İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/2231 K.2022/1

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili 21/06/2021 tarihli dava dilekçesi ile; ... Bankası Pendik Şubesine ait, keşidecisi ... A.Ş olan ... çek nolu 08.01.2022 vadeli 100.000,00 TL bedelli çekin Müvekkili şirketin elinde iken kaybedilmek suretiyle zayi olduğu, bu nedenle ödemeden men kararı verilmesini ve zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir,

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARAR

Mahkemece;13.12.2021 tarihli ara karar ile Çekin fotokopisinin dosyaya sunulmadığı, dosyaya sunulan tahsilat makbuzunun her zaman düzenlenebilecek evraklardan olduğu, davacının yetkili hamil olup olmadığına ilişkin delil sunmadığı gerekçesiyle ödeme yasağı talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Davaya konu çek ile ilgili olarak "ödeme yasağı" talebinin ilk derece mahkemesince reddedilmişse de; davacı şirket ile keşideci ...

A.Ş. arasındaki ticari ilişkiyi ve çekin verilme nedeni olan alacağı ispatlayan cari hesap ekstresi dilekçe ekinde sunulduğunu, ayrıca ilk derece mahkemesinin ara kararında her ne kadar tahsilat makbuzunun her zaman düzenlenebilecek evraklardan olduğu belirtilmişse de tahsilat makbuzu davacı şirket tarafından tek taraflı olarak düzenlenmemiş olup keşidecinin de kaşe ve imzasını taşıdığını, cari hesap ekstresi ile de birbirini teyit ettiğini, davacının iptalini talep ettiği çeke ilişkin bilgileri mahkemeye vermiş olması karşısında daha fazlasını ispata zorlanması zayi sebebiyle çek iptal hükümlerinin uygulanmasını imkansız hale getireceğini,

ödeme yasağı talebinin "ihtiyati tedbir" olup bu tedbirin uygulanması için yetkili hamil olduklarının kanıtlanması gerekmediğini, HMK'nın 389.maddesinde "...gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde,uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." hükmünü içerdiğini, davaya konu çekin vadesinin 07.01.2022 olup, ön inceleme duruşmasının ise 26.04.2022 tarihinde olduğunu,

bu durumda davanın esasına girilerek davacı şirketin yetkili hamil olup olmadığının tespit edileceği aşamaya kadar çekin yetkisiz 3.kişilerce bankaya ibrazı ve banka tarafından ödemenin yapılması halinde telafi edilemeyecek zararın doğacağını, dava konusu çek için tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesi gerektiğini beyanla, kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin derdest davada davaya konu çek yönünden ödemeden men ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.Mahkemece davacı tarafından çek fotokopisi sunulmadığı,sunulan evrakın her zaman düzenlenebileceği ve hamil olduğuna dair kesin delili sunulmadığı gerekçesiyle ödemeden men tedbir talebi 13/12/2021 tarihli ara karar ile reddedilmiş bu ara karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davacı vekili dava dilekçesi ekinde davaya konu zayi olduğu iddia edilen keşidecisi ...A.Ş olan ...

Bankası Pendik şubesi muhataplı ...nolu 08/01/2021 keşide tarihli 100.000 TL bedelli çekin keşideciden teslim alındığına ilişkin tahsilat makbuzunu eklediği görülmüştür.

TTK 757/1 Maddesi: "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir''.Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup,davanın esası yönünden kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir.

Davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.Davacının çek bilgilerini mahkemeye bildirmesi yeterli olup,zayi olduğu iddia edilen çek yönünden mutlak surette çek fotokopisinin sunulması zorunluluğu bulunmamaktadır.

Davacı, çekin lehtarı ve hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeke ilişkin bilgileri mahkemeye bildirmiş olmasına göre ilk derece mahkemesince ödemeden men yasağı verilmesine ilişkin ihtiyati tedbirin koşulları oluştuğu gözetilmeden yanılgılı değerlendirme ve yazılı gerekçe ile tedbir talebinin reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile. HMK 392. Maddesi uyarınca takdiren çek bedelinin %20' si oranında teminat mukabilinde davaya konu çek hakkında ödeme yasağı konulmasına karar verilmiştir.