İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/2100 K.2025/855

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki olduğunu, bu ticari ilişki çerçevesinde müvekkili tarafından satılan emtiaların karşılığında davalı şirkete keşide edilen faturaların bedellerinin müvekkili şirkete ödenmediğini, müvekkili alacaklı tarafından ... sayılı dosyası ile borçlu aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçlu tarafından takibe itiraz edildiğinden önce zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşma sağlanamaması nedeniyle de huzurdaki davayı ikame etmek zorunluluğu doğduğunu belirterek,

davanın kabulü ile fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep hakları saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile; davalı şirketin İstanbul 25. İcra Dairesi ....sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına; davalının alacağın en az % 20’si oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından davaya cevap verilmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Tüm dosya kapsamı, sunulan ve celbedilen deliller, alınan bilirkişi raporu tespitleri hep birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasında akdi mal satım ilişkisi bulunduğu, davacının sistem üzerinden tebliğ edilen e-faturalarını davalının BA formuyla vergi dairesine mal alışı olarak süresinde beyan etmiş olduğu, sunulan sevk irsaliyeleri de gözetildiğinde davalının bu faturalara 8 günlük yasal sürede itiraz etmemesi nedeniyle fatura içeriklerinin kesinleşmiş olduğu, kısmi ödemesinin de bulunduğu,

yapılan yasal ihtara rağmen bildirilen inceleme gününde ticari defterlerini incelemeye ibraz etmeyen davalının ibrazdan kaçınmış sayıldığı, borçlu olmadığını ticari defteriyle ispat imkanı verilmişse de ispat edemediği, bu nedenle mal teslimlerinin davacı tarafından ispatlandığının kabul edilmesi gerektiği, her ne kadar davacının açık hesap kayıtlarında borcun 40.000,00 TL'lik kısmıyla ilgili 20.000,00 TL bedelli iki çekle tahsilat kaydı varsa da 20.000,00 TL tutarlı iki çekin davalıya iade edildiğine ilişkin ters kayıt bulunduğu,

bu hususun aksini davalı taraf kendi ticari defterindeki kayıtlarla ispat imkanına sahipken ticari defterlerini ibraz etmediği, kendisine yapılan HMK md 222 ihtarında "davacının defterindeki kayıtlara itibar edileceği" açıkça ihtar edilmesine rağmen ibrazdan kaçındığı, bu nedenle davalının borcu tümden ödediğini ispat edemediği sonucuna varıldığından,

ticari iş nedeniyle davacının takip tarihi sonrası takip talebindeki gibi reeskont faizi isteyebileceği de değerlendirilmekle takip konusu asıl alacak yönünden davanın kısmen kabulüne, takibin asıl alacak yönünden takip sonrası aynı koşullarla devamına, fatura alacağı likit ve itiraz haksız olduğundan, kabul edilen alacak yönünden davacı lehine %20 icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.Takip dayanağı faturalar üzerinde vade tarihi yazılı ve takipte işlemiş faiz talep edilmişse de,

bu vadenin taraflar arasında kararlaştırılan kesin ödeme günü olduğu davacı tarafça ispatlanamadığı gibi,TTK md 18/3 uyarınca tacirler arası ihtarların yazılı ihtar şeklinde yapılması zorunlu olmakla davacı taraf davalıyı takipten önce temerrüde düşürdüğünü ispatlayamadığından, davadaki işlemiş faiz talebi kısmının reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, bu ticari ilişki çerçevesinde davacı tarafından satılan emtiaların karşılığında davalıya keşide edilen faturaların bedellerinin ödenmediğini, TTK'nın1530.maddesinde "Ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer." denildiğini,

davacının ihtara ya da sözleşme ile belirlenen bir vadeye ihtiyacı olmaksızın, salt fatura vade tarihlerinden yola çıkarak faiz talep etme hakkı bulunduğunu, dolayısıyla Türk Ticaret Kanunu ve Yerleşik Yargıtay Kararları doğrultusunda faize ilişkin red kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı cari(açık) hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davacının işlemiş faiz talep edip edemeyeceği noktasındadır.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında,... sayılı takip dosyasında, "cari hesap ekstresi" sebebine dayalı olarak 90.801,78 TL asıl alacağın 9.972,34 TL işlemiş faiziyle birlikte tahsili istemiyle 02/03/2020 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı tarafça,

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 117. maddesine göre, muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer.

Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle; haksız fiilde fiilin işlendiği, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşmenin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olur.

Ancak sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır.Davaya konusu sözleşmenin ifasına ilişkindir.Aksine bir sözleşme olduğu veya taraflarca vade belirlendiği iddia ve ispat edilmemiş olup, ayrıca icra takibinden önce davalı/takip borçlusu temerrüde düşürülmediğinden takip tarihine kadar işlemiş faiz talebi yerinde değildir.Taraflar arasında bir tedarik sözleşmesi bulunduğu ve davacının da tedarikçi olduğu iddia ve ispat edilmemiş olup, TTK'nın 1530.

Maddesinin eldeki davada uygulanması mümkün değildir.

Bu nedenle, ilk derece mahkemesince, davanın işlemiş faiz istemi yönünden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.