İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1874 K.2021/1440

Taraflar arasındaki ihtiyati tedbire itirazın incelenmesi hakkında kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın reddine yönelik olarak verilen karara karşı süresi içinde ihtiyati tedbire itiraz eden ... AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati tedbir isteyen vekili, Talebe konu malların, ... numaralı konşimento tahtında ... (Çin) Limanından yüklendiğini, ve İstanbul Limanı’na dava dışı fiili taşıyan “...

LTD” şirketi tarafından deniz yolu ile taşındığını ve Türkiye’de yerleşik acente olarak da davalı firma, ifa yardımcısı – doğrudan temsilci olarak yer aldığını, Konişmentolarda kayıt düşüldüğü üzere ‘’...’ kaydı ile navlun peşin ödendiğini ve CFS – tam konteyner yükü taşıması esasına göre taşıma taahhüt edildiğini ve gerçekleştiğini, davalının acentesi olduğu taşıyan nam ve hesabına hareketle malın geçici depolama yerinde-konteyner yükünü müvekkiline teslim etmesi gerektiğini, buna karşın tanımlanmamış alacak kalemleri iddiası ile malın teslimden kaçınıldığını,

TTK m.1202 gereği müvekkili ile davalı ve dolayısı ile taşıyan arasında ihtilafa konu olduğunu, Konşimento üzerine düşülen CFS/CFS; yani konteyner terminalinde taşımaya alınan malların varma yerinde yine konteyner terminalinde teslim edileceğine ilişkin anlaşma yapıldığını, navlun bedeli ve sigortayı da içeren faturalar düzenlendiğini ve navlun ücretinin taşıyıcıya taşıma başlamadan ödendiğini veya varma yerinde gönderilenden açıkça talep edilmeyeceğini, müvekkilinin ithal ettiği emtialar için kendisine veya belirtilen geçici depolama yerine teslim edilene kadar olan ödemeyi zaten yükün Çinli ihracatçılarına tam olarak yaptığını,

davalı ile de doğrudan bir ticari ilişkisi bulunmadığını, taşıyana karşı da müvekkilinin herhangi bir ödeme yükümlülüğü bulunmadığını, 2 adet faturada, Fatura 1'de Dıth Terminal 312,20 USD, Dıth Free Out- Tahliye Bedeli 312,20 USD, Dıth Forwardıng Bedeli 223,00 USD, Dıth Lcl Hizmet Bedeli 50,00 USD+KDV, Dıth Ens Bedeli 50,00 USD+KDV, Dıth Isps- Taşıyıcı Güvenlik 40,00 USD+KDV olmak üzere toplam 1.012,60 USD ve Fatura 2'de Dıth Free Out- Tahliye Bedeli 25,20 USD olmak üzere toplam 1.037,80.USD tutarın bulunduğunu, bu nedenle malın tesliminin talep edilme zaruriyeti doğduğunu,

24.06.2021 tarihli ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesinin Ambarlı Gümrük Müdürlüğü'nce aynı gün işlemleri tamamlanarak kapandı statüye geldiğini, Ambarlı Gümrük Müdürlüğünün mevzuat gereği yüklenen görev ve yetkileri çerçevesinde kontroller yapıldıktan sonra gümrük idaresinin malı taraflarına teslim etmesi gerekir iken eşyadan el çektiğini ve davalı firmanın yukarıda bahsi geçen ücretlerin ödenmesini ve ordino belgesi alınmasını aksi halde malı teslim etmeyeceğini bildirdiğini ileri sürerek teminat karşılığında 24.06.2021 tarihli ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi konulu malın taraflarına teslimine karar verilmesini

talep etmiştir. Karşı taraf ... AŞ vekili, taşıyan ile müvekkili arasında saklama/depolama hususunda hukuki ilişki olup, eşyanın teslimi konusunda taşıyanın ifa yardımcısı konumunda olduğunu, taşıyanın acentesi ... AŞ’den yükün teslimatı ile ilgili onayları olup olmadığının sorulduğunu ancak bu zamana kadar olumlu ya da olumsuz bir yanıt verilmediğini beyan etmiştir. Karşı taraf ...

A.Ş. vekili, talep eden ile müvekkili şirket arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığını, müvekkilinin, talep edenin Çin'den satın aldığı ürünlerin Türkiye'ye taşınması için anlaşma yapılan Çin'de mukim ...

Ltd.'nin ifa yardımcısı olarak taşıma işine dahil olduğunu, davaya konu malların 14.06.2021 tarihinde Ambarlı Limanı'na teslim edildiğini, malların limana tesliminden itibaren müvekkilinin taşıma işi ve dolayısıyla tüm sorumluluğunun sona erdiğini, ürünlerin teslimi konusu depolama şirketinin sorumluluğunda bulunduğu beyan etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 03.09.2021 tarihli kararında özetle; talebin ...'in Çin'den ithal ettiği ürünlerin konteynerler içerisinde gemi ile İstanbul Limanına getirildikten sonra alıcı konumundaki bu firmaya teslim edilmemesinden dolayı malların tedbiren teslimine karar verilmesi istemine ilişkin olduğu, talep edilen tarafça sunulan belge ve bilgilerden taşınan malların davacı tarafından "Freight Prepaid" kaydı ile navlun peşin ödenerek satın alındığı, malların gemiden tahliyesinden sonra gümrük işlemlerinin tamamlandığı ancak acenta onaylı konşimentonun Ambarlı Gümrük Müdürüğü'ne verilmediği gerekçesi ile ...'in malları limandan çekemediği,

TTK'nun 1202.maddesinde taşıyanın alacakları hakkında uyuşmazlık çıktığında çekişmeli tutarın mahkemece belirlenecek yere yatırılır yatırılmaz taşıyanın eşyayı teslim etmek zorunda olduğu hükmü düzenlendiği, TTK'nun 1202.maddesi gereğince olası ek masraflara teminat olmak üzere 1.037,80USD nin talep eden tarafça mahkeme veznesine depo edilmesi halinde Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nün 24.06.2021 tarihli ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi konulu malların talep eden şirkete teslimine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Karşı taraf ... AŞ. vekili, karşı taraf ...'in taşıyan ...

Ltd'nin acentesi olduğunu, müvekkilinin ise eşyayı tevdi ettiği geçici depo işleticisi ve eşya kendisine tevdi edilmiş olmakla, taşıyanın eşyanın gönderilene teslim borcunun yerine getirilmesinde ifa yardımcısı olduğunu, buna göre karşı taraf ile müvekkili arasındaki hukuki ilişkinin temelinin ''taşıma konusu eşyanın, taşıyanın teslim borcu kapsamında davacıya teslimi'' işlemi olduğunu, taşıyanın ifa yardımcısı olan müvekkilinin ...

Ticaret A.Ş'nin eşyayı talep edene teslim edebilmesi için talep eden tarafından orjinal konişmento nüshasının taşıyana veya yetkili temsilcisine geri verilmesi gerektiğini, ancak talep edenin konişmento nüshasını taşıyıcıya veya yetkili temsilcisine geri verdiğini ispatlamadığını, taşıma konusu eşya TTK.

Md. 1236 şartı yerine getirilmeden konişmentoda gönderilen olarak gözüken kişiye teslim edilirse, elinde orjinal konişmento nüshası olan üçüncü şahıs, taşıyandan eşyanın kendisine teslimini isteyebileceği gibi ademi teslim halinde mal bedeli için tazminat talep edebileceğini, taşıyanın da tazminat ödemekle sorumlu olacağını, bu itibarla ihtiyati tedbir yoluyla eşyanın tedbir talep edene teslimine karar verilmesinin gerekmesi halinde talep edenden alınması gereken teminatın, en az eşyanın piyasa değeri tutarında ve aynen USD cinsi olması gerektiğini,

tedbir dilekçesinin ekindeki gümrük beyannamesi ile sabit olduğu üzere eşyanın değeri 12.280 USD olduğunu, bu itibarla teminatın 12.280 USD arttırılmasına karar verilmesi gerektiğini belirterek tedbire itiraz etmiştir.

Talep eden vekilinin itiraza cevap dilekçesinde özetle; talep konusu malların karşı tarafın deposunda bulunmasının tek nedenini gümrük mevzuatı olduğunu, talep konusunun konişmentoda görüleceği üzere “FREIGHT PREPAID” kaydı ile navlun, mal mukabili ile teslim alındığını, ve CFS – konteyner yükü taşıması esasına göre taşımanın taahhüt edildiğini ve gerçekleştirildiğini, söz konusu bedelin taşıyan tarafından faturalandırılan ve taşımaya ilişkin ek ücret olarak talep edilen bir bedel olduğunu,

konişmento içeriğinden de anlaşılacağı üzere CFS teslim şeklinde anlaşıldığını ve malın konteyner yük limanına teslimine kadar olan tüm bedellerin peşin olarak ödendiğini, taşıyanın müvekkiline ait malı Gümrüklü Alana (ilgili Gümrüğe) teslim etmesi ile mallarının taşıyanın hakimiyetinden çıktığını ve malik olan müvekkilinin hakimiyetine girdiğini, hal böyle iken Gümrüklü Alanda Gümrük Müsteşarlığına Bağlı Olarak Geçici Depolama İşi yapan Kumport'un malı Gümrük Müdürlüğüne teslim ile hakimiyetinden çıkarmış olan taşıyan acentesinden bir belge talep etmesi ya da onay beklemesinin kanuna aykırı olduğunu,

konşimento aslının mahkeme dosyasının tensip zabtı uyarınca mahkemeye sunulduğunu belirterek ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN EK KARAR ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, ihtiyati tedbir talep eden tarafça navlun ücretinin ödendiği, mahkeme kasasına ibraz edilen ... nolu konşimento aslında navlun ücretinin ödendiğine ilişkin "Freight Prepaid" kaydının bulunduğunun sabit olduğu, talep edilen vekilince mal bedelinin ödendiğine dair belgelerin dosyaya ibraz edildiği,

dosyaya sunulan karşı taraf cevaplarına göre uyuşmazlık konusu tutarın teslim edilen malın değeri değil, 15/06/2021 tarih, ... fatura nolu 1.012,30.USD ve 16/06/2021 tarih, ... fatura nolu 25,20.USD bedelli olmak üzere toplam 1.037,80.USD lik faturalar olduğu ve işbu meblağın 07/09/2021 tarihinde mahkeme veznesine depo edildiği gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

Bu ek karara karşı itiraz eden Kumport Liman İşl.AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; taşıyanın ifa yardımcısı olan müvekkilimiz ... Lojistik Sanayi ve Ticaret A.Ş'nin eşyayı davacıya teslim edebilmesi için davacı tarafından orjinal konişmento nüshasının taşıyana veya yetkili temsilcisine geri verilmesinin şart olduğunu, davacı ise konişmento nüshasını taşıyıcıya veya yetkili temsilcisine geri verdiğini ispatlamadığı gibi iddia dahi etmediğini, TTK.

Md. 1202 taşıyanın alacakları hakkında ihtilaf çıkması halini düzenleyen bir madde olduğunu, ...

A.Ş'in faturalarına konu alacak kalemleri, taşıyan alacakları kapsamında olmadığını, ihtiyati tedbir talep eden, tedbir kararının uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren 2 hafta içinde HMK md. 397/1 gereğince açması gereken asıl davayı açmadığını, talep edenden alınması gereken teminatın, en az eşyanın piyasa değeri tutarında ve aynen USD cinsi olması gerektiğini, tedbir dilekçesinin ekindeki gümrük beyannamesi ile sabit olduğu üzere eşyanın değeri 12.280 USD' olup,

teminatın 12.280 USD arttırılmasına karar verilmesi gerekirken bu yoldaki talebimiz ilk derece mahkemesi tarafından reddedildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Talep, malın teslimine yönelik olarak verilen ihtiyati tedbirin itirazen kaldırılması, istemidir.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ihtiyati tedbir şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

İlk derece mahkemesince, 03.09.2021 tarihinde 1.037,80USD teminatın TL karşılığı olan 8.603,36.TL'nin mahkeme veznesine yatırılması halinde Ambarlı Gümrük Müdürlüğü’nün 24.06.2021 tarihli ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi konulu malların talep eden ...'e teslimine karar verildiği, tedbir kararı doğrultusunda malın talepte bulunana teslim edildiği dosyaya sunulan taraf beyanlarından anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 397/1.

Maddesinde, ihtiyati tedbir kararı dava açılmasından önce verilmişse, tedbir talep edenin, bu kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı, kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorunda olduğu, aksi hâlde tedbirin kendiliğinden kalkacağı düzenlenmiştir.

Gerek antrepodaki malın tedbir kararı gereği talep edene teslim edilmesi suretiyle tedbir kararının uygulanmış olması, gerekse de iki hafta içinde esas hakkındaki davanın açıldığına dair evrakın dosyaya sunulmaması nedeniyle ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkmış olması karşısında ihtiyati tedbire itirazın reddine karşı başvurulan istinafın konusu kalmamıştır.Tüm bu nedenlerle konusu kalmayan istinaf başvurusu hakkında inceleme yapılması mümkün olmadığından, istinaf başvurusu hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.