İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/343 K.2021/322

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ TALEP : Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin davalı ... San. Ve Tic. AŞ. İle 03/06/2020 tarihinde ...

Teklif nolu sözleşmeye göre elektrik kablosu ticareti yapılması hususunda sözleşme imzalandığını, davalının ödemeler konusunda taahhütlerini hiç bir şekilde yerine getirmediğini, süresinde gönderilmeyen, daha sonra gecikmeli olarak gönderilen bir kısım elektrik kablosunun depolarında durduğunu, müvekkilinin sözleşmeye dayanarak alt taşeronu olarak çalıştıkları ... San. Tic.Ltd.Şti. Pendik VD... nolu, ... Mah.... Sok.No:...

Pendik –İSTANBUL firması ile anlaşma yaptığını, tedbir amaçlı cezai şart konulduğunu, bu şart gereğince malları zamanında teslim edemeyen müvekkilinin 50.000,00TL ödemek zorunda kaldığını, davalı adına keşide edilen çeklerin teslim edildiğini ancak müvekkil şirkete teslim edilmesi gereken elektrik kablolarının teslim edilmediğini, bu yüzden cezai şart ödemek zorunda kaldıklarını, müvekkil şirketin ticaretini zor durumda bıraktıklarını, müvekkilinin daha fazla mağdur olmaması için davalı Demaş Kablo’ya verilen; ...San.

Ve Tic. AŞ. adına keşide edilmiş 05.09.2020 keşide tarihli, ... Sultanbeyli/İST. Şb. ... hesaba kayıtlı, ... çek nolu, 118.450,00TL. bedelli çek; ... San. Ve Tic. AŞ. adına keşide edilmiş 05.10.2020 keşide tarihli, ... Sultanbeyli/İST. Şb. ... hesaba kayıtlı, E1-... çek nolu, 118.450,00TL. bedelli çek; üzerine tedbiren ödeme yasağının konulmasını, davalıya borçlu olmadıklarının tespiti ile davalı ... San. Ve Tic.

A.Ş. ‘ye verilen çeklerin davacıya iadesine veya iptaline, çekler ödenmek zorunda kalınırsa istirdadına, fazlaya ilişkin haklarr saklı kalmak kaydıyla ....San.Tic.Ltd.Şti. ne ödenen 50.000,00TL. cezai şartın davalı...San. Ve Tic. A.Ş.' den tahsiline, oluşmuş veya oluşacak zararlarının tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davalı ... San. Ve Tic. A.Ş. Hakkında iflas kararı verildiğini, bu nedenle müflis durumunda olduğunu ve müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın öncelikle husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacının dava değeri olarak sadece iki çek toplamını gösterdiğini, ödediği 50.000,00 tl cezai şartın gösterilmediğini, bu eksik harcın tamamlatılmasının gerektiğini, aski halde davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, ....

San. Ve Tic. A.Ş.'nin teminat talep etme hakkının doğduğunu, davacının teminat göstermediğini, bu nedenle ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin ifadan kaçınma hakkının bulunduğunu, davaya konu çeklerin bizzat davacı tarafından teslim edilmediğini, çeklerin ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. aracılığıyla teslim alınabildiğini, davacı taraf ile iletişim kurulamadığını ancak ... San. Ve Tic. Ltd.

Şti.üzerinden iletişim sağlanabildiğini, davacı hakkında yapılan araştırmalar neticesinde davacının mali sıkıntılar yaşadığı ve son zamanlarda keşide edilen çeklerinin birçoğunun ödenmediğini, davacı taraf hakkında birçok icra takibi başlatılmış olduğunu, bu nedenlerde ... San. Ve Tic. A.Ş.'nin davacıdan teminat talep ettiğini, davacının teminat ödememesi ve çeklerin ödenmediği de dikkate alınarak söz konusu kabloların teslim edilmediğini, davalı ...San. Ve Tic.

A.Ş.'nin kabloların bir kısmını teslim ettiğini, davacının bu malzemelerin bedelini ödemekle yükümlü olduğunu, herhangi bir yargılamaya konu olmayan cezai şart bedelinin talep edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, tedbir talep eden tarafın dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğunu, somut olayda sözleşmenin ifa edilmemesi davacı tarafın kusurundan kaynaklandığını, ihtiyati tedbir şartlarının gerçekleşmediğini,

mahkemenin ara kararı ile dava konusu çeklere ilişkin olarak verilen ödeme yasağı kararının kaldırılmasını, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, aksi takdirde davanın iflas masasına ihbarına, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece ara kararda; İhtiyati tedbir kararının yalnızca tarafları bağlayıcı şekilde verildiği, ödeme yasağına konu ihtiyati tedbir hususunda yaklaşık ispatın yerine getirildiği ve devamında hakkın elde edilmesi açısından davacının menfaati olduğu anlaşılmakla İhtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece 02.09.2020 tarihli ara karar ile dava konusu çeklere ilişkin olarak %15 teminat karşılığında ödeme yasağı koyulmasına karar verildiğini, karara karşı itiraz ettiklerini, 03/11/2020 tarihli ara kararla, ihtiyati tedbir kararına itirazlarının reddedildiğini, davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık ispat ölçüsünde ispat edemeyen davacının ihtiyati tedbir talebinin mahkemece kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı ...

A.Ş'nin sözleşme konusu kabloların teslimi konusunda ifaya hazır olduğunu, tek ihtilafın davacı tarafın ödemeden aciz halinde bulunması olduğunu, davacı tarafın söz konusu çek bedellerini ödemesi halinde sözleşmenin ifasının gerçekleşeceğini, çek bedellerinin ödenmesi halinde telafisi imkansız zararlardan söz edilmesinin söz konusu olmadığını, ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için talep edenin davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğunu, sözleşmenin ifa edilmemesinin davacı tarafın kusurundan kaynaklandığını, bu nedenle ihtiyati tebdir için gerekli olan şartların gerçekleşmediğini,

yerel mahkemece verilen 03/11/2020 tarihli ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin ara kararın kaldırılarak itirazları doğrultusunda ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep çek nedeniyle borçlu olmadığını tespiti ve ödenen cezai şartın tahsili istemine ilişkin derdest davada davaya konu çek yönünden ödemeden men ihtiyati tedbirin kaldırılması istemini ilişkindir.Mahkemece ihtiyati tedbirin kabulüne ilişkin verilen karara yapılan itiraz 03/11/2020 tarihli ara karar ile reddedilmiş,karara karşı itiraz eden davalı vekili vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.6100 Sayılı HMK 389 /(2) Maddesi uyarınca" Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir

zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." Aynı yasanını 390 Maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." hükmünü içermektedir.

Geçiçi hukuki koruma yargılamasını, asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır.Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte; zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür Kambiyo senedi niteliğinde olan çek düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız ,kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahüdünü içeren mücerret ( soyut) bir borç ilişkini ifade edip, bedelsizlik iddiası keşideci davacı ve lehtar davalı arasındaki temel ilişkide şahsi defii olup davanın tarafları dışındaki iyi niyetli 3. Kişilere karşı ileri sürülemeyecek olup, ödeme aracı olan çekin tedavül kabiliyetini ortadan kaldıracak,

davanın tarafları dışında 3. Kişileri bağlayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı da verilemez.Somut olayda taraflar arasında yapılan kablo alım -satım sözleşmesi uyarınca davalının kablo teslim edimini tam olarak yerine getirmediği tarafların kabulünde olup,

bu sözleşme nedeni ile davacı tarafından davalı adına satım bedeline karşılık verilen,keşidecisi davacı lehdarı davalı olan davaya konu çekler yönünden davanın tarafları keşideci ve lehtar arasında geçerli olmak ve davaya konu çeklerin davalı tarafından ibraz edilmesi halinde muhattap banka tarafından ödeme yapılmamasına yönelik ihtiyati tedbir talebi yönünden dosya kapsamındaki dellilere göre HMK 390 maddesi uyarınca yaklaşık ispat kuralının gerçekleştiği nazara alınarak ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.