gizli ayıplı mal niteliğinde olduğu ve aynı yasada belirtilen seçimlilik haklarını kullanmak için gerekli yasal şartların oluştuğu sonucuna varılmıştır. Davacı seçimlik haklarından araçtaki ayıp oranında bedelden indirim hakkını kullandığı anlaşılmaktadır.

Davaya konu araçta yer alan ayıp miktarının davalı ... A.Ş.den ayıplı malın satımından kaynaklanan borcu nedeni ile diğer davalı ... A.Ş. Den alınan hizmetin ayıplı olması nedeni ile her iki davalının ayıplı maldan birlikte sorumlu oldukları anlaşıldığından davanın kabulüne," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; derhal ihbar şartının yerine getirilmediğini ve bu yönüyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, ayıplı mal nedeniyle açılacak her türlü davanın iki yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğunu, aracın trafiğe çıkış tarihinin 31.03.2010 olduğu gözetildiğinde, dava tarihi itibariyle davacının talep ve dava hakkının zamanaşımına uğradığını, mevzuat ile sağlanan korumadan yararlanamayacağının açıkça anlaşılmakta olduğunu, aracın garanti süresini aştığını ve garanti kapsamında olmadığını,

araçta tekrarlayan/giderilemeyen ve araçtan faydalanmayı ortadan kaldıran bir kusur / ayıp / gizli ayıp veya üretim hatası bulunmadığını, bu andan itibaren davacının seçimlik haklarını kullanmasının ve huzurdaki davanın talep koşullarının oluşmadığını, davanın kabulüne karar verilmesinin MK 2 dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, davacı/müşteriden kaynaklanan hasarların aracın değerin düşmesine yol açtığını, sigorta - hasar kayıtlarının ve aracın fiilen incelenmesi suretiyle, Yargıtay kararları gereği mahsubu gerektiğini, Yerel Mahkemenin hatalı değerlendirme ile tesis ettiği kararın kaldırılmasını,

yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiği iddia olunan aracın ayıbının giderilmesi için ödenen tamir bedelinin tahsili istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalılar istinaf yasa yoluna başvurmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, sözleşmeye konu aracın ayıplı olup olmadığı, süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığı, delillerin takdirinde hata edilip edilmediği noktasındadır.6098 sayılı TBK’nın 227.

Maddesi uyarınca satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı: “1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme. 2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme. 3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme. 4. İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme” seçimlik haklarından birini kullanabilir.

Alıcının genel hükümlere göre uğradığı diğer zararlar için tazminat isteme hakkı saklıdır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 23/1-c maddesi. "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir.

Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde düzenlenmiştir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 223/2.

Maddesine göre ise, alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.Öğretide ayıp satılanda, vadedilen niteliklerin bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliğin bulunmaması ya da bulunmaması gereken bir kusurun ya da eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince ondan beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali olarak tanımlanmakta ve maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde sınıflandırılmaktadır.Maddi ayıp bir malda madden hata bulunmasıdır (örneğin malın yırtık, kırık, bozuk, lekeli olması gibi).

Hukuki ayıp malın kullanımının hukuken sınırlandırılmış olmasıdır (malın üzerinde rehin, haciz, intifa hakkı gibi kısıtlamalar bulunması gibi). Ekonomik ayıp ise malın iktisadi vasıflarında eksiklik olmasıdır(Yargıtay HGK'nın 24.05.2017 tarih, 2017/19-1633 E.- 2017/1013 K. Sayılı kararı).

Satıcının ayıba karşı tekeffül borcunun doğabilmesi için ayıbın sözleşmenin kurulduğu anda mevcut olması, ayıbın önemli olması, alıcının sözleşmenin kurulduğu anda ayıbın varlığından haberdar olmaması ve en nihayetinden alıcının kendisine düşen muayene ve ihbar yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gerekir. Aksi halde satılan, alıcı tarafından mevcut haliyle kabul edilmiş sayılır. 6098 sayılı TBK 231.

Maddesi "Satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def’i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz." düzenlemesini içermektedir. Davacı dava dilekçesinin talep sonucunda aracın ayıbının giderilmesi için yaptığı gideri talep etmiş olmakla TBK 127/1 maddesinde düzenlenen ücretsiz tamir hakkını seçmiş olduğu anlaşılmaktadır.Dosyaya toplanan deliller ile dava konusu araca davalı ...

A.Ş tarafından 03/10/2018 tarihinde araç 97.578 Km de iken ekspertiz raporu düzenlendiği, aracın diğer davalı ...

A.Ş tarafından davacıya 20/02/2014 tarihinde satışının yapıldığı, satış aşamasında bahsi geçen ekspertiz raporuna dayanılarak satışın gerçekleştiği, aracın 18/03/2019 tarihinde 98.825 km de iken yağ yakma problemi ile servise başvurulduğu, araçta motor revizyonu, (separatör değişmesi), motor yazılım güncellemesi gerektiği hususları servis tarafından belirlenmiş bu işlerin 19.585,48 TL bedelli yapılacağı belirtilerek fatura düzenlenmiştir.Davacı tarafça durumun ortaya çıkması ile 20/03/2019 tarihli noter ihtarı ile durum her iki davalıya ihbar edilmiştir.Denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli bilirkişi raporu ile;

araçlarda belirli bir değeri olmamakla birlikte dava konusu araçta bulunan motora muadil motorların revizyon ömrünün 400.000 KM ve üzeri olduğu, motorun 98.825 km de iken revizyon görmesinin motorda olağan aşınma dışında etkili olan bir sorunun bulunduğunu gösterdiğini, aşırı yağ tüketiminin kullanım hatasında kaynaklanmayan imalat hatasına dayalı arıza olduğu, dava konusu araçtaki aşırı yağ tüketiminin giderilmesi için revize edilmesi ve revize esnasında motor separatörünün değişimi ve yazılım güncellemesi yapılmasının imalat hatasından kaynaklanan ayıp niteliğinde olduğu,

bu arızanın aracın 1.247 km kullanımıyla ortaya çıktığı, bu hususların gizli ayıp olduğu, ekspertiz raporunun gerekli ölçüm yapılmadan hazırlanmış olması nedeniyle sorumluluklarının bulunduğu, dosyaya ibraz edilen faturanın ayıbın giderilmesi için yapılacak işlemler ile uyumlu olduğu görüşü bildirilmiştir.Süresinde ihbar şartının yerine getirildiği, TBK 231.

Maddesinde öngörülen zamanaşımı süresinin geçmediği, aracın gizli ayıplı olduğu, gizli ayıptan satıcının sorumlu olduğu, ekspertiz raporunu düzenleyen davalınında hizmetin ayıplı olması nedeniyle sorumluluklarının bulunduğu anlaşılmakla ilk derece mahkemesince davanı kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalılar vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.