İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1071 K.2022/806

İlk derece mahkemesince verilen davanın reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti. olan, müvekkili adına düzenlenen ... Bankası A.Ş. ... Elazığ Şubesi'ne ait, ... çek seri numaralı, 28.02.2022 vade tarihli ... çek seri no'lu 42.000,00-TL bedelli çekin kargoyla gönderim sırasında kaybolduğunu, çekin gönderildiği ... Kargo Servisi A.Ş.'nin 21/12/2021 tarihli ve ... seri numaralı gönderinin kayıp durumuna düştüğü konusunda, kargo şirketi tarafından 29/12/2021 tarihinde 4502 sayılı yazı ile bilgilendirme yapıldığını beyanla davaya konu kayıp çek ilgili olarak öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesini, zayi olan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava konusu çekin davacı şirket lehine düzenlenmesine rağmen henüz davacı şirkete teslim edilmeden kaybolduğu, buna göre davacı şirketin dava konusu çekin yetkili hamili olarak kabul edilemeyeceği, zayi sebebiyle çek iptaline ilişkin işbu davanın ise ancak yetkili hamil tarafından açılabileceğinden davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde: müvekkilinin dava konusu edilen söz konusu çekin yetkili hamili olduğunu, her ne kadar müvekkili şirketin yetkili hamil olmadığı yönünde açıkça hukuka aykırı bir tespit yapılmışsa da keşideci şirket tarafından dava konusu çekin müvekkili şirket adına düzenlenmesi ve teslimi için kargoya verilmesi ile birlikte müvekkili şirketin yetkili hamil sıfatını kazandığını, çeki keşiden eden kişilerin çek iptaline ilişkin dava açma hakkının kanunen bulunmadığını, Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından oluşturulan içtihatlara açıkça aykırılık teşkil edecek nitelikte karar oluşturulmasının kabulünün mümkün olmadığını belirterek İLk Derece Mahkemesi'nin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açılanan gerekçe ile davacının yetkili hamil olduğunu ispatlayamaması nedeniyle reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Hamil TTK'nın 651. maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek.

TTK.'nın 652 maddesine göre iptal karar ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757. ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

TTK'nun 818. maddesi yollaması ile aynı yasanın 680 inci madde uyarınca bir çekin kısmen doldurulmuş veya sadece imzalanmış olması hâlinde tedavüle çıkarılması mümkün ve geçerli olup böyle bir çek için zayii nedeniyle çek iptali davasın açılabilecektir. Somut olayda iptali talep edilen çek dava dışı keşideci tarafından davacıya gönderilmek üzere verildiği kargoda henüz davacıya ulaşmadan kaybolduğu anlaşılmaktar.

Talebe konu çek de lehtar olarak davacı yazılmış ise de çek henüz davacıya teslim edilmeden kaybolması ve teslim söz konusu olmamasına göre davacının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir. Bu durumda, davacının hamil olmadığı çek yönünden iptal davası açmakta hukuki yararı bulunmadığından mahkemece davanın reddıne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.