İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/209 K.2024/567

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekilin 30.03.2018 harçlandırma tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkil ile davalı arasında ... plakalı, ... şasi numaralı ... marka ... model aracın satışı konusunda sözleşme akdedildiğini, aracın bu sözleşmeye istinaden 09.09.2017 tarihinde müvekkil tarafından teslim alındığını, aracın vitesinde arıza çıkması nedeniyle servise götürüldüğünü, servise bırakıldıktan 15 gün sonra otomobil şanzımanının tamamen hatalı olduğu ve vites kutusunun tamamen değişmesinin gerektiğinin anlaşıldığı, araçta üretimden kaynaklı ayıp olduğunun anlaşıldığı,

söz konusu ayıbın giderilmesi için davalıya noter aracılığıyla ihtarname gönderildiğini fakat davalının geri dönüş sağlamadığını, anılan nedenlerle ... plakalı aracın ayıplı olup olmadığının ve ayıplı olması halinde ayıbın imalat hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespitini, aracın tamir ve serviste geçen sürelerde kullanılamaması nedeniyle müvekkilin mahrum kaldığı menfaat hakkında zararın tespiti ile davalıya tazmin ettirilmesini,

ayıbın araçta meydana getirdiği değer kaybının tespiti ile satış bedelinde indirime gidilmesi ile söz konusu bedelin davalıya faizi ile birlikte tazmin ettirilmesi iddia ve talebiyle işbu davayı ikame etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya satışı gerçekleştirilen aracın yetkili servis ... Ltd.Şti.’nde tamir edildiğini ve tamirat bedelinin davacıya yansıtılmadığını, garanti kapsamında vites kutusu değişimi yapıldığını, davacının ücretsiz onarım hakkını kullanmasından dolayı satış bedelinden indirim isteme hakkına sahip olmadığını, bu nedenle değer kaybı tazminat talebinin reddinin gerektiğini, kaldık ki araçta meydana gelen vitesi kutusu değişiminin değer kaybına sebebiyet verecek bir arıza türü olmadığını, davacıya verilen aracın serviste bulunduğu süre boyunca kendisine ikame araç verildiğini, davanın ithalatçı firma ...’e ihbar edilmesi gerektiğini, anılan nedenlerle davacının haksız ve hukuka aykırı taleplerinin reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; davacının davalı şirketten ... plaka sayılı ... marka ve model araç satın almış olduğu, aracın vitesinde arıza çıkması nedeniyle aracın servise götürüldüğü, aracın vites kolunun orijinali ile değiştirildiği, bu hususlarda taraflar arasında herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın davacıya ait aracın ücretsiz onarımı karşısında davacının bedel tenzili ve müspet zararın giderilmesi taleplerinde bulunup bulunamayacağına ilişkin olduğu.

TBK 227.

Madde hükmünde de açıkça belirtildiği üzere alıcı kanunda kendisine tanınan seçimlik haklardan yalnızca birini kullanabileceğinden davacı tarafın aracın ücretsiz onarımını istemekle seçimlik haklarını tüketmiş olduğu, aracın vites kolunun değişimi sürecinde davacı tarafa ikame araç tahsis edildiği, bu nedenle aracın kullanılamamasından ötürü herhangi bir zararının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; aracın onarımından sonra alıcı tarafından kullanılması salt bu nedenle alıcının seçimlik hakları üzerinde tasarrufta bulunduğu sonucunu doğuramayacağını, zira aracın eski haline oranla kıyasının yapılabilmesi için makul bir muayene süresinin olması gerektiğini, ilk derece mahkemesinin alıcı müvekkilinin aracı kullanmasını, aleyhine olarak,

seçimlik hakkın kullanılması şeklinde yorumlaması alıcı müvekkilinin hak kaybına uğraması sonucunu doğuracağından hukuka aykırı olduğunu, aracın onarımı sırasında alıcı müvekkiline farklı bir araç tahsis edilmiş olması menfaat kaybını ortadan kaldıramayacağını, dava konusu aracın işlevi yalnızca kişiyi bir yerden başka bir yere taşımak olmadığını, araç aynı zamanda çok ciddi bir ticaret enstrümanı olduğunu, aracın vites takımının komple değişmiş olması aracın ileride satılması sırasında "değişen" olarak satışa yansıyacak bu da aracın değerini düşüreceğini,

bu durumun hukuken "gizli ayıp" sayılması gerekliliği bilirkişi raporunda da açıkça belirtildiğini, müvekkili alıcının kusuru olmaksızın bu ekonomik değer düşümüne katlanmasını beklemenin hukuken hiçbir dayanağı olmadığını, kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılarak davanın istinaf mahkemesinde tekrar görülmesi ve davanın kabulüne, davanın istinaf mahkemesinde yeniden görülmesi mümkün değilse, hükmün ortadan kaldırılmasına ve dosyanın yeniden karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava; ticari satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiği iddia olunan araç nedeniyle uğranılan zararın tazmini ile değer kaybının tespiti istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olup davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Davacı şirket, davalıdan 23/08/2017 tarihinde dava konusu aracı satın almıştır.Davacı tarafça, satılanın ayıplı olup olmadığının tespiti ile ayıplı olması nedeniyle uğranılan zararın tazmini, değer kaybının tespiti istemiyle bedelde indirime gidilmesi suretiyle söz konusu bedelin tahsili amacıyla eldeki dava açılmıştır.

Dava konusu ... plakalı, ..., 2017 model araç 09/09/2017 tarihinde davacıya teslim edilmiştir. Servis belgelerinden 13/11/2017 tarihli servis girişinde araç henüz 3 aylık kullanımda ve 6.421 km gibi kullanım süresinde iken vites kutusunun arızalı olduğunun tespit edildiği 18/11/2017 tarihinde ise garanti kapsamında komple vites kutusunun değiştirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 219/1. maddesine göre, satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.

Bilirkişi heyet raporunda aracın kısa bir kullanım süresinde komple şanzıman değişimi yapılmış olması araçta imalat hatasına dayalı ayıbın varlığını gösterdiği, ortaya çıkan ve satın alma esnasında makul süre incelemesi ile fark edilemeyecek özellikte olan ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu tespit edilmiştir. Yine aracın hali hazırda sorunsuz kullanılmakta olduğu, ayıbın kalıcı olarak giderilmiş olduğu da belirtilmiştir.

Alıcının aracı onarım sonrasında bu şekliyle kullandığı, davacı tarafça ayıbın devam ettiği iddia edilmediği gibi dava tarihi itibariyle ayıbın söz konusu olmadığı görülmekle satış sözleşmesi gereğince davacı alıcının menfaatine ulaştığının kabulü gerekir.

Davacının davaya konu araç onarım aşamasında iken kullanamaması nedeniyle mahrum kaldığı kara yönelik talebi bakımından davacıya ikame araç hizmeti verildiği tespiti ve davacının elde edemediği karın ispatına yönelik dosya kapsamında delil bulunmaması karşısında talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Ayrıca araçtaki mekanik aksamlarda orjinal parça ile yapılan değişim işlemleri teknik olarak değer kaybına sebebiyet vermeyeceğinden davacının değer kaybına yönelik taleplerinin reddine karar verilmesinde de isabetsizlik görülmemiştir.Somut olayda, dava konusu aracın davalı tarafından garanti süresi içerisinde vites kutusunun değiştirilmesi nedeniyle davalının üzerine düşen edimi yerine getirdiği değerlendirilmekle başkaca sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.